Varkens zijn bijzondere en zeer intelligente dieren. Ze zijn ontzettend sociale en intelligente dieren.

Intelligentie en Sociaal Gedrag van Varkens

Volgens Professor Donald Broom van de Cambridge University Veterinary School zijn de cognitieve vaardigheden van deze dieren zelfs meer ontwikkeld dan die van een kind van drie jaar oud. Ze komen daarmee in hetzelfde rijtje te staan als bijvoorbeeld dolfijnen en mensapen.

Varkens hebben een ijzersterk geheugen. Volgens een onderzoek, uitgevoerd door Dr. Suzanne Held van de universiteit van Bristol, blijkt dat als je op verschillende plaatsen verschillende hoeveelheden voedsel verstopt, varkens na verloop van tijd precies weten waar zij het meeste voedsel kunnen vinden.

Biggetjes die net zijn geboren leren te luisteren naar het geluid van hun moeder. Tegen de tijd dat ze twee weken oud zijn, herkennen ze hun eigen naam. Zeugen produceren tijdens het voeden vaak een geluid dat vergeleken kan worden met een soort zingen.

Communicatie

Varkens kunnen echt met elkaar communiceren. Zo kunnen deze dieren wel 20 verschillende geluiden maken, onder andere om aan te geven dat ze honger hebben, maar ook om te roepen naar een potentiële partner. Daarbij kunnen ze geluid produceren tot wel 115 decibel. Dat is zelfs 3 decibel hoger dan een verkeersvliegtuig! Naast geluid communiceren varkens overigens ook met hun (krul)staartje.

Varkens kunnen zo’n 17,5 kilometer per uur rennen en hebben een enorm goed richtingsgevoel!

Als varkens in een groep leven, slapen ze graag neus aan neus. Onderzoek heeft ook uitgewezen dat varkens, net als mensen, dromen.

Varkens zijn erg vredelievende dieren en tonen zelden agressie. De uitzondering hierop is zoals bij veel dieren als er jongen in het spel zijn. Een moeder zal haar kroost met poot en tand verdedigen. Maar als een soortgenoot is overleden blijken ze ook gezamenlijk te rouwen.

In 2011 heeft de universiteit Wageningen in samenwerking met de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht een spel app ontwikkeld voor varkens. Eerder ontdekte in de jaren negentig professor Stanley Curtis van de Penn State University dat varkens heel goed in staat zijn een joystick te bedienen om een videospelletje te spelen.

Zindelijkheid en Hygiëne

Varkens worden vaak geassocieerd met modder en dat vinden ze dan ook heerlijk. Door de modder op te laten drogen en er vervolgens af te schuren wassen ze zich als het ware, en tegelijk dood het luizen en insecten. Ook is het een goede manier om af te koelen, want varkens kunnen niet transpireren. Varkens zijn ook ontzettend propere dieren. Iedere hondeneigenaar weet dat het toch best wat moeite kost een pup zindelijk te krijgen. Biggen zijn dat al binnen 7 dagen na hun geboorte. En het eigen nest bevuilen zal een varken nooit doen. De plek waar een varken eet en de zogenaamde toiletplek worden strikt gescheiden gehouden.

Veel dieren kennen het fenomeen spiegel niet en denken dat ze een andere soortgenoot zien als ze naar hun eigen beeltenis kijken. Varkens weten echter dat ze naar een reflectie kijken. Dit is getest door voedsel neer te leggen dat alleen maar via spiegels zichtbaar was. De varkens hadden niet de neiging om dwars door de spiegel te lopen maar vonden het echte voedsel in een pootomdraai.

Behalve rollenbollen in de modder blijken varkens ook prima zwemmers te zijn. Op het onbewoonde eiland Big Major Cay, onderdeel van de Bahama’s, woont een groep zwemmende varkens. Regelmatig begeven zij zich in zee om naar passerende bootjes te zwemmen, in de hoop op een lekker hapje. En wie zou een zwemmend varken na al die moeite nou niet iets lekkers gunnen?

Varkens blijken, net als honden, geweldige redders in nood te zijn. Zo zijn er verhalen dat ze mensen gered hebben uit het moeras, uit water en zelfs inbrekers op de vlucht lieten slaan. Ook heeft een varken een keer een koe gered.

Zoals je hebt gelezen zijn varkens bijzondere dieren, ieder met een heel eigen karakter, intelligentie, gevoelens en emoties. Varkens stammen af van wilde zwijnen. Wanneer moderne vleesvarkens worden los gelaten in ‘de natuur’, blijken ze verrassend goed in staat om zichzelf daar te handhaven. Ze pakken er heel snel de draad op, zoals ze die van nature kennen: voedsel zoeken, een nest bouwen om samen te slapen en jongen groot te brengen. Ondanks domesticatie en selectie op productiviteit, lijken ze in veel opzichten nog op hun wilde voorouders.

Uit allerlei gedragsonderzoek blijkt dat varkens minstens zo slim en sociaal zijn als honden. Kleine varkensrassen worden zelfs in huis gehouden. Ze zijn makkelijk zindelijk te maken: ook hun wilde soortgenoten poepen nooit in hun nest of op plekken met voedsel.

Een varken kan tien tot vijftien jaar oud worden, kleine rassen zelfs nog ouder. In het wild maakt een zeug vlak voor de geboorte van haar biggen een groot nest van takken en ander plantaardig materiaal.

Varkens zijn erg schoon op zichzelf. Als ze het enigszins kunnen voorkomen, zullen ze nooit in de poep gaan liggen. In de natuur nemen ze modderbaden (zoelen genaamd) om af te koelen - ze kunnen niet zweten - tegen huidparasieten en zonnebrand.

Varkens zijn groepsdieren. In de natuur leven zeugen (vrouwtjes) van allerlei leeftijden in een groep (een ‘rotte’) met hun jongen. Gelten zijn vrouwtjes die nog geen jongen gekregen hebben. Jonge mannen (beren) leven eerst een tijdje in een mannengroepje en daarna alleen. Ze zoeken de zeugen op als die vruchtbaar zijn.

Varkens zijn ongeveer 70 procent van de dag bezig met voedsel zoeken en eten. Slapen doen ze met zijn allen tegelijk, lepeltje-lepeltje tegen elkaar aan. Ook in een hok houden varkens het ene deel schoon om te rusten en gebruiken ze gezamenlijk een andere hoek om te poepen.

Varkens zijn alleseters. Van nature zoeken ze eten op en in de grond. Op hun neus hebben ze een ‘wroetschijf’, waarmee ze grond omwoelen en met hun reuk- en tastzin eetbare dingen vinden. Een weiland veranderen ze uiteindelijk in een modderpoel. Ook als ze hun voer kant-en-klaar krijgen aangeboden, willen varkens met hun snoet zoeken en wroeten.

Varkens hebben van nature een redelijk lange staart die normaal in een krul zit. Bewegingen van de staart kunnen varkens elkaars gemoedstoestand aflezen. Bij te weinig ruimte, gecombineerd met verveling of stress, gaan varkens in elkaars staart bijten. Om dat te voorkomen worden in de varkenshouderij bij biggetjes standaard de staarten afgeknipt.

Een deel van de mannetjesvarkens (beren genaamd) wordt op zeer jonge leeftijd gecastreerd (waarna ze ‘borgen’ worden genoemd) vanwege de kans op ‘berengeur’ aan het vlees. En ze willen nog steeds wroeten en zoelen.

Coprofagie: Eten van Uitwerpselen

Wat halen dieren toch rare fratsen uit met poep en plas.

Volwassen konijnen en veel andere knaagdieren, gorilla’s en honden eten hun eigen poep of die van een ander op. De poep bevat vitaminen die er in de eerste verteringsronde niet uitgehaald konden worden.

Varkens werden in het oude China gebruikt voor klaar-terwijl-u-wacht wc’s. Zo'n wc was direct aangesloten op een varkensverblijf, waardoor de poep direct op het bord van de dieren belandde. Verser kan haast niet. De Adi, een volk in India, laten hun poep nog steeds ter plekke opeten door varkens. Het vlees van toiletvarkens geldt als een delicatesse.

Varkens eten mensenpoep direct uit het toilet.

Varkens leven het liefst in groepen. Er zijn dominante varkens binnen de groep, deze varkens zijn de baas. De andere varkens noem je onderdanig. Een mannetjesvarken heet een beer en een vrouwtjesvarken noem je een zeug. Varkens worden ongeveer 12 jaar oud, maar in de vleesindustrie worden varkens veel eerder geslacht. Per keer kan een zeug wel 12 jonkies krijgen. Varkens zijn luie dieren, ze rusten wel 19 uur per dag. De rest van de dag zoeken ze naar voedsel en wroeten ze met hun neus in de grond, op zoek naar kleine insecten en regenwormen. Wroeten met hun neus is echt varkensgedrag.

Ook houden ze ervan om een modderbad te nemen. Dit doen varkens om af te koelen en om insecten te verjagen. Als de modder opdroogt en van hun huid afgaat, gaan de insecten mee.

Varkens zijn hele intelligente dieren die met verschillende geluiden met elkaar kunnen communiceren. Uit de wilde zwijnen van vroeger zijn ondertussen wel 300 verschillende varkensrassen ontstaan. De meeste varkens worden gefokt voor het vlees. Deze vleesvarkens moeten zo groot en dik mogelijk worden. Maar er zijn ook kleinere varkentjes die mensen als huisdier houden.

Varkens hebben grote oren waarmee ze geluid goed op kunnen vangen. Wilde zwijnen hebben rechtopstaande oren, maar er zijn ook varkensrassen met hangoren. Ook kunnen varkens met elkaar communiceren door allerlei geluiden te maken zoals grommen, gillen en knorren. Een varken gilt als hij zich opgejaagd voelt.

Ook hebben ze een grote neus waarmee ze elkaars geur herkennen. Ze gebruiken hun neus om op zoek te gaan naar eten. Varkens hebben namelijk minder goede ogen dan wij.

Varkens communiceren met elkaar door te grommen, gillen en knorren.

Vroeger werden varkens bij mensen thuis gehouden. Tegenwoordig worden ze vooral door boeren gehouden voor het vlees. Varkens hebben het liefst veel ruimte, maar de stallen zijn vaak klein. De varkens kunnen geen modderbad nemen om af te koelen, in plaats daarvan houdt de boer de temperatuur in de stal goed door middel van ventilatoren. De varkens kunnen zich niet als echte varkens gedragen.

Het varken is, net als de mens, een alleseter. Als hij niet aan het rusten is, gaat hij met zijn snuit op zoek naar eten. Varkens in de vrije natuur eten eigenlijk alles, zowel planten als vlees. Een varken eet allerlei soorten groenvoer zoals plantenwortels, paddenstoelen, gras en fruit. Maar een varken eet ook insecten en kikkers. Varkens die voor het vlees gehouden worden, krijgen brokken en pap te eten om zo groot mogelijk te worden.

Varkens leven het liefst samen in groepen. Vleesvarkens zitten vaak met een heleboel andere varkens samen in een stal. Ze vervelen zich te pletter, waardoor ze aan elkaars staarten gaan knagen. Boeren knippen daarom de krulstaartjes af.

De Dierenbescherming vindt dit niet de juiste oplossing. Wil je weten of het varken een goed leven heeft gehad? Let dan op het Beter Leven Keurmerk van de Dierenbescherming, dat op de verpakking van varkensvlees staat. Dit keurmerk geeft met 1, 2 of 3 sterren aan hoe ‘diervriendelijk’ het product is behandeld.

Er leven veel dieren in Nederland. Dieren in de natuur, zoals vogels en vissen, maar ook huisdieren. Daarnaast houden we dieren voor hun vlees, eieren of de melk. Helaas gaat het niet altijd goed met de dieren.

De Dierenbescherming is een organisatie die zich inzet voor alle dieren in Nederland die hulp nodig hebben. Hiervoor heeft de Dierenbescherming bijvoorbeeld dierenasielen en rijden onze dierenambulances het hele land rond. En onze inspecteurs houden de gezondheid van dieren goed in de gaten. De Dierenbescherming vraagt ook aan de regering om strengere regels en wetten te maken om de dieren te beschermen, zoals wetten over proefdieren.

Vandaag de dag bestaan er wel 300 verschillende varkensrassen. Mensen vinden varkens vaak vieze beesten, omdat ze in de modder rollen, maar ze houden hun slaapplaats juist heel schoon.

Varkens zijn slimme dieren. Knor knor... Varkens hebben wel 26 verschillende geluiden om met elkaar te praten. Een zeug kan per keer wel 12 biggetjes krijgen. Varkens worden gebruikt om truffels (paddenstoelen) te zoeken. Varkens kunnen heel hard gillen. De platte neus van een varken noem je een wroetschijf.

Varkens gebruiken hun grote neus om elkaars geur te herkennen en om op zoek te gaan naar eten.

Varkens zijn intelligent. Ze hebben een dagritme, waarbij ze vooral in de vroege uurtjes actief zijn en aan het einde van de middag. Wat doen ze in de tussentijd…precies slapen!

In de biologische varkenshouderij proberen wij de verblijven zo in te richten dat er een slaap en lig plek is bedekt met stro, een plek om te eten en een plek om te poepen en plassen of zoals wij dat zeggen ‘te mesten’. Meestal is dat buiten op de roosters, waardoor alles direct in de put valt. Zie het als doortrekken van de wc. Op papier is een varken zindelijk en zullen ze niet gauw poepen waar ze willen slapen of eten.

In de praktijk is het niet zo eenvoudig om het zo te houden. Biologische varkens kunnen 24 uur per dag 7 dagen in de week naar buiten. Dat maakt ook dat het klimaat binnen niet volledig te sturen is. Met onze nieuwe stal is, waarin de zeugen met kleine biggetjes een eigen bungalow tot hun beschikking hebben, is het ons gelukt! Al ruim 10 jaar, vanaf dat we over geschakeld zijn naar een biologische varkenshouderij, zijn we aan het stoeien geweest met het poep en pies gedrag van de vleesvarkens. Ja, waar kun je druk mee zijn. Nou vooral vieze mest uit de hokken halen en schoon stro er weer in doen. 3x per week! En als je dan het hok had verschoond, was het aan het eind van de dag soms al niet meer te zien. Niets geen zindelijkheid.

Hoewel het soms wel zo lijkt, dat het bij varkens alleen om voeden gaat, gaat het ook om opvoeden. En hoe mooi, dat de biggen dat van de zeug leren. De zeug geeft het goeie voorbeeld. Buiten de bungalow (en daarmee de slaap en lig plek) boven de roosters, daar staat de zeug na het eten te poepen en plassen. Dat zien en ruiken de biggen en doen het na.

Ook als de zeug weg is, houden de biggen de bungalow droog en schoon. Ook in de andere stal, de vleesvarkensstal, houden ze de lig plek schoon en droog. Het geeft een beetje hetzelfde gevoel als toen Aniek zindelijk was. Luiers voorgoed de deur uit.

Want net als bij kinderen (en wellicht ook volwassenen…) als je te laat bij de wc bent, gaat het toch fout. Ook dat geldt voor varkens. En wanneer kom je te laat bij de wc? Niet heel smakelijk, maar wel een mogelijkheid, juist, als je diarree hebt! En zo is het ook bij varkens. Als varkens dunne mest hebben, laten ze het snel lopen, hebben ze niet de tijd om bij de wc te komen (lees buiten) en is het foute boel. En dan toch verschil bij mensen, als ze eenmaal op de lig plek zijn begonnen, dan bestempelen ze dat ook als wc.

In sommige landen in Azië heb je kans dat als je op het platteland een wc bezoekt, dat je uitwerpselen regelrecht bij de varkens belanden. Maar de varkens in Europa worden niet speciaal bijgevoerd met stront.

Als je stront etende dieren wilt mijden, dan raad ik je aan om ook geen konijnen te eten en ook kippen doen het.

Wel is het zo dat varkens geen kieskeurige eters zijn. Je kunt ze alles met enige voedingswaarde voorschotelen. Het zijn vooral de tomaatjes , aubergines , champignons en kropjes sla die stront eten .

Dat varkens stront eten wordt gezegd om U vies te maken van die dieren. Er zijn geloofsgemeenschappen die dit door hun overleveringen niet mogen eten ...en hoe kan je dat aan kinderen uitleggen?

Heel lang geleden was er een andere reden waarom varkens niet gezond geacht werden. Dat komt omdat varkens dichte familie zijn van de mensen. Vroeger kregen de varkens (apen en gibbons) veel dezelfde ziekten dan mensen (en omgekeerd) . Dus moest men oppassen geen besmet vlees te eten .

Varkens zijn erg zindelijk en maken hun ontlasting op een vaste plaats. Als ze in een hok zitten, doen ze dat in een hoekje. Wel rollen ze door de bagger en de reden daarvoor is, dat bagger veel ijzer bevat.

Geen varkensvlees eten heeft een oeroude culturele / religieuze achtergrond. Westerlingen eten liever geen paardenvlees, honden of insecten. Er is geen enkele reden waarom varkensvlees onrein zou zijn en schapenvlees niet. Of koeien heilig en kippen weer niet - maar weer wel je huiskonijn.

Het zijn diepverankerde overtuigingen waar je ook niet zomaar weer af komt. Varkensvlees bederft heel snel. In het verleden had men geen vriezers en koelkasten om het langere tijd goed te kunnen houden.

Stront eten of niet, het maakt allemaal niets uit. Hoe je het ook wendt of keert, uiteindelijk heeft elk dier stront in zijn lichaam, of het nou van hunzelf is of van een ander.

Mocht je er vanwege je geloofsovertuiging mee bezig zijn of er toch problemen mee hebben, eet geen vlees, want bijna elk dier eet dingen die jij misschien wel vies kan vinden of onzuiver zijn. Of je moet zeker weten dat het vlees zuiver bereidt is.

Varkens zijn zindelijke dieren, die hun omgeving graag schoon houden. Ze doen hun behoefte het liefst op een afgelegen plekje. In de krappe hokken van de vee-industrie kunnen varkens zich niet afzonderen om te poepen en plassen. Ze lopen dag in, dag uit door hun eigen uitwerpselen en die van hun hokgenoten.

Varkens leven in de vee-industrie op roostervloeren boven een mestput. De meeste uitwerpselen vallen door de roosters in de put. Omdat de roosters dunne spleten hebben, blijft er ook ontlasting op de vloer liggen. Hierdoor worden de vloer én de varkens zelf met verloop van tijd steeds viezer. ‘Vleesvarkens’ verblijven maandenlang in hetzelfde hok, dat tussendoor niet of nauwelijks wordt schoongemaakt.

De moedervarkens in de kraamkooien zijn er het ergste aan toe: voor hen is het onmogelijk om een stap te verzetten en dus kunnen ze alleen maar zitten en liggen in hun ontlasting.

Als de varkens konden kiezen, zouden ze buiten leven in plaats van op een vieze betonnen vloer. Met een droog nest om in te rusten, aarde om in te wroeten en zo ver mogelijk daar vandaan een plek om te poepen en plassen. Varkens in de stal moeten in ieder geval zoveel ruimte krijgen dat ze een afgelegen plek in het hok als toilet kunnen gebruiken.

Het eten van ontlasting wordt ook wel coprofagie genoemd. Dit is een fenomeen dat vaak bij honden wordt gezien, maar in werkelijkheid komt het bij veel verschillende diersoorten voor. Hoewel het voor mensen vaak een afkeer opwekt, kan het voor sommige dieren een natuurlijk en noodzakelijk onderdeel van hun dieet zijn. In dit artikel gaan we dieper in op wat coprofagie is, welke dieren het vertonen en waarom, en of het ook bij mensen voorkomt.

Het woord coprofagie is afgeleid van de Oudgriekse woorden copros (uitwerpselen) en fagie (eten). Dieren zoals honden, katten, fretten, konijnen, paarden en ratten zijn bekend om coprofagie te vertonen.

Jonge olifanten, reuzenpanda’s, koala’s en nijlpaarden eten de uitwerpselen van hun moeders of andere dieren in de kudde om de benodigde bacteriën te verkrijgen voor de juiste vertering van vegetatie in hun ecosysteem. Bij de geboorte hebben deze dieren steriele darmen en bevatten ze deze essentiële bacteriën niet, waardoor ze geen voedingswaarde uit planten kunnen halen.

Sommige dieren, zoals hamsters, cavia’s, chinchilla’s, egels en varkens, eten hun eigen uitwerpselen omdat ze denken dat het een bron is van vitamine B en K, geproduceerd door bacteriën in hun darmen. Het eten van uitwerpselen kan ook een vorm van zelfbevrediging zijn voor deze dieren.

Bij honden wordt coprofagie vaak gezien als een gedragsprobleem en kan het wijzen op een gebrek aan voedingsstoffen in hun dieet. Honden kunnen ook poep eten uit verveling of om aandacht te vragen.

Bij mensen is coprofagie zeldzaam en wordt het vaak gezien bij mensen met een verstandelijke beperking of bij bepaalde psychische stoornissen. Bij mensen vindt coprofagie soms ook plaats als onderdeel van de seksualiteit.

Het is dus belangrijk om te begrijpen dat coprofagie een natuurlijk gedrag kan zijn voor sommige dieren, maar dat het bij anderen kan wijzen op een onderliggend probleem.

Soave O, Brand CD. Coprophagy in animals: a review. Cornell Vet.

labels: #Ei

Zie ook: