Iedereen in Baol en ver daarbuiten kent Fina en Kees. Zij zijn al vanaf 1965 de uitbaters van het bekendste ‘frietkot’ van Baol, naast het gemeentehuis van Baarle-Nassau.

Het Begin van een Verhaal

“Ik ben geboren in het Moederheil. Net voor de oorlog geboren, dè zijn de harde werkers geworden!”, aldus Kees. Tot aan zijn huwelijk met Fina Versmissen uit Baarle-Hertog woonde hij in Breda. In 1965 trouwde hij met Fina.

Fina Versmissen zag het levenslicht op 5 oktober 1942. Haar vader, Alphons Versmissen, was afkomstig van Baarle-Hertog. Haar moeder Maria Versmissen, kwam uit Merksplas. “Ik ben geboren op de Chaomseweg in ut huis van dun Edgar (Vlemminckx). Gerrit Satter, die kende gij toch wel, wonde neffen ons”, aldus Fina. Fina kreeg bij haar geboorte de Belgische nationaliteit.

Jeugd en Opleiding

Fina: “Ik was op school nie de beste leerling. Ik wou leren mar ik kos navenant nie leren.” Kees vult aan: “Ik denk dat dè komt omdat hullie pa en moeder bijna volle neef en nicht van elkaar waren. Daar krijde toch iets van mee. Toen ze mee mekaar wilden trouwen moesten ze toestemming vragen aan de Paus. Via de Belze bisschop moesten ze daorveur 10 Belze francs betaolen.”

En Fina vervolgt haar verhaal: “Na de lagere school ben ik op kostschool gewiest in Breda. Samen mee mun vriendin Bets. Ik heb daor acht jaar gezeten. Ik leerde daor veur kinderverzorgster. Dè wou ik mee alle geweld worden. De opleiding duurde eigenlijk twee jaor.”

Vol trots toont Fina mij haar behaalde diploma’s. Ingelijst en wel. De tekst op de diploma’s leert mij dat zij op 10 juli 1959 slaagde voor het diploma ‘linnennaaien.’ Op 15 juni 1960 behaalde zij het diploma ‘kinderverzorgster’ in de vakken nederlands, beschavingsleer, kinderpsychologie, rekenen en EHBO.

Kees pikt de draad op en vertelt kort en bondig van zijn prima schoolopleiding: “In Breda ging ik achtereenvolgens naor de Bewaarschool, de Lagere School, de Mulo en de avond-HBS. Ik heb ok nog diploma’s gehaald veur typen, zwemmen, MBA en Boekhouden. Daarom doe ik vandaag de dag nog steeds mijn eigen boekhouding. Mar ons Fina wit alles te liggen. Ikke nie.

De Liefde Bloeit Op

Fina steekt van wal: “As jong meske gingen we altij uit in Baol. Er waren in de Meulenstraot twee daansgelegenheden. Zaal Olympia en zaal Monty. De burgermeskes gingen naor Monty. De boeren naor Olympia. Mar ik ging mist naor dun Monty en dun Bonten Os. Bij dun Bonten Os heb ik onze Kees leren kennen.”

Kees: ‘Ik had vroeger veul kameraden. Toen we een keer in de winter van 1962 op de vijver aan het schaotsen waren, zeeën mun kameraden dat we eens naar Baol zouden gaan om te dansen. Ik zeg toen, Baol, Baol, waor ligt da? Mun vrienden antwoordden dat Baol veurbij Chaam lag, bekaanst in Bels. Ik wist dè nie. Ik was nog nóóit verder gewiest dan Chaam, waar wij ieder jaar naar de Acht gingen kijken. Ik dacht toen echt det de wereld bij Chaam ophield! Effin, wij naar dun Bonten Os. Daor danstte ik veur dun eerste keer mee ons Fina. Mun kameraden zagen det aon en waren bang om mij als vriend te verliezen. En wat deeën de rotzakken? Ze kapten un vol glas bier over de hoofden van un paor meskes uit en zeeën dat ik dè gedaan had. De week daarop zeeën die meskes det ze nie mir mee men wilden daansen. Mar ik zee dat ik dè nie gedaan had. Ik bleef toch mar naar Baol gaon. En uiteindelijk zee ons Fina: Kees, dan motte gij toch wel de ware zijn!! Ik hou nie van veranderen.

Fina: “Iedere zondag kwaam onze Kees naar Baol. As ie op woensdagavond kwaam dan deeën ze thuis al lelijk. Mar ja, onze Kees was de stad gewend. Hij kwaam altij mee ut brommerke. In ut begin zaag ik det ie over Ullecoten naor huis toe ree. Ik zee, wè bende toch unne stommeling! Waorom gaode nie dun hoek om rechts over de Chaamseweg naor Breda?”

Kees: “Ik wies nie dat er nog unne andere weg was. Ik dacht echt dat de weg naor Breda via Ulicoten liep!”

Uiteindelijk zen wij in 1965 getrouwd. Toen ben ik Hollands geworden. Ut dee gin zeer, ging eigenlijk van eigens. Na ons trouwen in 1965 zijn we in ut Leliestraotje gaon wonen.

De Start van de Friteskraam

Alvorens te vertellen over het werk van Kees en Fina in hun friteskraam, duikt Fina nog even in de geschiedenis. “Ons moeder is in 1949 een friteskraom begonnen in de Meulenstraat mee Jaak Wouters. Onze pa werkte toen bij de Jam, dan wir bij Philips, de Belze geminte, dun Hero enz. Overal efkes. Toen verhuisde de friteskraom recht tegenover Janeke Adriaansen. Later naam ons moeder ok nog un friteskraom in gebruik op ut Sint Annaplein. Op unne gegeven moment hebben wij de friteskraom op ut Sint Annaplein overgenomen. In dun tijd van burgemister de Graauw was dè. De eigen dochter mocht de kraom van hum overnemen. Ons moeder hee toen de vergunning vur de kraom in de Meulenstraot weg gedaon. Mar we kregen de kraom nie kado!

Toen de geminte ut Sint Annaplein gingen veraanderen zee Sooike Braandt dè we mossen verhuizen naor un plak neffe ut gemintehuis. We mossen zelf weten of we nog terug wilden naor de ouwe plak. Mar we zen blijven staon. Want witte wet ut is. Van Turnhout en Breda kunnen ze ons op de Singel zien staon. We blijven parmantig staon. Zo zit ut in mekaor. Ut ies un goei plakske.

Trouwens, toen van den Berg in Baol nog gemintesecretaris waar, was ie unne keer heel kwaod op ons. Hij had in onze afgesloten kraom unne hond horen blaffen terwijl het buiten wel 30 graoden was. De sik zee det we dè nie konden maoken en det we dun hond verse lucht en waoter mossen geven.

Het Geheim van de Smid

Heel nieuwsgierig ben ik naar het antwoord op de vraag waarom de frites van Fina en Kees zo geliefd is. Waarom ze toch zoveel vaste klanten hebben, van heinde en verre. Ze komen overal vandaon de klanten. Op de eerste plaats natuurlijk van Baol en omgeving. Mar ok van Rijswijk, Den Haag, Rotterdam, Amsterdam. Lest waren wij nog in Groningen bij de Hema. Roept daor iemand tegen ons: hé, jullie ken ik van die lekkere frietjes! En pas geleeën waren we in Eindhoven bij de Sligro en herkent de cassiëre ons”, aldus Fina.

Terug naar het geheim van de smid. Kees: “Ge moet zorg aan de frites besteden. Nie in het wilde weg bakken. Ge moet het hart en de ziel er in leggen. De aardappelen goed wassen en schrappen. Heel belangrijk is ook de ideale baktijd. Na het voorbakken de frites een half uur laten rusten en dan pas weer bakken. Unne aardappel nie op de grond laten vallen. Dan heet ie al geleeën. Samenvattend, ge moet de aardappelen zacht en teer behandelen net as de vrouw!

En dan nog un geheimpje. Onze aardappelen komen van Zeeland en van de streek rond Poperingen in België. Rond Poperingen zijn aardappelvelden met rivierklei. Rivierwater is zoals ge weet zoet water. De aardappelen uit Poperingen zijn dan ook fenominaal. De zeeklei uit Zeeland bevat meer zout.

Fina en Kees leggen uit wat het verschil is tussen Belze en Hollandse frites. Onder Bels wordt veur 80% veurgebakken friet gebruikt. Belze friet is neutraoler van smaok. In Turnhuot, in de Ardennen, overal dezelfde smaok. Dè komt omdet de Belze friet gebakken wordt in olie. Wij gebruiken alleen mar verse friet. Wij bakken in vet. Daorom is onze friet krokanter. Onze frietmaat is 10, soms zelfs 12 of 14 milimeter. Schoon groot en dik.

Taakverdeling en Samenwerking

Al jarenlang hebben Fina en Kees in de friteskraam dezelfde taakverdeling. Van functiewisseling is geen sprake. “Onze Kees bakt en ik breng de friet aon de man. Altij al zo gewiest. Ik mag nie aon het bakken aon komen. Kees komt nie aon ut geld, alleen mar naor kijken. Ik ben zuinig. Onze Kees is meer stadser. Omdat ik nie goed kan tellen, rekent onze Kees uit hoeveul de klaanten motten betaolen.

Kees: “Al 38 jaor werken we heel goed samen. Hoe langer dat we getrouwd zijn, hoe gekker dè we mee elkaar zijn. Niks kan en zal er tussen ons komen.” Fina: “We doen alles saomen, en dè bleft zo.

Einde Carrière Nadert

“Op 31 oktober volgend jaar word ik 65. Wij denken dat dat een mooi moment is om te stoppen. Misschien valt het samen met de verbouwplannen van het gemeentehuis. Een andere plek zien wij dan niet meer zitten. Baolse mensen zijn kwaad als wij vertellen dat we gaan stoppen. Mar wij vinden dat wij toch ook aan onze gezondheid mogen denken,” aldus Kees.

Fina: “Mar dan gaon we reizen maoken.

Hobby’s

Op vakantie gaan. Dat is en blijft een grote passie van Fina en Kees. Met hard werken hebben zij wat centjes opzij gezet waarvan zij een chalet kochten in de Ardennen. Maar ook een studio aan de Spaanse Middenlandse zeekust. Vele Europesche landen bezochten zij. Altijd met de auto. Nog maar een keer vlogen zij en wel naar Rome. Fina: “Wij stapten op Schiphol in en in Rome uit. Daor hebben we alles zelf gedaon. Zelf un hotelleke gezocht en gevonden. We zijn ok bij de Paus gewiest. Onze kleren wieren afgevuuld of we niks bij han. Onze Kees hielden ze tegen. Die hai un zakmeske bij en mos ie in unne grote bak gooien. Mar uitendelijk hebben we de Paus gezien.

Kees start de video en verdomd, Kees zie ik enkele woordjes wisselen met Philip! Kees legt uit: “Wij waren in Bastogne vlak bij ons chalet. Philip en Mathilde vierden daor hun intreedag. Op een gegeven moment is Philip vlak bij mij en ik zeg: Bon jour Philip, ça va? Je suis de Pays Bas! En Philip kijkt mij vriendelijk aan en spreekt enkele woordjes tegen mij!!

Fina vertelt erg veel te geven om kunst. Als ze gestopt zijn met werken gaan Kees en zij musea bezoeken. Dat deden ze trouwens al. “Het Rijksmuseum in Amsterdam, de National Galery in Londen, het Louvre in Parijs, het Uffizi in Florence, overal zijn we al gewiest.

Baarle: Grensoverschrijdend en Bijzonder

Fina en Kees in koor: “Baol is een gezellig durpke. We willen er altij blijven wonen. Als het aan ons lag moeten ze niks mir veranderen. Meer nog de ouwe stijl van Baol terug halen. En het heel schone gemintehuis in de ouwe staat laten.

Amper een maand geleden stond een groot artikel over Baarle-Hertog-Nassau in de NewYork Times: ‘Complexe grens zorgt voor complete verwarring!’ ‘Corona heeft ons op de kaart gezet’, vertelt Monique, een enthousiaste medewerkster van het plaatselijke bureau voor Toerisme. ‘We mikten al jaren op internationale gasten, en die hebben we nu bereikt. We are the world capital of enclaves!’

labels:

Zie ook: