Wie Tiel zegt, zegt Flipje. En wie Flipje zegt, zegt Tiel. Generaties groeiden op met de avonturen van het vrolijke fruitbaasje van jamfabriek 'De Betuwe', maar wie is Flipje eigenlijk?

Flipje is het oudste reclame-icoon van Nederland dat vandaag de dag nog steeds actief wordt ingezet voor promotionele doeleinden. Na meer dan tachtig jaar is het fruitbaasje van Tiel nog steeds ongekend geliefd in Tiel en de Betuwe, zowel bij jong als oud.

De Oorsprong van Flipje

Flipje ontstond als reclamefiguurtje van jamfabriek 'De Betuwe'. Deze fabriek stond aan het eind van de 19e eeuw aan de Grotebrugse Grintweg te Tiel. Onder de naam 'Tielsche Koffiesiroop Fabriek' werd koffiesiroop als vervanger van de toentertijd dure koffie geproduceerd.

In 1879 wordt Fredericus C.J. directeur. In 1888 werd de naam van de fabriek veranderd in 'Nederlandsche Fabriek van Verduurzaamde Vruchten Maatschappij de Betuwe NV'. In 1930 kortweg Maatschappij De Betuwe.

Na de eerste wereldoorlog ontstonden meerdere jamfabrieken en nam de concurrentie toe. De fabriek, die inmiddels het predikaat Hofleverancier verwierf, bevocht haar marktaandeel. Er volgde een moderniseringsslag. Er kwam een nieuwe fabrieksinstallatie, de naam van de onderneming werd gewijzigd in 'Maatschappij de Betuwe N.V.' en men zocht naar nieuwe reclamemethoden.

De Betuwe gaf al kleine kinderboekjes uit waarin de producten gepromoot werden. In 1935 bedacht Philip van Alfen een mannetje met een dik frambozenlijf en armen en beentjes van rode bessen. Het vruchtenmannetje, met de naam 'Flipje' op zijn muts, moest voortaan het herkenbare logo van de Tielse jamfabriek worden. Vervolgens werd er druk naar een naam gezocht tot van Alfen uitriep: “desnoods noemen we hem Flip!” Vanaf dat moment was het vruchtenmannetje met de naam Flipje het herkenbare logo van de Tielse jamfabriek.

Welke Fruitsoorten werden gebruikt?

De koffiesiroop werd gemaakt van appelen, peren, bieten en wortelen. Hierdoor deed de fabrikant ervaring op in conservering van vruchten. De fabriek ging jam produceren, maar ook appeldrank en tomatensap en appelstroop.

Het reclamebureau “van Alfen” bedacht een mannetje met een dik frambozenlijf en armen en beentjes van rode bessen. In de eerste strip kun je lezen dat hij geboren is uit een betoverde framboos. In het begin van de verhaaltjes is Flipje in Kabouterland, waar hij ontstaan is.

Flipje's Avonturen en Vrienden

Vanaf 2002 worden er opnieuw avonturen van Flipje uitgegeven in stripvorm. Arie van Vliet tekent en Alexandra van Steen schrijft de verhalen. In 2010 verschijnt het eerste voorleesverhalenboek van Flipje en zijn vriendjes door dezelfde makers.

In 1936 werden de boekjes, die de Betuwe uitgaf, vervangen door filmstroken met verhalen over Flipje. Met behulp van een kartonnen huisbioscoop (Flipposcoop) die men zelf in elkaar moest zetten. Vanaf 1955 worden de avonturen van Flipje weer in boekvorm uitgegeven. Tot ver in de jaren '70 van de vorige eeuw verschijnen de 46 series in verschillende vormen.

Flipje beleefde zijn eerste avonturen in Kabouterland, maar na een tijdje komt hij per ongeluk met een luchtballon in Dierenland terecht. Daar ontmoet hij Bertje Big, Jasper Aap, Olifant Flapoor, Kroesje Beer, Mauwmauw, Juffrouw Schaap en nog vele anderen. Samen met zijn vriendjes beleefde hij vele avonturen, waar altijd een opvoedende moraal aan vast zat en waarbij uiteraard de producten van 'De Betuwe' een rol speelden.

Flipje vandaag de dag

In 1986 kwam jamfabriek 'De Betuwe' in handen van Hero. Vanaf dat moment ging de productie geleidelijk over naar Breda en sloot de fabriek in 1993 definitief de deuren. Flipje bleef alleen achter in Tiel.

Het gemeentebestuur van Tiel is verrast door deze bevinding en besluit dat er iets mee gedaan moet worden. Dankzij de inzet van vele vrijwilligers en de toewijding van de gemeenteraad opent in het voorjaar van 2002 het Flipje & Jammuseum haar deuren. Een paar jaar later fuseert dit museum met het naastgelegen Streekmuseum De Groote Sociëteit, wat gepaard gaat met een naamswijziging: het Flipje en Streekmuseum.

Zelfs nu is Flipje nog overal in Tiel te vinden. Op het plein het standbeeld van Flipje. Flipje draagt bij elk bijzonder evenement andere kleren. Wie geïnteresseerd is in de hele geschiedenis van Flipje en de jamfabriek kan een bezoekje brengen aan het Flipjemuseum. Ook kun je een Flipjeroute lopen door de binnenstad van Tiel.

Op 16 augustus 2011 kregen Tiels Flipje en het gebouw 'De Perserij' een eigen plek in miniatuurstad Madurodam in Den Haag.

Streekproducten van Tiel

Naast Flipje zijn er nog andere lekkernijen te vinden in Tiel. Hieronder een paar voorbeelden:

  • Tielse Kermiskoek of Liefdeskoek (verkrijgbaar bij Bakkerij G. van Ooijen)
  • Kontenklopers (verkrijgbaar bij Bakker Bouman in Tiel)
  • Tielse Kei (verkrijgbaar bij Bakkerij Jan Pieter Duijn)
  • Perenschenkstroop (Tiels Fruit in Zennewijnen)
  • Flipje Likeur (Stokerij Lubberhuizen in Varik en Slijterij Van der Velden in Tiel)
  • Gin met tinten van Engelwortel, peren en appels (Restaurant Hart van de Betuwe in Tiel)
  • Thiels Gleske likeuren (Slijterij Gall & Gall in Tiel)
  • Flipje IJs (Daisy's Ice, Coffee & More)
  • Betuwse kersen (Boomgaard d'n Kerkewaerdt in Wadenoijen)

Tiel en de Betuwe ademen fruit. Naast de veiling en verkoop, maken diverse Tielse ondernemers er overheerlijke streekproducten van. Dit maakt Tiel uniek. Bezoek Tiel, Proef Tiel.

labels:

Zie ook: