Gas brengt comfort en gemak naar de wereld van kamperen, of je nou met de caravan op vakantie gaat of juist op een primitieve wijze de bergen in trekt. Even een eitje bakken voor bij het ontbijt, of ’s avonds lekker de gaskachel aan. In dit artikel wordt uitgelegd hoe je gemakkelijk en veilig gebruik kan maken van gas tijdens je vakantie.

Beginnen bij het begin

Bij het gebruik van gas is het erg belangrijk dat je de juiste onderdelen gebruikt die goed op elkaar aansluiten, zodat gas zonder enig probleem van de gasfles naar het gastoestel of de leiding loopt. Zo is het verstandig om te beginnen bij de opslag van het gas.

Gasopslag: Gasflessen en Wegwerpblikjes

Gas kan op twee manieren worden opgeslagen: in gasflessen voor grotere volumes gas, of in wegwerpblikjes voor de wat kleinere volumes. Grote gasflessen komen het meeste voor bij gebruik op de camping en worden voornamelijk gebruikt bij gastoestellen die relatief gezien gemiddeld tot veel gas verbruiken.

De drie vragen die je jezelf kan stellen bij het kiezen van een gasfles zijn:

  • Hoeveel gas heb ik nodig?
  • Is het gewicht van de gasfles voor mij van belang?
  • Welk formaat van de fles is voor mij van belang?

Te veel gas aanschaffen is op zich niks mis mee, alleen is dat extra gewicht dat je mee moet nemen wel vervelend. Hetzelfde geld eigenlijk voor het gewicht van de fles zelf. Als je constant de fles moet verplaatsen is het handiger om een fles aan te schaffen die wat lager in gewicht is. Ook de afmetingen van de gasfles kunnen van belang zijn als je maar weinig ruimte hebt waarin de fles komt te staan.

Nu zijn er een aantal soorten flessen die allemaal net iets van elkaar verschillen. Deze flessen hebben allemaal een propaan/butaanmix als gasinhoud. Campingaz flessen zijn een stukje duurder dan de rest.

Dit komt omdat deze flessen koopflessen zijn en je dus daadwerkelijk de fles koopt in tegenstelling tot een ruilfles die je om blijft ruilen en uiteindelijk weer inlevert voor statiegeld. Een groot voordeel van de Campingaz flessen is dat ze binnen Europa bijna overal verkrijgbaar zijn. Dat is voor de andere flessen niet of nauwelijks het geval, deze zijn eigenlijk alleen maar verkrijgbaar binnen Nederland en soms ook in België.

Naast deze gasflessen bestaan er ook nog kleine wegwerpblikjes die voornamelijk bedoeld zijn voor compacte 1-pits gasbranders of voor zijbranders op verschillende barbecues. Door het lage gasverbruik van de 1-pits branders zijn deze wegwerpblikjes vaak een praktische optie voor mensen die de bergen in trekken en zo compact en licht mogelijk op reis willen gaan. Deze gasblikjes zijn makkelijk in een rugtas mee te nemen door hun kleine volume en lage gewicht.

Vaak staat het maximale verbruik van het brandertje op de verpakking of anders is deze ook wel op het internet terug te vinden. Hoelang je met een wegwerpblikje doet hangt volledig af van het gasverbruik van je gasbrander. Let bij deze gasblikjes wel goed op de aansluiting. Zo heeft Campingaz een andere aansluiting dan de rest waardoor wegwerpblikjes van Campingaz alleen op branders passen die ook van Campingaz zijn.

De meeste andere merken maken bij hun gasbranders gebruik van een schroef aansluiting die ongeveer 90% van alle soorten wegwerpblikjes hebben. Er zijn gelukkig al wel gasbranders op de markt waarop alle blikjes passen ongeacht het soort aansluiting.

Er zijn ook kleine gasbranders die op zowel de schroefgasblikjes werken of de blikjes van Campingaz.

Gasdrukregelaar

Nu je een gasfles hebt gekozen die voor jouw situatie goed geschikt is, is het tijd om een bijpassende gasdrukregelaar te zoeken. Maar wat is dit kleine, ronde apparaatje nou eigenlijk en waarom zou je het nodig hebben? Heel simpel, in een gasfles zit een gasmengsel dat onder druk is opgeslagen. Dit wil je niet, dus zet je een gasdrukregelaar op je gasfles. Deze zorgt ervoor dat de druk die in de fles zit verminderd wordt tot een hoeveelheid die het gastoestel aan kan.

Nu lijken de verschillende soorten gasdrukregelaars erg op elkaar, maar ze zijn zeker niet allemaal hetzelfde. Welke gasdrukregelaar je kiest hangt af van een aantal factoren:

  • Voor welke druk is je gastoestel gemaakt?
  • Is de gasfles op een caravan of ander vast systeem aangesloten?
  • Welke gasfles heb je?

Om te beginnen bij de eerste factor: De meeste gastoestellen die je nu tegen zult komen zijn gemaakt voor een druk van 30 mb. Om deze reden zijn de meeste gasdrukregelaars dus ook gemaakt om 30 mb aan druk door te laten. Toch zijn er uitzonderingen waarbij je een 50 mb gasdrukregelaar nodig zult hebben. Sommige oudere gastoestellen zijn namelijk gemaakt voor een druk van 50 mb. Ook gastoestellen uit Duitsland zijn gemaakt voor 50 mb aan druk. Vaak staat de hoeveelheid druk die je gastoestel nodig heeft aangegeven op de doos van het toestel, op het toestel zelf of is dit terug te vinden op het internet.

Gebruik je de gasfles voor een caravan, camper of iets soortgelijks en staat de gasfles in een gas bun (afgesloten ruimte met opening aan de onderzijde)? Dan is het belangrijk dat je een gasdrukregelaar kiest met een afblaas (overdrukbeveiliging). Deze zorgt ervoor dat er bij een overdruk (≥100 mb) geen extra druk in de vaste leidingen en toestellen komt, wat voor een gevaarlijke situatie kan zorgen. In plaats daarvan zal de gasdrukregelaar de overdruk in de gas bun leeg laten lopen.

Let op: gebruik NOOIT een gasdrukregelaar met afblaas als de gasfles niet in een gas bun staat. Stel je voor dat je aan het koken bent op een gastoestel waarbij je gasfles naast het toestel staat. Als er dan overdruk ontstaat waarbij de gasdrukregelaar gas zal laten leeglopen naast het gastoestel dat aan staat kunnen er levensgevaarlijke situaties ontstaan! Gebruik een gasdrukregelaar met afblaas dus ALLEEN als de gasfles in een gas bun staat.

Als laatste factor is het ook belangrijk dat je een gasdrukregelaar kiest die op je gasfles past. Hierbij is het dus belangrijk dat je weet welke gasfles je hebt of gaat aanschaffen en wat voor soort aansluiting daarop zit. Campingaz heeft - net zoals bij de wegwerpblikjes - een andere aansluiting dan de rest. Heb je een Campingaz gasfles, kies dan een gasdrukregelaar die voor deze flessen bedoeld zijn. Zo niet, kies dan een andere gasdrukregelaar die niet op een Campingaz gasfles past. Ook zijn er gasdrukregelaar met een directe POL-aansluiting. Deze worden voornamelijk gebruikt voor hervulbare gasflessen.

Ook bestaat er een kleine selectie aan gasdrukregelaars waarop wegwerp gasblikjes gezet kunnen worden. Zo kan je ook deze blikjes gebruiken voor wat grotere gastoestellen. Gasdrukregelaars gaan helaas niet je hele leven lang mee en moet je om de zoveel jaar vervangen.

Aansluitingen

Met een gasfles en gasdrukregelaar in handen kan je eindelijk beginnen met koken, of toch niet. De laatste stap die je moet maken voordat je aan de slag kan is het aansluiten van de gasdrukregelaar op je gastoestel of op de vaste leiding als je een caravan of camper hebt. Het eerste waar je naar moet kijken is de lengte van de gasslang die je in ieder geval nodig zal hebben om van je gasdrukregelaar naar het eindpunt te komen.

Koop altijd de lengte die je nodig hebt en dan nog een stukje langer zodat je nooit te kort komt. Je kan altijd een stukje van de gasslang afknippen. Net zoals met gasdrukregelaars raden wij aan om de gasslang na 5 jaar - gezien vanaf de productiedatum (staat op de slang) - te vervangen wegens uitdroging.

Nu je de juiste lengte gasslang hebt kan je de ene kant op de gasdrukregelaar zetten en de andere kant op je gastoestel of leiding en klaar is kees! Alleen mis je nu nog een erg belangrijk onderdeel van het hele verhaal. Als je een gasslang volledig gasdicht op een gasdrukregelaar, toestel of leiding aan wil sluiten is het belangrijk dat je de juiste aansluiting gebruikt die op het toestel, gasdrukregelaar of de leiding past. Deze aansluiting kan al op je gasslang zitten of kan je los aanschaffen.

De ¼ linkse aansluiting en de slangpilaar zijn de meest voorkomende aansluitingen op gasdrukregelaars en gastoestellen. De knelkoppeling wordt voornamelijk gebruikt om een gasslang op een vaste leiding aan te sluiten. Een wat bijzondere aansluiting is de snelkoppeling. Deze aansluiting wordt vaak gebruikt in combinatie met een andere aansluiting om snel je gasslang van een ander element te kunnen ontkoppelen.

Ook zie je deze aansluiting vaak in inbouwdozen van caravans of campers. Zoals er net al gezegd werd kunnen deze aansluitingen al vast aan een gasslang zitten, wat meestal voor een veiliger en makkelijkere installatie zorgt van het aansluiten op een gasfles. Het is dus belangrijk dat je weet welke aansluiting er op je gasdrukregelaar zit om de juiste aansluiting op je gasslang te hebben.

Heb je een slangpilaaraansluiting op je gasdrukregelaar? Dan kan je de slang met een slangklemmetje over de slangpilaar vastzetten. Als er buitenschroefdraad op de gasdrukregelaar zit dan heb je een ¼ links binnenschroefdraadse aansluiting nodig.

Gasslang persen

Om gas van de fles naar je gastoestel te krijgen heb je bijna altijd een stuk flexibele gasslang nodig. De fles moet immers worden verwisseld als deze leeg is en het toestel is vaak verplaatsbaar. Daardoor moet er een stuk slang tussen om deze bewegingen op te kunnen vangen.

Ook is de overgang van de ene naar de andere aansluiting vaak te realiseren door een slang met aan elke kant een andere aansluiting. Verder is het verstandig om de slang elke 5 jaar te vervangen om onveilige situaties voor te zijn!

Op maat gemaakt: Met onze ruime kennis in de gas artikelen hebben wij gekozen om vanaf 2022 ook zelf slangen te gaan persen zodat we nu eigenlijk bijna iedere aansluiting en afmeting kunnen maken naar wens van de klant.

We persen geen slangen voor gebruik op hoge druk, dus alleen slangen voor na de drukregelaar! In plaats van een zakje verloopstukjes kunnen we nu een klant met een op maat geperste gasslang naar huis sturen waarbij de veiligheid en het gemak voorop staat. Als bonus ziet het er ook veel fraaier uit.

Ook gaan wij nog een stapje verder met onze aansluitingen die we aan de slangen kunnen persen zodat we zelfs voor het aansluiten van de minst voorkomende aansluitingen meestal een geschikte oplossing hebben.

Zo’n geperste gasslang zal wel duur zijn zeker, nou dat valt best mee en in veel gevallen zijn de totale kosten zelf lager omdat je bepaalde verloopstukken niet meer nodig hebt. Dit komt dan de veiligheid en het gemak weer ten goede!

Op dit moment hebben wij zo'n 20 verschillende aansluitingen op voorraad die we aan de slang kunnen persen, hiermee kunnen wij 400 verschillende combinaties van aansluitingen maken.

Handige tips

Na het aanschaffen van de juiste gasfles met een bijpassende gasdrukregelaar en gasslang kan je alles in elkaar gaan zetten. Toch is er nog wel wat advies dat ik jou mee zou willen geven om het in elkaar zetten zo makkelijk en simpel mogelijk te houden.

  1. Houd de verbinding tussen je gasdrukregelaar en gastoestel of leiding zo simpel mogelijk met zo weinig mogelijk aansluitingen/koppelstukjes. Hoe meer van zulke koppelstukjes, hoe groter de kans dat er toch ergens iets fout gaat. Less is more...
  2. Gebruik jij je gastoestel maar voor een paar keer en ruim je hem daarna al op? Zet dan een snelkoppeling op je gasdrukregelaar zodat je het gastoestel snel van de gasfles kan loskoppelen zonder dat je elke keer moeite moet doen als je de gasslang van de gasdrukregelaar af wilt halen.
  3. Gebruik moersleutels om de verschillende onderdelen aan elkaar vast te maken. Op deze manier weet je zeker dat alles volledig gasdicht is aangesloten. Een verstelbare moersleutel is hiervoor erg praktisch en ook gemakkelijk om mee te nemen.
  4. Ben je niet helemaal zeker over de manier waarop je iets hebt aangesloten of ben je vergeten hoe bepaalde onderdelen op elkaar aansluiten? Vraag hulp aan mensen met kennis over gasaansluitingen voordat je zelf aan de slag gaat en er mogelijk gevaarlijke situaties ontstaan.

Alle type gasflessen

Type gasfles Leeggewicht (kg) Inhoud (kg)
Duitse gasfles 5 tot 9 kg 5 kg
Primagaz stalen gasfles 10-16 kg 10,5 kg
Benegas Comfort Steel 6 kg 4,6 kg 6 kg
Benegas Comfort Steel 10 kg 6,3 kg 9,5 kg
Benegas Light 5 kg 3,8 kg 5 kg
Benegas Light 7,5 kg 4,5 kg 7,5 kg
Benegas Light 10 kg 5,3 kg 10 kg
Campingaz 901 1,3 kg 0,5 kg
Campingaz 904 3 kg 1,8 kg
Campingaz 907 3,7 kg 2,7 kg

Gasverbruik berekenen

De hoeveelheid gas die je verbruikt verschilt niet zo veel tussen propaan, butaan of LPG. Alle drie deze gassoorten zijn ongeveer even efficiënt. De hoeveelheid die je gebruikt verschilt dus niet zo veel, maar wat wel van elkaar verschilt is de calorische waarde van deze gassoorten.

LPG, een mix van propaan en butaan, heeft de laagste waarde en butaan heeft de hoogste calorische waarde. Propaangas is vaak duurder dan butaangas. Ook kun je butaangas alleen in de zomer gebruiken, terwijl je propaangas ook in de winter kan gebruiken. Een aantal heaters en barbecues werken alleen met een van de twee soorten gas. Je kan hier zelf achter komen door te kijken op de gasdrukregelaar. Voor butaangas staat er namelijk een ‘B’ op de gasdrukregelaar.

Een gemiddelde camperkoelkast is ongeveer 90 liter. Het verbruik in gram per uur komt dan gemiddeld uit op 18 gram per uur. In de zomer, bij 18⁰C. betekent dit dat hij ongeveer 200 gram per dag verbruikt. In de winter, bij 0⁰C. verbruikt je camper koelkast ongeveer 140 gram per dag. Dat betekent dat je met een volle fles van 10,5kg in de zomer ruim 5 weken je koelkast aan kunt hebben staan.

Als je in de winter met je camper weg wil is het prettig om een verwarming te hebben. In de volgende berekening gaan we uit van een Truma Combi 6 electrische verwarming. Deze verwarming verbruikt ongeveer 300 gram gas per uur.

In de meeste instructieboekjes van je apparaten die werken op gas staat het verbruik van je apparaat vermeld. Om toch een indicatie te hebben van het gasverbruik voor het koken: een gasbrander gebruikt gemiddeld 135 gram gas per uur. Met een volle gastank van 10,5kg kun je dus ongeveer 70 keer een uur lang koken.

Ervaring is echter de beste leermeester, dus probeer zelf vooral uit hoe lang jij doet met jouw gastank.

Tips voor het controleren van gasniveau

Supervervelend als je op de camping staat en je gasfles is leeg en je hebt geen vervangende fles bij je. Daarom check ik altijd hoeveel gas er nog in de gasfles zit en neem dan een extra fles mee. Er zijn verschillende manieren om te controleren hoeveel gas er in de gasfles zit.

De eerste truc kost niks en is vrij simpel. Op de gasfles staat altijd een tarragewicht aangegeven. Dit is het gewicht van de gasfles zonder gas. Stel dat hier bijvoorbeeld 6,9 kilo staat en je weegt op de weegschaal 9 kilo, dan weet je dus dat de inhoud van je gasfles nog 2,1 kg is.

Misschien nog wel handiger en makkelijker is een bagageweegschaal. Deze is compact en gemakkelijk mee te nemen.

De Bo-Camp gaslevel indicator werkt alleen op stalen gasflessen omdat de meter magnetisch is. Als je aluminium gasflessen gebruikt, is deze meter niet geschikt.

De Gaslock Gaslevel inhoudsmeter werkt op batterijen en is net als de gaslevel-indicator magnetisch. De meter werkt als volgt: plaats de gaslock gaslevel bovenaan de gasfles, druk op de knop en je ziet een rood lampje branden. Schuif de indicator van boven naar beneden over de gasfles.

De Truma LevelCheck gasniveaumeter is geschikt voor zowel stalen als aluminium gasflessen. De meter heeft een ingebouwd zaklampje, waardoor je ook in een donkere schuur de gasfles perfect kunt meten. De meter werkt als volgt: plaats de Truma levelcheck op verschillende plekken horizontaal tegen de gasfles.

De Truma LevelControl gasniveaumeter geeft de gegevens van de gasfles door via een app op je telefoon. Door middel van ultrasoon wordt gemeten hoeveel gas er in de gasfles zit.

Met de E-Gaslevel kun je namelijk via je telefoon checken hoe vol je gasfles nog is. Je plaatst de E-Gaslevel eenvoudig aan de onderkant van je metalen gasfles door middel van magneten die in de E-gaslevel zitten. Door een ultrasoon geluid bepaalt de E-Gaslevel het gasniveau van je gasfles die je via de app makkelijk kunt bekijken.

Kortom, genoeg manieren om te meten hoe vol of leeg je gasfles is. De verschillende opties variëren in prijs en kwaliteit dus bekijk goed wat voor jou belangrijk is.

labels: #Koken

Zie ook: