Wist je dat we in Nederland een kwart van al ons eten nooit opeten? Al dat eten wordt verbouwd, verwerkt, vervoerd, gekoeld en warm gemaakt. We stoppen er veel energie in, energie die de aarde opwarmt. Daarom is het des te belangrijker dat we zo min mogelijk eten verspillen. Drukke levens, vermoeidheid en bijvoorbeeld de eetvoorkeuren van je kinderen kunnen het lastig maken om helemaal niet te verspillen. Hier vind je de beste tips om voedselverspilling tegen te gaan.

1. Slim Boodschappen Doen

Mensen die hun voorraad checken en een boodschappenlijstje maken voordat ze boodschappen doen, verspillen over het algemeen minder voedsel. Check dus je voorraadkast, koelkast en vriezer voordat je boodschappen doet. Wat heb je nog in huis? Wat moet als eerste op? Je weet dan wat je écht nodig hebt deze week. Staat er nog een pak yoghurt in je koelkast? Of verloopt de datum van de zak roerbakgroenten bijna? Goed om hiermee rekening te houden.

Maak vervolgens een boodschappenlijstje en noteer zo precies mogelijk wat je nodig hebt. Bijvoorbeeld: ‘spinazie 500 gram’ of ‘sperzieboontjes 400 gram’. Als je van alle producten opschrijft hoeveel je nodig hebt, koop je minder snel te veel. Met een boodschappenlijstje doe je ook minder snel impulsaankopen. Schrijf op wat je nodig hebt en houd je aan het plan. Zo vermijd je impulsieve aankopen.

2. Organiseer je Koelkast en Voorraadkast

Kies in je koelkast bijvoorbeeld één plank waar alle restjes worden bewaard. Zet de producten die als eerst op moeten vooraan. Zo vergeet je nooit meer dat halve potje pesto of dat laatste beetje crème fraîche. "Eerst op" tape kan hierbij helpen. Je kunt de tape plakken op een plank in je koelkast waar je restjes en verpakkingen zet die als eerst op moeten. Ook kan het op bakjes en losse verpakkingen geplakt worden. Zo weet iedereen in je huishouden welk eten en drinken als eerst op moet.

Kijk ook naar je voorraadkast. Zijn er oude blikken met soep, tomatenpuree of peulvruchten? Zet die dan vooraan. Let er bij het organiseren van je voorraad ook op dat je producten op de juiste plek bewaart. Wist je bijvoorbeeld dat appels en peren langer goed blijven in de koelkast? Terwijl je komkommer, paprika en tomaat beter buiten de koelkast kunt bewaren. Met de ja-nee koelkaststicker of de online Bewaarwijzer weet je precies wat wel en wat niet in de koelkast hoort.

Eten op de juiste manier bewaren zorgt ervoor dat je veel minder weg gooit doordat het langer goed blijft. Wist je dat de ideale temperatuur voor je koelkast 4 graden is? Je eten blijft langer vers en bacteriën groeien nauwelijks. En wist je dat verschillende producten het liefst op bepaalde plekken in je koelkast - of juist daarbuiten - liggen?

3. Wees Creatief met Restjes

Heb je toch restjes eten over? Zoals een stuk bloemkool, een halve citroen of een bodempje yoghurt? Bedenk dan wat je hier nog mee kunt maken. Met restjes als groente, pasta, rijst, vlees, vis, peulvruchten, kruiden en een ei kun je altijd nog een lekkere maaltijd maken. Denk aan een soepje, salade, omelet of roerbakgerecht. Heb je wat over van je maaltijd? Vries het kliekje dan in voor een andere keer. Verplaats het bakje de avond ervoor van de vriezer naar de koelkast. Zo'n kliekje is handig wanneer je 's avonds minder tijd hebt om te koken omdat je gaat sporten.

Houd wekelijks een kliekjesdag of donder-niet-weg-dag om er zeker van te zijn dat je restjes en kliekjes opmaakt.

4. Brood Verspillen Voorkomen

Wist je dat brood het meest verspilde product is in Nederland? Een van de meest gegeven redenen door Nederlanders hiervoor was dat het brood niet meer vers was. Daar kun je gelukkig veel aan doen. Het liefst voorkom je natuurlijk dat het brood oud wordt. Door het brood direct na aankoop in te vriezen, blijft het ruim een maand lekker vers. Pak je vervolgens precies wat jij die dag nodig hebt, dan is de kans op broodverspilling minimaal. Misschien heb je 's ochtends geen tijd of zin om het brood te ontdooien.

5. Fruit Slim Kopen en Bewaren

Het komt weleens voor dat je meer fruit koopt dan je eet. Bijvoorbeeld omdat je liever voor een andere snack kiest in plaats van de appel. Of omdat je geen tijd of zin hebt om het fruit te schillen en je plakhanden te wassen. Dat kan gebeuren, maar het kan leiden tot fruitverspilling. Koop daarom niet voor een hele week fruit. Koop eerst eens fruit voor de komende 3 dagen. Is het nog niet op? Zet het fruit duidelijk in het zicht, bijvoorbeeld in een mooie fruitschaal op tafel of vooraan in de koelkast. De ongezonde snacks kun je beter uit het zicht bewaren. Houd je toch een keer fruit over?

6. Groente Porties Beheren

Als groente wordt verspild, dan gebeurt dat meestal van het bord of uit de pan. We scheppen te veel op en koken te veel. Niet gek, want ook hier willen we onszelf of onze kinderen stimuleren om gezond te eten. Dan heb je liever te veel dan te weinig groente. Om toch minder groente te verspillen kan het helpen om iedereen in je huishouden zelf op te laten scheppen. Groente uit de pan kun je nog perfect bewaren voor een andere keer.

7. Vertrouw op je Zintuigen

Producten zoals melk, yoghurt en kwark hebben een 'ten minste houdbaar tot'-datum (THT). Deze kun je vaak nog wel veilig eten kort na de datum. Zet je zintuigen in om het product te beoordelen. Kijk, ruik en proef een beetje of het nog goed is. Producten met een THT-datum die je ongekoeld bewaart, zoals ongekookte pasta en rijst en blikken en potten groenten en bonen, kun je vaak maanden of zelfs jaren na de datum nog veilig eten. Bij fruit en groente zonder datum kun je ook je zintuigen gebruiken om het product te beoordelen.

Bederfelijke producten zoals vers vlees en vis en voorgesneden groente en fruit hebben een 'te gebruiken tot'-datum (TGT). Deze kun je beter niet meer opeten na de datum, er kunnen dan namelijk bacteriën zijn uitgegroeid waar je ziek van wordt. Gebruik ze dus vóór of óp de TGT-datum óf vries ze op die dag in.

‘Tenminste houdbaar tot’ geeft een garantie tot wanneer een product minimaal houdbaar is. Dat betekent dus absoluut niet dat je het de dag na die datum moet weggooien. Veel dingen kun je lang na de THT nog eten of drinken. Je zintuigen kunnen prima beoordelen of iets nog goed is. Dus: staar je niet blind op de THT, maar kijk, ruik en proef.

Er zijn ook een aantal weetjes om je in te verdiepen, waardoor je verspilling zelf te lijf kunt gaan. "Het laatste wat ik heb weggegooid zijn eieren. Weet je hoe je controleert of die nog goed zijn? Doe ze in water, als ze naar het oppervlakte komen drijven, zijn ze niet meer goed", zegt Eerhart.

"Sommige mensen weten niet dat er twee soorten houdbaarheidsdata zijn. De THT-datum (ten minste houdbaar tot), en de TGT-datum (te gebruiken tot). De THT-datum staat vaak op producten die niet snel bederven, en kun je vaak zonder gevaar eten, ook als de datum allang is verstreken."

8. Gebruik een Keukenweegschaal

Een keukenweegschaal kan handig zijn om af te wegen hoeveel je in de pan moet doen. Vooral bij pasta, rijst en couscous is het slim om de porties af te wegen. Deze producten worden namelijk relatief veel verspild en zetten uit tijdens het koken. Rijst wordt ongeveer 2,5 keer groter en pasta 2 keer zo groot. Van koolhydraatrijke producten zoals gekookte aardappels, rijst, pasta of andere granen hebben volwassenen zo’n 240 tot 300 gram nodig. Dat zijn ongeveer 4 tot 5 opscheplepels. Dat hoeft niet allemaal bij de warme maaltijd. Een opscheplepel kun je bijvoorbeeld ook inruilen voor een extra boterham tussendoor of bij de lunch. Of een sneetje notenbrood bij de thee.

Een handig hulpmiddel voor het op maat koken van pasta, rijst en couscous is het Eetmaatje. Op deze maatbeker staan porties in plaats van grammen. Je hoeft het Eetmaatje dus alleen maar te vullen met ongekookte pasta of rijst tot 1, 2, 3 of 4 porties en hebt dan meteen genoeg. Of gebruik een koffiekopje om je rijst af te meten.

Extra Tips en Hulpmiddelen

  • Too Good To Go: Een handige app die laat zien welke supermarkten en restaurants bij jou in de buurt eten hebben dat bijna over de houdbaarheidsdatum is. Dit voedsel zou normaal gesproken in de afvalbak verdwijnen, maar mag nu voor een schijntje mee naar huis.
  • Composteren: Gebeurt het toch dat je groente of fruit weg moet gooien omdat het niet meer goed is? Doe het dan in een GFT-bak als je die hebt. Dan kan er compost en biogas van gemaakt worden. Je kan ook zelf compost maken, recycle groente, tuin en fruitafval op een composthoop in je tuin.
  • First In, First Out (FIFO): Hanteer de FIFO methode. Bij FIFO wordt de voorraad georganiseerd en geroteerd zodat de oudste ingrediënten als eerste worden gebruikt, waardoor voedselverspilling als gevolg van bederf wordt verminderd.

Voedselverspilling in Cijfers

Gemiddeld gooien we per persoon in Nederland elk jaar 33 kilo eten weg. En dat is erg zonde. Zonde voor je portemonnee, zonde van de grondstoffen en zonde van de natuur. Wereldwijd wordt ongeveer 30% van al het voedsel weggegooid. In Nederland is dat ongeveer 25%.

Land Hoeveelheid verspild voedsel per persoon per jaar
Nederland 33 kg
Wereldwijd gemiddelde Niet gespecificeerd, maar ongeveer 30% van al het voedsel

Door voedselverspilling tegen te gaan, kan de overheid de negatieve gevolgen van voedselproductie op de leefomgeving sterk verminderen. De Verenigde Naties (VN) willen wereldwijd de voedselverspilling met 50% verminderen in 2030. Ook de Europese Unie en Nederland hebben afgesproken dat ze de helft minder voedsel willen verspillen.

labels:

Zie ook: