Vraag mensen naar hun lievelingsdier, en de kans is klein dat je de weinig aaibare spin als antwoord krijgt. Toch verdienen spinachtigen - let op: spinnen zijn dus géén insecten - minder vrees en meer credits. Wist je bijvoorbeeld dat spinnen cruciaal zijn voor in het in toom houden van insectenpopulaties? En ja, dus ook als het gaat om die ongenode muggen, motten en fruitvliegjes in huis. Hoog tijd dus om vijf veelgehoorde mythen over deze intrigerende dieren te ontkrachten.

De Spinnenslikmythe

Al jaren gaat een verhaal rond dat mensen spinnen eten in hun slaap. Spinnen, ja. Maar klopt dat ook? En zo ja…hoe houd je spinnen buiten?

De spinnenslikmythe duikt eens in de zoveel tijd op via online fora en op verjaardagen: slapend met onze mond open zouden we jaarlijks tot wel acht spinnen doorslikken. Maar geverifieerde wetenschappelijke studies, foto’s, medische gegevens noch bewezen observaties hiervan ontbreken. Internetmythe: Van het idee dat een spin ’s nachts je mond inkruipt lig je misschien wakker, maar we kunnen je geruststellen. Dat we in onze slaap spinnen eten is namelijk een fabel.

Jaarlijks eet je acht spinnen in je slaap: dit ‘feitje’ zou ene Lisa Holst in 1993 gedeeld hebben in een tijdschrift. Daarna is deze mythe zijn eigen leven gaan leiden. Sterker nog: niemand heeft het bestaan van dit tijdschrift of van Lisa Holst ooit bevestigd. Meer dan een internetmythe is het dus niet.

Nee, het inslikken van een spin tijdens de slaap is iets dat hoogst zelden gebeurt. ‘Je eet minstens acht spinnen per jaar.’ Zo luidt de wijdverspreide mythe, maar klopt die wel? Dat we spinnen eten terwijl we slapen, is een befaamde mythe, en niemand weet waar die vandaan komt.

Waar komt de mythe vandaan?

Deze mythe is onder meer ontstaan door columniste voor PC Professional magazine Lisa Holst. Ze wilde bewijzen hoe snel mensen feiten voor waar aannemen die via het internet verspreid worden, zonder de fabels zelf te controleren. Om haar gelijk te demonstreren, stelde ze zelf een lijst met ‘feiten’ samen. Het spinnenfeit zou ze hebben gehaald uit het boek Insect Fact and Folklore, gepubliceerd in 1954. En zo zou de mythe begonnen zijn aan een nieuw leven.

Interessant genoeg hebben mensen die dit verhaal checkten het bewuste artikel, het genoemde tijdschrift en ook de persoon Lisa Holst nooit gevonden. Dikke kans dat het dus om fake news gaat. Los daarvan: dat is het verhaal over de acht ingeslikte spinnen ook.

Waarom de mythe onwaarschijnlijk is

Er zijn verschillende redenen waarom het onwaarschijnlijk is dat we spinnen doorslikken in onze slaap:

  • Spinnen zijn bang voor trillingen: Spinnen willen namelijk helemaal niks te maken hebben met mensen. Hoewel spinnen waarschijnlijk niet speciaal bang voor mensen zijn, zullen ze ook niet op mensen afkomen. Zeker niet als ze slapen, want als je slaapt tril, knor en snurk je. Spinnen zijn gevoelig voor trillingen en blijven daar liever ver vandaan. Het gehijg in onze slaap schrikt een spin juist af, omdat deze luchtstroom de talloze zintuighaartjes op zijn lijf alleen maar irriteert.
  • Geen eten in jouw mond: In jouw mond heeft een spin namelijk niets te zoeken. Spinnen eten kleine of vliegende insecten. Denk aan pissebedden, muggen, motten vliegen, en soms ook andere spinnen. Als een spin rustig in zijn web wacht is de kans op een avondmaal groter, dan als hij in jouw mond kruipt.
  • Spinnen zijn koudbloedig: Een spin is eerst en vooral koudbloedig. Dit betekent dat het dier de temperatuur van de omgeving aanneemt. Doorgaans is de temperatuur in de slaapkamer het ongeveer 16 graden. Terwijl de mens gemiddeld 36 graden is. Het temperatuurverschil voor de spin is dus te groot. Dus als het beest op een mens kruipt, dan heeft de spin het gevoel op een heet oppervlak te zitten. Via zintuighaartjes op de poten kunnen de dieren ook zo proeven en ruiken dat ze zich op een mens begeven.
  • Wetenschappelijk bewijs ontbreekt: Nog geen enkel wetenschappelijke studie is erin geslaagd deze urban legend te bewijzen, vorsers onderzoeken dit fenomeen zelfs niet omdat het simpelweg onmogelijk is. Maar wetenschappelijk gezien is er geen enkele reden waarom we jaarlijks een handvol spinnen zouden eten als we slapen.

Spinnen in huis: Nuttige huisgenoten

Spinnen eet je dus niet, maar heb je wél in je huis. In Nederland komen er meer dan zeshonderd soorten spinnen voor, waarvan een aantal in menselijke huizen. Daar hoef je niet bang voor te zijn, want in ons land wonen er géén dodelijke spinnen. Zelfs de meest giftige spinnen in Nederland zijn voor mensen niet gevaarlijk. Sterker nog: je kunt spinnen in huis beter laten zitten. Zij eten namelijk vliegen en muggen, wat jou weer muggenbulten bespaart. Kortom: een spin is een nuttige huisgenoot.

Ze houden de insectenwereld in toom. Net zoals een wolf het aanbod aan prooidieren in toom houdt in zijn biotoop. En spinnen worden zelf ook gegeten door andere dieren, dus op die manier zijn ze ook nuttig. En zoals eerder gezegd: ze eten ongedierte in huis op, zoals vliegjes en papiervisjes. Als je verschillende soorten spinnen in huis hebt, kan daar geen plaagdierexpert tegenop.

Hoeveel spinnen wonen er in je huis?

'Sommige mensen zeggen dat er 1500 in je huis wonen, maar dat weet ik niet hoor', reageert arachnoloog (spinnenonderzoeker) Andrea Dekkers, conservator bij het Natuurmuseum Brabant. 'Het ligt er een beetje aan wat voor huis je hebt. Bijvoorbeeld of je een kruipruimte hebt, en hoe groot je huis is. Maar ik verwacht wel dat er honderden spinnen in een gemiddeld huis wonen.'

Waar wonen de meeste spinnen in huis?

Spinnen wonen graag op plekjes waar jij niet komt. Achter de radiator bijvoorbeeld. Maar waar ze absoluut niet van houden, is stof. 'Dat gaat in het web zitten, en daar wordt het vies van. Het kleeft dan ook niet meer. En het web wordt zichtbaar, natuurlijk', aldus de spinnenkenner.

Welke soorten spinnen lopen er in huis rond?

Een paar soorten die in bijna ieder huis voorkomen, zijn de grote trilspin en de getijgerde lijmspuiter. Dekkers: 'Dat zijn zuidelijke soorten, maar ze wonen sinds tientallen jaren ook in Nederland. In de winter verblijven ze vaak in huis, omdat het anders te koud is voor ze.' Veel mensen halen de hooiwagen en de grote trilspin door elkaar, weet Dekkers. 'Dat komt doordat ze allebei lange poten hebben. Maar een hooiwagen is geen spin.'

Tips om spinnen buiten te houden

Kom je toch liever geen spinnen tegen in huis? Zorg er dan voor dat je regelmatig schoonmaakt, óók onder je bed. Het dichten van gaatjes (een verstopplek voor spinnen) kan ook helpen.

  • Regelmatig schoonmaken: Een schoon huis is minder uitnodigend voor elk soort ongedierte, ook voor spinnen. Regelmatig stofzuigen rond hoeken en onder meubels kan helpen om spinnenwebben en eieren te verwijderen voordat ze uitkomen.
  • Inspecteer mogelijke toegangspunten: Naast het regelmatig schoonmaken tegen spinachtigen binnenshuis, kan het inspecteren van mogelijke toegangspunten voorkomen dat ongewenste gasten ongemerkt uw huis binnensluipen.
  • Let op deuren/ramen: Zorg ervoor dat de kozijnen van deuren en ramen goed aansluiten, zonder dat er genoeg ruimte overblijft voor zelfs de kleinste insecten om er doorheen te glippen.
  • Controleer meegebrachte spullen: Voordat u brandhout, planten, dozen, enz. mee naar binnen neemt, moet u altijd goed controleren of er geen verborgen verstekelingen aan boord zijn die staan te wachten om een ritje te maken naar uw knusse verblijfplaats en zo een aangename verrassing om te zetten in een onaangename schok.

Door de hierboven beschreven preventieve maatregelen te nemen, kunt u de kans aanzienlijk verkleinen dat u midden in de nacht een onverwachte gast in uw slaapkamer aantreft - of het nu een spinnenpoot is die tegen uw wang strijkt of een open mond.

labels:

Zie ook: