Fijnstof in huis is een onzichtbare vijand die onze gezondheid kan schaden. Het binnenklimaat van onze huizen en werkruimtes is van cruciaal belang voor onze gezondheid en welzijn. Een factor die dit binnenklimaat kan beïnvloeden, is fijnstof.

Wanneer fijnstof in een (te grote) hoeveelheid aanwezig is in je huis, kán dit schadelijk zijn voor de gezondheid. Zoals gezegd overlijden er jaarlijks duizenden mensen te vroeg door het teveel inademen van fijnstof. Het is dus wel degelijk belangrijk voor je gezondheid om de hoeveelheid fijnstof in huis omlaag te brengen.

Wat is Fijnstof?

Allereerst is het goed om een duidelijk beeld te schetsen wat fijnstof nu precies is. Zoals de naam al doet vermoeden, staat ‘fijnstof’ voor fijne stofdeeltjes die zich in de lucht bevinden. Fijnstof bestaat uit minuscule deeltjes die afkomstig zijn van verschillende bronnen, zoals verbrandingsprocessen, verkeer, industrie en zelfs natuurlijke bronnen zoals pollen. Deze deeltjes variëren in grootte, maar de kleinste, PM2.5 (deeltjes met een diameter van 2,5 micrometer of kleiner), zijn het meest zorgwekkend.

Deeltjes van fijnstof in de lucht zijn voor een mens onzichtbaar, maar dat je het niet ziet betekent niet dat het er niet is. Deze komen vrij bij alledaagse bezigheden. Denk bijvoorbeeld aan koken, het stoken van een houtkachel en zelfs bij het branden van kaarsen.

Fijnstof is eigenlijk gewoon een hele verzameling aan zeer kleine deeltjes in de lucht. Je kunt het fysisch omschrijven. Dan spreken we over de grootte van de stofdeeltjes en de hoeveelheid deeltjes m³ in de lucht die we inademen. De maatvoeringen die in de regel worden gebruikt zijn PM10, PM2,5, PM1 en PM0,1. Om een indruk te krijgen hoe groot de verschillende deeltjes zijn, is het goed om te beseffen dat een menselijke haar de grootte heeft van PM70. De diameter van de grootste fijnstofdeeltjes in de lucht zijn dus al 7 keer kleiner dan die van een haar.

Je kunt fijn stof ook chemisch definiëren. Dan gaan we juist kijken naar uit welke bestanddelen de deeltjes in de lucht bestaan. Fijnstof kan zowel een natuurlijke oorsprong hebben als dat het veroorzaakt wordt door menselijk handelen. Fijnstof in de lucht komt vaak voor als directe oorzaak van menselijk handelen. Met stip op één staan verkeer en vervoer als het gaat om de grootste uitstoter. Dat zijn uitlaatgassen van auto’s, vrachtverkeer, vliegtuigen en (grote) schepen. Niet ver daarachter komt de industrie. Niet alleen fabrieken, ook raffinaderijen en elektriciteitscentrales geven een behoorlijke bijdrage aan de fijnstof problematiek.

In huis komt het meeste fijnstof vrij door koken, dit is dan ook veruit de belangrijkste bron voor fijnstofvorming in huis. Een factor die de laatste tijd steeds meer aandacht krijgt zijn huishoudens zelf. In onze huizen hebben we een aantal serieuze fijnstof veroorzakers.

De Gezondheidsrisico's van Fijnstof

Via inademing komt het fijnstof in je longen terecht, en dit kan zorgen voor gezondheidsproblemen. Mensen die al problemen hebben met hun longen, zoals bijvoorbeeld astmapatiënten zijn extra kwetsbaar voor fijnstof. Fijnstof in huis kan klachten op korte termijn, en op lange termijn opleveren.

De aanwezigheid van fijnstof in onze binnenruimtes kan leiden tot een verscheidenheid aan gezondheidsproblemen, waaronder ademhalingsproblemen, allergieën, astma-aanvallen en zelfs cardiovasculaire aandoeningen. Fijnstof kan ook het binnenklimaat aanzienlijk beïnvloeden. De deeltjes kunnen zich ophopen in de lucht en op oppervlakken, wat resulteert in een muffe atmosfeer en verminderd comfort.

De WHO (World Health Organization) spreekt over 7 miljoen doden per jaar wereldwijd door de blootstelling aan fijnstof. Nederlanders leven gemiddeld een jaar korter door de blootstelling aan fijnstof. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat er een relatie is tussen de blootstelling aan fijn stof enerzijds en de volgende ziektes en aandoeningen anderzijds:

  • Hart- en vaatziektes
  • Luchtwegaandoeningen (astma, COPD)
  • Kanker
  • Alzheimer

Sommige mensen lopen meer kans op fijnstof gezondheidsklachten dan anderen. Zeker kinderen, ouderen en mensen met luchtwegaandoeningen zijn extra kwetsbaar. Maar je kunt ook klachten krijgen als je buiten deze categorie valt. Denk daarbij aan mensen die veel worden blootgesteld aan uitlaatgassen. Zoals kantoormedewerkers langs een snelweg. Ook als je dichtbij Schiphol woont kun je last krijgen van fijnstof gezondheidsklachten.

Oorzaken van Fijnstof

Fijnstof ontstaat bij alle dagelijkse activiteiten. Een te grote hoeveelheid fijnstof in huis kan verschillende oorzaken hebben. Onvoldoende luchtverversing, vochtproblemen of een schimmel kunnen allemaal zorgen voor een hogere concentratie.

Vandaag de dag zijn woningen steeds beter geïsoleerd. Fijnstof is te wijten aan de verbranding van brandstoffen.

Bij het koken op gas komen bij verbranding van het aardgas verschillende stoffen vrij zoals ultrafijnstof, stikstofdioxide en koolstofmonoxide. Die stoffen zijn niet goed voor de gezondheid en kunnen vooral bij kinderen leiden tot astmatische klachten. Maar ook volwassenen die al longklachten hebben kunnen extra klachten krijgen.

In het algemeen ontstaat de meeste fijnstof bij het braden van vlees en het wokken van groenten. Het maakt daarbij niet uit of je op gas of elektrisch kookt.

Praktische Oplossingen om Fijnstof te Verminderen

Daarom is het eigenlijk onmogelijk om fijnstof in je huis helemaal te voorkomen. Toch zijn er wel een aantal dingen die je kunt doen om de concentratie van fijnstof in je huis te verminderen.

  • Ventileer dagelijks: Zorg voor een goede luchtcirculatie door ramen en ventilatieroosters open te zetten. Een goede ventilatie is een belangrijk wapen tegen fijnstof in huis. Zeker vandaag de dag, waarin nieuwe huizen extreem goed geïsoleerd zijn, is het belangrijk om door middel van ventilatie de lucht in huis te reinigen. Een warmte terugwin installatie zorgt ervoor dat de vervuilde lucht de woning kan verlaten, zonder dat dit ten koste gaat van het wooncomfort in de woning. Naast dat een WTW-unit een goede oplossing kan bieden tegen fijnstof in huis, zorgt het ook voor een constante stroom van lucht in huis.
  • Zet bij het koken altijd de afzuigkap aan. Het advies is om deze aan te houden tot 30 minuten na het koken. Het liefst zuig je de kookdampen direct af met een afzuigkap. Bij koken op de voorste pitten kan de vangstefficiëntie afhankelijk van het type afzuigkap veel lager zijn. Om kookluchtjes en verontreiniging af te zuigen, is een capaciteit van minimaal 300 m3/uur nodig. Indien op de achterste pitten wordt gekookt worden dan vrijwel alle kookdampen afgevangen.
  • Kies de juiste pannen en kookmethoden: Dat je beter olie dan boter kunt gebruiken in de pan. Vooral roomboter zorgt voor veel fijnstof. Dus hoe lekker ook: bak geen biefstuk in de roomboter als je geen goede afzuigkap hebt. Bak ook niet in extra vierge olijfolie, die is alleen geschikt voor salades. Je kunt het beste gewone olijfolie of bak/braadolie gebruiken. Kies verder voor een pan die de warmte goed verdeelt, zoals een pan met een anti-aanbaklaag en een dikke bodem. Bij bakken in een roestvrijstalen pan maten we vijf keer meer fijnstof dan bij een pan met een anti-aanbaklaag. En laat eten niet aanbranden: dat is ook niet bevorderlijk voor de fijnstofconcentraties. Gebruik verder een afzuigkap die tot over de voorste pitten reikt en bak bij voorkeur op de achterste pitten.’
  • Inductief koken wordt aanbevolen. Dat voorkomt verbrandingsgassen die het gevolg zijn van koken op aardgas. Is dat niet mogelijk, zorg dan voor zo goed mogelijke natuurlijke ventilatie tijdens het koken, bijvoorbeeld door een raam open te zetten.
  • Nóg een reden om te stoppen met roken. Roken zorgde voor nog meer fijnstof in huis dan koken. Je kunt dus beter koken dan roken.’
  • Hoe gezellig het ook is, gebruik de open haard zo min mogelijk. Bij houtstook komt er veel fijnstof in de lucht. Dat is ongezond voor jezelf en de mensen om je heen.

Fijnstof meten

Met een fijnstofmeter in huis is het mogelijk om de hoeveelheid fijnstof in huis te meten. Via een fijnstofmeter kan je op een simpele manier de kwaliteit van de lucht in jouw woning in kaart brengen. Geeft deze meter aan dat de concentratie fijnstof te hoog is, dan is het goed om de gegeven tips op te volgen om de fijnstof uitstoot te verminderen. Naast dat dit de kwaliteit van leven in jouw woning verbetert, is het ook nog eens goed voor je gezondheid.

De hoeveelheid fijnstof zal gedurende de gehele dag variëren. In de avond is de concentratie fijnstof vaak het hoogst, vanwege het koken. Ook de tijd van het jaar speelt een belangrijke rol.

Luchtbehandelingssystemen

Met een luchtbehandeling systeem van Murprotec ben je direct van alle zorgen rondom fijnstof af. Een dergelijk systeem zorgt voor een constante aanvoer van verse, gefilterde lucht waardoor (te) grote hoeveelheden fijnstof geen kans maken. Met 68 jaar ervaring in het vak, garandeert Murprotec de beste luchtbehandeling systemen.

Maatregel Beschrijving
Ventilatie Zorg voor constante luchtcirculatie door ramen en ventilatieroosters open te zetten.
Afzuigkap Gebruik de afzuigkap tijdens en tot 30 minuten na het koken.
Kookgerei Gebruik olie in plaats van boter, pannen met anti-aanbaklaag en vermijd aanbranden.
Kookmethode Overweeg inductiekoken om verbrandingsgassen te vermijden.
Roken Vermijd roken binnenshuis.
Open haard Beperk het gebruik van de open haard.

labels: #Koken

Zie ook: