Friet, een gerecht van in kokende olie gebakken (gefrituurde) aardappelreepjes, is bij velen erg populair. De termen friet en patat komen beide van het Franse 'patates frites' af. Verder kan het woord friet ook nog gespeld worden als frites. Dit gebeurt het meeste in de samenstelling fritessaus, of bij producten die in de supermarkt te koop zijn, zoals ovenfrites. Gerelateerd aan bovenstaand taalverschijnsel is ook het dualisme snackbar/friture. Waar men in het grootste gedeelte van het land spreekt over een snackbar, wordt met name in Limburg het woord friture gebezigd. Over het algemeen lijkt het erop dat het woord friettent een goed alternatief is wanneer men in informeel taalgebruik een dergelijk etablissement wil aanduiden.

De friet wordt duur betaald - hoge prijzen voor aardappelen en stroomkosten drijven de prijzen op. Uit het onderzoek blijkt dat er behoorlijke regionale verschillen zijn in prijsstelling. Zo is de gemiddelde prijs in het noorden van het land lager dan in het zuiden. Verder blijkt uit het onderzoek dat de kroket gemiddeld 1,18 kost. Een blikje fris gaat voor 1,37 euro over de cafetariacounter, terwijl een petfles fris gemiddeld 1,81 kost.

Voedingswaarde van Friet

Het gewicht van een gemiddelde portie friet is volgens het voedingscentrum 165 gram. Laten we beginnen met een gemiddelde portie friet van 200 gram. Zo’n portie levert al snel ± 75-80 gram koolhydraten en ± 500-600 calorieën. Volgens het voedingscentrum hoort een man gemiddeld 2500 kilocalorieën (10460 KJoules) en een vrouw gemiddeld 2000 kilocalorieën (8368 Kjoules) binnen te krijgen. Dit betekent dat, uitgaande van de gemiddelde hoeveelheid kilocalorieën van friet zoals genoemd in de tabel hierboven, één portie friet al evenveel caloriën levert als 3/4 van de avondmaaltijd, en dit is nog zonder saus. Conclusie: friet is inderdaad niet het meest vetarme product wat je kunt bedenken. Ondanks dat is het niet friet dat je dik maakt, maar de combinatie van vet eten en niet voldoende bewegen. Geniet dus, maar snack met mate en loop eens een blokje om voor een friettent, misschien blijkt die nog beter te zijn dan je stamtent ook.

Gezondere Keuzes Maken

Jammer genoeg is één van onze meest favoriete maaltijden niet zo gezond. Neem als bijgerecht een salade of groenten en mager vlees in plaats van gefrituurd vlees. Het is natuurlijk afhankelijk hoe luxe de friettent is waar je bent. Sommigen hebben erg veel keuze, dus daarom heb ik alle mogelijkheden op een rijtje gezet. Let ook altijd goed op bijgerechten zoals friet, stokbrood of rijst. Of de saus, dressing of marinade. Ben je thuis en wordt er friet besteld? Je kunt dan nog steeds bovenstaande mogelijkheden aanhouden of je kiest ervoor om zelf ‘frietjes’ te maken zodat je toch een beetje meedoen. Bijvoorbeeld frietjes van courgette, pastinaak, knolselderij of zoete aardappel.

Binnen de groep sauzen heb je veel verschillen ten aanzien van de voedingswaarden. Dit komt voornamelijk door de bereidingswijze. Sauzen op basis van plantaardige olie zijn rijk aan vetten, maar in verhouding laag in verzadigde vetzuren. Voorbeelden hiervan zijn mayonaise en cocktailsaus. De twee gezondere keuzes van sauzen zijn mayonaise en mosterd. De berenklauw of berehap, gehaktbal, frikandel, mexicano en varken- of kipspiesjes (saté) behoren tot de koolhydraatarmere frituursnacks. De betere frituursnack is overduidelijk de varken- of kipspiesjes, deze bevat amper 99 kcal, 1,5 g koolhydraten en 3,7 g vet. Let op voor de hamburgers in de friettent, deze lijken vaak gezonder omdat er wat groenten bij zitten maar vergis je niet!

Friet Bereiden in een Airfryer

In steeds meer huishoudens verdwijnt de frituurpan en komt er een airfryer voor terug. Van een afstand lijkt een airfryer behoorlijk op een frituurpan. Een ander groot verschil is dat de airfryer een stuk minder stinkt dan de frituurpan. Een airfryer is ook veiliger en veel makkelijker in gebruik. Na gebruik is de airfryer in een handomdraai weer schoon.

Een airfryer is in de basis veel gezonder dan een frituurpan. Omdat de snacks niet liggen te sudderen in brandend vet of olie, trekt het vet er dus ook niet in en eet jij het uiteindelijk niet op. Het aantal calorieën verschilt per bereidingswijze dan ook behoorlijk. Maar in de oven of airfryer bereidt je meestal niet dezelfde producten als die je in de frituur zou gooien. Hier worden speciale producten voor ontwikkelt, zoals ovenfriet of airfryer frikadellen. Worden deze dan niet van te voren extra ingevet? Zoals je ziet is ook het aantal calorieën bijna gelijk. En let op: het gaat in dit geval om bereide producten. De airfryer is hét gezonde alternatief voor de frituurpan. Bereide producten bevatten veel minder vet en calorieën en aan de producten die speciaal voor de airfryer ontwikkeld zijn, wordt maar een klein beetje extra vet toegevoegd. De airfryer is ook nog eens veelzijdiger, veiliger en brengt minder stank met zich mee.

Acrylamide

Naast het feit dat maaltijden uit de frituur calorierijk zijn bevatten vooral frietjes vaak ook hoge gehaltes aan acrylamide. Er ontstaat dan acrylamide (1). De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt de stof ‘mogelijk kankerverwekkend’ (2). Volgens een onderzoek produceren airfryers 90% minder acrylamide dan traditionele friteuses op basis van olie (5). Verticale, dus staande, airfryers, produceren helaas wel extreem veel fijnstof.

Friet: Feiten en Weetjes

  • De beste aardappelen voor friet hebben een hoog zetmeelgehalte. Dit zijn melige soorten, zoals het bekende Bintje.
  • Bijna altijd wordt friet gegeten met mayonaise, ook wel ‘friet met’ genoemd.
  • Andere bekende frietsauzen zijn pindasaus en curry.
  • Mensen die erg vaak friet op het menu zetten, vergroten hun kans op een vroege dood.

Voedingswaarde per portie (50 gram)

Voedingsstof Waarde
Kilocalorieën 131

labels:

Zie ook: