Het maakt niet uit of je jong of oud bent; iedereen heeft een onverzadigbare eetlust en jouw tuin is een feestmaal. Het is oorlog in mijn tuin. Tussen mij en de slakken. Iedere keer als m’n pluksla opkomt, houden ze ‘s nachts een feestje zodat er niks meer van overblijft.

Schade door Slakken en Rupsen

Rupsen kunnen ook smullen van je eetbare tuin, maar schade door slakken is vrij gemakkelijk te herkennen. Jonge zaailingen worden helemaal tot net boven de grond opgegeten. Op planten met grotere bladeren (de Hosta is bijvoorbeeld favoriet bij deze slakken) eten ze grote gaten in de bladeren. Ook de doperwtenplantjes horen bij het feestmaal en moet ik dus niet te klein in de tuin zetten. De tuinbonen hebben wel gewonnen, al zitten er veel gaten in bladeren. Rucola lusten ze gelukkig niet. Kids helaas ook niet.

Slakken bestrijden en voorkomen

Er zijn verschillende manieren om slakken te bestrijden. Het zijn trouwens niet de grote huisjesslakken die de grootste schade aanrichten, maar naaktslakken. In grootmoeders tijd strooiden we koffiedik rond kwetsbare planten omdat slakken daar niet van houden. Tegenwoordig zijn er speciale slakkenkorrels te koop. Je kan slakkenwerende planten rond jouw moestuin plaatsen om deze onaantrekkelijk te maken voor de kleine boosdoeners en (naakt)slakken eenvoudig verjagen. Afrikaantjes, goudsbloem, bernagie en mosterd vermijdt de slak liever. Ook de sterke geur van knoflook, munt, tijm, lavendel en venkel zijn weerzinwekkend voor de slak.

Een natuurlijke slakkenlokstof is gistachtig bier. Gebruik het bier in een val waar de slak niet uit kan komen. Speciale slakkenvallen zijn hiervoor verkrijgbaar. Een slakkenbeschermring is ideaal voor de moestuin om jonge zaailingen te beschermen. Slakken voelen zich thuis in een vochtige omgeving. Zo kan je wat schelpen of eierschalen fijnmalen, en deze rond de moestuin strooien. Er bestaan hier echter ook professionele producten voor, zoals BSI Slakkenvraat strooikorrels of Viano Supp Press. Vergeet wel niet om deze “barrière” regelmatig te verversen.

Moedig roofdieren aan om in je tuin te komen. Vogels, egels en kikkers eten slakken. Verjaag ze dus niet. Verzamel eierdoppen, was ze en verwarm ze in de oven om ze nog harder te maken. Vermaal ze (in een keukenmachine) en strooi een ring om je planten. De slakken vinden het niet fijn om hier overheen te kruipen. Bij tuincentra kun je koper banden kopen die je rond een plantenpot of -bak kunt plaatsen. De slakken houden niet van koper en zouden dan niet in de bak komen.

Leg een omgekeerde plastic bak of plaat neer met genoeg ruimte voor de slakken om eronder te kruipen. De slakken kruipen hierin zodra de zon opkomt en je kunt ze dan bijvoorbeeld op je composthoop gooien. Ik heb alleen niet de illusie dat ik alle slakken in mijn tuin kan vangen. Leg halve grapefruits neer. De slakken kruipen hierin. Slakken houden niet van koffie.

Kneus de teentjes van 1 bol knoflook. Doe ze in een liter water en kook dit 5 minuten (oohh wat ruikt het nu lekker in huis). Dan zeven en laten afkoelen. 1 Eetlepel bij 1 liter water voegen als je je planten besproeit. Als je zout om je planten strooit komen de slakken niet dichterbij. Zout is alleen niet zo goed voor je grond en daarmee je planten. Ook deze sla ik dus over. Ik hoor ook van mensen dat ze zout op de slakken gooien.

Plaats plantjes zoals Afrikaantjes bij je groentes. Deze dienen als lokplanten zodat de slakken deze opeten i.p.v. Plaats een plastic bak of halve fles over je plantjes totdat ze groot genoeg zijn om zelf te overleven. Mijn pompoenplantjes heb ik zo’n 10cm laten worden onder een plastic opbergbak. Nu zijn ze groot genoeg om het zonder te kunnen. Over de broccoliplantjes staan nu nog halve melkflessen.

Slakken houden niet van droge aarde en komen vooral ‘s nachts. Tot slot nog de tip van Maarten ‘t Hart; plant chinese kool in je tuin. Ik moet nog een aantal van deze tips zelf proberen. Ondertussen laat ik mijn pluksla groeien onder een plastic bak en zal een deel opofferen voor de nachtelijke feestjes van mijn vijanden. Ook het proberen waard: plaats een bakje met paneer- of legmeel bij jouw moestuin. De slakken zullen de groenteplanten links laten liggen en het meel verorberen. Hou er wel rekening mee dat je op deze manier de slakken niet uitroeit maar ze verzamelt.

Slakken staan dan wel bekend om hun traagheid maar ze kunnen op korte tijd een ware ravage aanrichten in jouw moestuin. Ze vreten zich vol, en laten niet veel van jouw planten over. Er bestaan maar liefst 60.000 soorten slakken. Gelukkig leven de meeste soorten onder water. De naaktslak is de meest bekende soort, en vormt de grootste bedreiging voor de planten. In april leggen de slakken zo’n 400 eieren die een drietal weken later uitkomen. Na twee maanden zijn ook deze slakken volwassen, en kunnen zij op hun beurt eieren leggen. Belangrijk om te onthouden is dat slakken vooral fan zijn van natte grond. Een nat voorjaar wil dus zeggen dat er in mei veel slakken de weg naar jouw moestuin zullen vinden.

Natuurlijke Vijanden van Slakken

Verder kun je ook profiteren van natuurlijke vijanden van de slak. Vogels, kikkers, padden, kippen en egels zien de slakken als een lekker hapje. Laat dode slakken in jouw tuin ook liggen. Ook aaltjes of nematoden kunnen de slakkenpopulatie verdrijven. Ze leven in de grond en dringen zich door de poriën bij de slak binnen. De slakken zullen enkele dagen later sterven door de infecties die deze aaltjes veroorzaken. De nematoden kunnen vanaf half maart tot half oktober toegediend worden (min. 6 °C bodemtemperatuur).

Slakkenval met Bier

Bierliefhebbers opgelet! Ook de slak lust er wel eentje. Zo kan je een slakkenval maken van een simpel plastic emmertje of beker. Snij er een aantal openingen in, en graaf de beker tot aan de inkervingen in de grond. Vul de beker vervolgens met wat bruin bier of kriekbier. De slakken zullen aangetrokken worden door de zoete geur van het bier. Ze kruipen de beker in, waar je ze vervolgens kan uitplukken. Deze biervallen doen het goed om enkele slakken uit te roeien, maar is er een ware plaag aan de gang in jouw tuin?

Chemische Bestrijding

Wanneer je de slakken helemaal zat bent en de huis-tuin-en-keukenmiddeltjes niet meer helpen, kan je een chemisch product zoals Metarex of Arionex inschakelen. Dit product, ook wel gekend als de blauwe slakkenkorrels, bevat het stofje Colzactive waaraan de slakken niet kunnen weerstaan. Metarex bevat ook een lokmiddel. In de biologische landbouw kan je dus wel Metarex gebruiken indien je de korrels in een slakkenval legt zodat er geen stoffen de bodem kunnen indringen. We krijgen regelmatig de vraag of deze korrels gevaarlijk zijn voor hond of kat. Dit is wel degelijk het geval! De slakkenkorrels hebben echter een bepaalde geur die de slakken wel aantrekt maar die jouw hond of kat niet zo aangenaam vindt.

Rupsen bestrijden en voorkomen

De nachtmerrie van iedere tuineigenaar: rupsen. Deze veelvraten eten namelijk je hele hele tuin kaal. Ze houden zowel van vruchten in je moestuin en bladeren en bloemen van planten. Er zijn vele soorten rupsen, die allemaal dol zijn op hun eigen favoriete plant. Met een beetje pech blijft er dus weinig van je tuin over. Gelukkig zijn rupsen prima biologisch te bestrijden.

Rupsen zijn de larven van vlinders. Zodra zij uit hun ei komen, moeten ze zoveel mogelijk eten om zo snel mogelijk te kunnen groeien. Dit proces van eten duurt gemiddeld 13-24 dagen, waarna zij verpoppen. Iedere soort vlinder heeft een eigen rups, waardoor er nog al wat variatie zit in het uiterlijk van de rupsen. De meeste rupsen zijn groen of bruin van kleur. Giftige rupsen hebben vaak een fellere kleur om af te schrikken en te laten weten dat ze giftig zijn. Rupsen zijn erg karakteristiek door hun manier van kruipen. Alle planten uit de zogeheten ‘kruisbloemenfamilie’ zijn vatbaar voor rupsen. Het is een familienaam voor planten die eetbaar zijn. Iedere soort rups heeft wel een favoriete plant of favoriet gewas. Ze zijn heel selectief welke planten ze op hun menu hebben staan. Deze planten noemen we hun waardplanten.

De grootste (moes)tuinschade wordt natuurlijk veroorzaakt door de vraatzucht van rupsen. Ze moeten ontzettend veel eten om te kunnen groeien en uiteindelijk te verpoppen tot vlinder. Ze eten bladeren vaak op tot de nerf. Jonge rupsen eten vooral van de onderkant van bladeren en laten de bovenkant gespaard. Grotere rupsen beschadigen echter ook de bloemen, vruchten en jonge scheuten van je planten en gewassen. Er zijn tevens rupssoorten die zich een weg bijten door een stengel, wortel, vrucht, bloemen of zaaddoos. Al dat eten zorgt natuurlijk ook voor de nodige ontlasting. Ook fruitbomen worden vaak getroffen door rupsenplagen, bijvoorbeeld de appelboom, abrikoos, kers en pruim.

Biologische Bestrijding met Aaltjes

Een zeer effectieve manier van rupsen bestrijden is met aaltjes (nematoden). Deze microscopisch kleine wormpjes dringen de rups binnen en verspreiden hier een bacterie. Deze bacteriën doden de rups binnen 24-48 uur. De aaltjes vermenigvuldigen zich vervolgens in het kadaver van de rups, verlaten deze en gaan op zoek naar andere plaaginsecten. Ze gaan net zo lang door totdat alle rupsen bestreden zijn. Kunnen de aaltjes geen prooi meer vinden? Aaltjes helpen ook tegen fruitmot, langpootmug, veenmol en oevervlieg.

Voor larven en rupsen op bladeren en boomstammen kun je de aaltjes ook op het blad toepassen. De aaltjes verspreiden zichzelf het beste in een vochtige bodem. Houd je moestuin een aantal weken goed in de gaten. Je zult al snel resultaat moeten zien! Wil je voorkomen dat de rupsen bij je moestuinplanten komen of in een boom klimmen? Gebruik dan een lijmband tegen rupsen!

Chemische Middelen Vermijden

Het gebruik van chemische middelen, gif of pesticiden is niet alleen schadelijk voor de natuur, maar ook voor jouw moestuin en planten. Ze doden namelijk niet alleen de rupsen, maar ook andere nuttige beestjes die jouw tuin juist hard nodig heeft.

Waardplanten en Bescherming

Zoals al hierboven uitgelegd heeft iedere vlinder / rups een plant waar hij zich het beste thuis voelt, de waardplant. Zo is de zwart gele rups van een koolwitje dol op kool en de vlinder legt daarom graag zijn eitjes op kool. Maar het koolwitje houdt ook van oostindische kers. Ook kun je je gewassen en moestuinplanten beschermen met een net of vliesdoek. Zo voorkom je dat vlinders hun eitjes kunnen leggen in je moestuin.

Gezonde Planten

Een gezonde plant kan zichzelf beter beschermen tegen plaagdieren, zoals rupsen. Zorg dus dat je al start om vanuit de bodem voeding te geven. Dit bevordert beworteling en zorgt voor een sterke groei. Als rupsenplaag bestreden is, heeft je moestuin waarschijnlijk veel geleden. Houd je planten daarom gezond met een organische moestuinmest of AgriMix van Dr.

Rupsen in de Tuin

Rupsen groeien ontzettend snel en hebben daarom veel voedsel nodig. Ze eten vooral bladeren, bloemen, zaaddozen, wortels en vruchten van planten. Rupsen kun je het beste op een natuurlijke manier bestrijden, bijvoorbeeld met aaltjes. Aaltjes zijn microscopisch kleine beestjes die de rupsen aanvallen en bestrijden. Rupsen komen voor in tuinen en moestuinen. Rupsen eten in principe alle soorten planten en vruchten. Rupsen helemaal voorkomen is bijna onmogelijk, en bovendien ook niet nodig. Rupsen zijn in kleine hoeveelheden namelijk erg nuttig. Je kunt wel een plaag voorkomen door andere waardplanten in je tuin te plaatsen.

Azijn Vermijden

Azijn wordt vaak aangeraden als bestrijdingsmiddel tegen rupsen. Azijn doodt de rupsen, maar wij raden het af om azijn in je (moes)tuin te gebruiken. Azijn is namelijk heel slecht voor de bodem en voor je planten.

Aardrupsen

De ene dag staan je kroppen sla er prachtig bij, de volgende ochtend zijn de bladeren slap en aangevreten. Zonde van je groenten natuurlijk! De kans is groot dat je te maken hebt met aardrupsen. Aardrupsen zijn rupsen van bepaalde nachtvlinders, namelijk uilen en spinneruilen, en kunnen in je moestuin een vervelende plaag zijn.

Wat eet de aardrups?

De aardrups eet groenten, sierplanten, wortels en knollen. Jonge rupsen voeden zich met bladeren. Ze huisvesten zich aan de onderkant het blad en knagen er gaatjes in. Als de rupsen groter worden, verkassen ze naar de bodem. Daar doen ze zicht tegoed aan wortels en stengels van planten. Met name jonge plantjes hebben het zwaar te verduren met de aardrups.

Meestal vind je de rups bij bladgroenten zoals andijvie, peterselie of sla. Maar, bijvoorbeeld radijsjes of wortels kunnen ook aangevreten worden. Bij kolen en aardbeien wordt vaak het hart uit de plant opgegeten.

Slak, emelt of aardrups?

Aardrupsen zijn, net als slakken en emelten, vooral ’s nachts actief. De rupsen zijn grijs of grauwbruin van kleur en worden zo’n 5 cm lang. Je kan ze qua uiterlijk makkelijk verwarren met emelten. Daarnaast is de schade die ze aanrichten heel vergelijkbaar met schade van emelten of slakken. Weet je niet zeker waar je mee te maken hebt? Zo herken je de aardrups:

  • Aardrupsen hebben pootjes aan hun achterlijf, emelten niet
  • Een aardrups rolt op bij aanraking, een emelt krimpt in elkaar
  • Slakken laten een slijmspoor achter, aardrupsen niet
  • Aardrupsen trekken stukken plant mee de grond in, je ziet delen van de plant uit de grond steken

Aardrupsen bestrijden

Vanaf mei zetten nachtvlinders eitjes af, die binnen enkele weken uitkomen. De aardrups is vervolgens in de bodem actief van juni/juli tot maart. Wil je onbezorgd genieten van je andijvie, wortel, spinazie of sla? Volg deze tips:

  • Houd je moestuin vrij van onkruid. Aardrupsen vind je vaak op braakliggende grond of tuinen met veel onkruid. Ook gedijen de rupsen goed in grond waar heel de zomer vruchtgewassen, zoals courgette of pompoen, hebben gestaan. Heb je bladgroenten geplant nadat je vruchtgewassen hebt geoogst? Grote kans dat je last krijgt van aardrupsen.
  • Een enkele aardrups kan je eenvoudig vangen. Steek een spade in de grond op de plek waar je een stukje aangevreten plant ziet uitsteken. Je zal vast en zeker een aardrups tegenkomen!
  • Heb je te maken met een plaag? Een bodembehandeling met aaltjes kan de redding van je moestuin zijn. Hoe jonger de aardrups, hoe makkelijker het is om ze te bestrijden. Het inzetten van aaltjes zal eind juni of begin juli dan ook extra succesvol zijn. Gebruik onze aaltjes tegen emelten, Steinernema carpocapsae.

Vraatschade aan bladeren

Vraatschade aan bladeren kunnen veroorzaakt worden door rupsen, taxuskever en/of naaktslakken. Aan de hand van hoe er van de bladeren is gegeten kun je zien welk beestje de dader is. Omdat plagen ook voorkeur hebben voor bepaalde planten zegt de plantensoort waar de vreterij in te zien is ook iets over de plaag. Naaktslakken maken grote onregelmatige happen aan de buitenkant en in het midden van het blad. Als je goed kijkt zie je een slijmspoor op het blad welke verraadt dat het om een slak gaat. Laat de zon op het blad schijnen en het slijmspoor begint te glinsteren. Gewassen waar slakken veel schade kunnen veroorzaken zijn: Hosta’s, (er zijn nieuwere soorten die minder gevoelig zijn), Clematis, sla, koolsoorten, zonnebloemen, dahlia’s en aardbei.

Enkele aanwezige slakken kunnen met de hand worden weggehaald. Zowel huisjesslakken als naaktslakken zijn met biologische slakkenkorrels te bestrijden. Naaktslakken zijn effectief en biologisch te bestrijden met het aaltje Phasmarhabditis spp. Deze aaltjes gaan actief op zoek naar naaktslakken en dringen de naaktslak binnen (parasiteren). De aaltjes dragen een bacterie bij zich waardoor de naaktslak ziek wordt en veranderd in voeding voor de aaltjes. De naaktslak stopt met eten, kruipt dieper de grond in en verslijmt ten slotte. De aaltjes kunnen toegepast worden wanneer naaktslakken worden waargenomen en bij een bodemtemperatuur van 5°C. Wanneer je jonge kiemplantjes tegen naaktslakken wilt beschermen pas dan de aaltjes 2 weken voor het zaaien of uitplanten toe. Huisjesslakken worden niet bestreden door aaltjes.

Rupsen maken grote onregelmatige happen aan de buitenkant en in het midden van het blad. Meestal liggen er kleine zwarte korreltjes op de bladeren. Dit is rupsenpoep. Bij goed zoeken in de plant is de rups meestal wel te vinden al schuwen de meeste rupsen wel het daglicht dus moet je soms goed zoeken. Rupsen worden vlinders. Bestrijdt rupsen dus alleen als ze echt een plaag voor je planten zijn. Voorbeelden van rupsen die een plaag kunnen zijn: eikenprocessierups, buxusrups, rups van de spinselmot. Een enkele rups (behalve natuurlijk de eikenprocessierups) kan met de hand worden weggehaald. Geven de rupsen veel schade dan kunnen ze biologische worden bestreden met Antirups (een spuitmiddel op basis van de bacterie bacillus). Voor Antirups (Xentari) moet de temperatuur enkele uren per dag boven de 15 graden Celsius komen voor een goede werking. Stimuleer verder de aanwezigheid van vogels in de tuin. Vogels, en met name als ze kleintjes hebben, eten veel rupsen. Verder kan het verstuiven van lavameel de plant beschermen tegen rupsenvraat. Aaltjes toepassen op rupsen werkt vaak niet goed. Dit kan alleen als de rupsen net uit de eitjes gekomen zijn. Zijn de rupsen groter dan zal de werking van aaltjes op rupsen erg tegenvallen. Het moment van bepalen van de toepassing is cruciaal voor een werking. Wilt u wel graag aaltjes inzetten tegen rupsen?

De volwassen taxuskever eet kleine hapjes uit alleen de buitenkant, nooit in het midden, van het blad. Dit worden ook wel postzegelrandjes genoemd. Op zich heeft een plant niet veel last van deze vraat door de snuitkever. Vervelender zijn de larven van de taxuskever. Deze leven in de grond en eten van de wortels van planten. De volwassen kevers kunnen gevangen worden. Schudt aan de plant waar de kevers in zitten en voer de kevers die gevallen zijn af. Taxuskevers zijn goede lopers dus alleen een stukje verderop zetten heeft geen nut, dan komen ze weer terug. De larven van de taxuskever zijn biologisch te bestrijden met de aaltjes Steinernema kraussei (koude-aaltje voor het vroege voorjaar en najaar) en Heterorhabditis bacteriophora.

Koolwitjes en hun rupsen

Superleuk toch, die rondfladderende vlinders? Vooral de witte vlindertjes - het grote en kleine koolwitje - zijn berucht: hun groene en zwart-gele rupsen vreten in no-time grote gaten in het blad van je groentes. De zwart-gele rupsen zijn van het groot koolwitje, de groene van het kleine. Zijn ze nog klein, dan knagen ze vooral aan het jonge blad. Maar als ze groter worden, gaan ze vrolijk verder met het oudere blad. Daarom zet ik liever niet al te veel koolsoorten in mijn moestuinbakken, want daar zijn ze dol op. Maar door de jaren heen zijn er - naast de palmkool die we al vanaf het begin hebben - wel een aantal bijgekomen. Zoals de paarse boerenkool en de baby-broccoli. Ook de paksoi en de Aziatische pluksla zijn koolsoorten.

In het hoogseizoen voor vlinders, kom je ze zelfs ook tegen op de meiraapjes, rucola, radijs en zelfs op de snijbiet en je mooie kropjes sla. Je merkt meestal pas dat er wat mis is als je de gaten ontdekt. Daarmee voorkom je dat de vlinders hun eitjes op het blad kunnen afzetten. Maar het kan ook met fijnmazig gaas.

Wat je ook kunt proberen is de vlinders weg te lokken naar andere planten. Vlinders leggen graag hun eitjes op het blad en daarmee vergroot je de kans dat ze je koolplanten met rust laten. Ze houden juist weer niet van sterk geurende planten zoals dille, koriander, salie, rozemarijn, munt, majoraan, tijm, ui of knoflook. Maak je daar een aftreksel van, dan kun je de planten daarmee inspuiten. Zelf merk ik weinig verschil, maar je kunt het allicht proberen. Een andere tip is flink strooien met de peperbus. Dat is niet schadelijk voor je planten maar de vlinders houden er niet van. Slakken ook niet.

Spuit je planten er elke paar dagen mee in, ook aan de onderkant van het blad. Helaas moet je na een regenbui opnieuw spuiten. Herhaal het spuiten net zo lang tot je geen ongedierte meer ziet. Als de plant zo goed als weg gegeten is, kun je die beter opgeven en uit je bak halen. Maar bij planten die al groter zijn kun je het nog even aankijken. Bovendien smaakt blad waar een paar gaten inzitten net zo lekker als blad dat nog puntgaaf is. In soep en smoothies zie je daar toch niets van. En nee: daar word je niet ziek van, zelfs niet als je per ongeluk zo’n eitje of mini wormpje binnen krijgt 😉

Palmkool kun je gewoon laten staan. Zelfs als zo'n plant al volledig kaal is, zie je na een week of wat gewoon weer blad groeien. Kijk maar naar de foto's hieronder. Ga zodra je die leuke vlinders ziet regelmatig op controle. Speur het blad van je koolplanten af, op zoek naar rupsen. Pluk die voorzichtig weg en zet ze ergens anders neer. Er zijn zelfs MM-ers die - speciaal voor de rupsen - wat extra koolplanten neerzetten en ze daar naartoe verhuizen. Het grote koolwitje legt een heel groepje gele eitjes bij elkaar. Dat kun je dus makkelijk ontdekken. Het kleine koolwitje verspreidt ze over meerdere plekjes: die vallen dus minder snel op. Laat ze in ieder geval niet zitten. Leg het stukje blad met de eitjes ergens anders neer, of wrijf ze weg tussen duim en wijsvinger.

Rupsen voorkomen

De meeste van ons worden blij van vlinders in de tuin. Ze zien er mooi uit en je krijgt er echt dat lente gevoel van. Maar die vlinders leggen ook eitjes en daar komen rupsjes uit die aan je planten gaan vreten. En vooral dat laatste willen we natuurlijk niet. Er zijn verschillende oplossingen die kunnen voorkomen dat je rupsen in je planten krijg. Een van die oplossingen is om je plant af te dekken met een vliesdoek. Door dat doek over je plant(en) heen te spannen voorkom je dat vlinders en motten eitjes gaan leggen op de bladeren. Je moet er natuurlijk wel voor zorgen dat je plant voldoende licht en zuurstof krijgt. Dat kan je doen door het doek alleen bepaalde dagdelen over je gewassen te spannen. En tegen motten leg je hem natuurlijk ’s nachts over je planten.

Een andere manier om te voorkomen dat rupsen je plant kaal eten, is om de natuurlijke vijanden van de rups te lokken naar je tuin. Zo kan je vroeg in het jaar een broedkastje ophangen om de vogeltjes naar jouw tuin te halen. De vogels eten de rupsen op en zo krijgen ze niet de kans om jouw planten dood te maken. Je kan ook dille en goudsbloemen in en rondom je tuin planten. Hier komen namelijk sluipwespen op af en dat zijn ook weer natuurlijke vijanden van rupsen. Ze leggen namelijk hun eitjes in de rups.

Kruiden in de moestuin

Rupsen zijn welbekend om hun liefde voor sla. In de moestuin heb je het vast wel eens zien gebeuren dat een kropsla volledig opgegeten wordt door de kleine kruipers. Een oplossing daarvoor is om sterk ruikende kruiden in en rond je moestuin te planten. Rupsen zijn helemaal niet zo gek op die sterke geurtjes en blijven dan dus liever weg. Voorbeelden van die kruiden zijn salie en bieslook.

Luizen

Een ander bekend en vooral vervelend probleem in de tuin zijn luizen. Voor deze beestjes geldt weer hetzelfde: vogeltjes eten de luizen, dus probeer de vogels naar je tuin te lokken. Daarnaast houden luizen - net als slakken - niet van de geur van de knoflookplant. Een nieuwe tip om van luizen af te komen is door brandnetelgier te maken. Je kan dit ook kopen, maar zelf maken is natuurlijk leuker. Dit doe je door grove stukken brandnetel in een emmer water te doen, hierbij doe je een flinke schep suiker en dit laat je een dag gisten en roer je even door. vervolgens verdun je het weer met water en kan je het met een plantenspuit over je gewassen vernevelen.

labels:

Zie ook: