Het eten van vlees heeft een aanzienlijke impact op het klimaat en het milieu. Minder vlees eten is echt een van de beste dingen die je kunt doen voor onze planeet.
Dierlijke producten zijn verantwoordelijk voor ongeveer 60% van de voedsel gerelateerde uitstoot van broeikasgassen. Vlees en zuivelproducten zijn de onderdelen van ons dieet die het meest schadelijk zijn voor ons klimaat, en in het algemeen voor het milieu.
Voeding met vlees en zuivel veroorzaakt meer dan twee keer zoveel broeikasgasuitstoot als voeding zonder vlees en zuivel. Dat blijkt uit onderzoek van Samantha Heerschop en Pieter van ’t Veer naar de milieu-impact van Nederlandse voedingspatronen.
De onderzoekers schreven het rapport in het kader van de Week zonder Vlees, die ook op de Wageningen Campus onder de aandacht wordt gebracht. Als Nederlanders hun eetgewoonten verschuiven naar minder vlees en zuivel, kan dat dus helpen om de uitstoot en het waterverbruik terug te brengen.
Gemiddeld kopen Nederlanders 40 kilo vlees per persoon per jaar. Dat is zo’n 770 gram per week. Vlees eten heeft namelijk behoorlijk wat impact op het klimaat.
Broeikasgasuitstoot en Waterverbruik
PhD-student Samantha Heerschop en hoogleraar Pieter van ’t Veer bestudeerden de voedingsinname van duizenden Nederlanders en de bijbehorende milieu-impact. Uit hun berekeningen blijkt dat de gemiddelde broeikasgasuitstoot van voeding op een dag dat mensen vlees en zuivel consumeren gelijk staat aan 5,2 kilo CO2-uitstoot (tabel 1).
Dat is ruim twee keer zoveel als de uitstoot op een dag waarop mensen geen vlees of zuivel gebruiken. Ook het waterverbruik ligt duidelijk hoger bij de eerste groep: 138 versus 111 liter per dag.
Tabel 1: Broeikasgasuitstoot en watergebruik (gemiddelden) op een dag dat mensen wel/geen vlees en wel/geen zuivel gebruiken. CO2-equivalenten zijn een maat voor de hoeveelheid broeikasgassen
| Consumptie | CO2-uitstoot (kg) | Waterverbruik (liter) |
|---|---|---|
| Wel vlees en zuivel | 5,2 | 138 |
| Geen vlees en zuivel | Minder dan 2,6 | 111 |
Door op één dag vlees te vervangen door bijvoorbeeld vegetarische burgers of peulvruchten, besparen mensen 26% uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen en ongeveer 19 liter water (tabel 2). Iemand die op één dag dierlijke zuivel inwisselt voor sojadrank, kokosmelk of andere plantaardige alternatieven, bespaart daarmee 16% uitstoot en bijna 10 liter water.
Tabel 2. Besparing van broeikasgasuitstoot en watergebruik bij verschillende vervangers op 1 dag of op 7 dagen
1 Onder vleesvervangers verstaan wij vegetarische of veganistische burgers, eieren, peulvruchten of noten en zaden.
2 Onder zuivelvervangers verstaan wij plantaardige alternatieven voor zuivel zoals sojadrink, rijstdrank, amandeldrank, sojayoghurt, kokosmelk, waterijs etc.
3 Onder plantaardige vleesvervangers verstaan wij veganistische burgers, peulvruchten, noten en zaden.
Vleesvervangers op de Campus
Het onderzoek van Heerschop en Van ’t Veer werd uitgevoerd in opdracht van de Stichting Nationale Week Zonder Vlees. De Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel vindt dit jaar plaats van 6 t/m 12 maart.
In de restaurants en koffiebars op de Wageningen Campus wordt hier volop aandacht aan besteed. Zo is er in de restaurants in Impulse en Orion alleen een vegetarisch aanbod en worden er in Forum proeverijen georganiseerd met vegetarische producten. Hiermee onderstreept WUR het belang van gezonde, duurzame voeding op de campus.
De Uitdaging van Minder Vlees Eten
Als je je hele leven niet anders gewend bent, is het behoorlijk lastig om minder vlees te eten. Vlees op tafel wordt gezien als luxe en traditioneel. ‘We mogen niks meer’ is een reactie. ‘Ik vind het gewoon te lekker’.
Het is zo ongelofelijk veel beter voor de planeet, je lijf en de dieren om minder vlees te eten, dat de berichtenstroom hierover de komende jaren alleen maar toe zal nemen. Dus om het de struggelende vleeseters wat makkelijker te maken, hebben we een aantal heel bruikbare, haalbare ‘minder vlees’-tips verzameld op het web.
Impact van Vlees Eten
De impact van vlees eten is buitensporig groot. Hoge consumptie van rood vlees wordt in verband gebracht met kanker, hartaandoeningen, obesitas en diabetes. Industriële veeteelt is een belangrijke bron van door voedsel overgedragen ziekteverwekkers. De vee-industrie heeft bovendien een hele slechte naam als het gaat om dierenwelzijn.
We kunnen dus wel objectief stellen: minder vlees is (veel) beter voor het klimaat, (veel) beter voor je gezondheid en (veel) beter voor de dieren.
Bewust Eten
Je eetgedrag heeft impact op het klimaat. Ben jij je daarvan op bewust? Voor 1 kilo vlees is zo’n 5 kilo plantaardig materiaal (veevoer) nodig.
Vleesproductie zorgt ook voor veel meeruitstoot van broeikasgassen en voor verzuring van de bodem en de lucht. Dat geldt ook voor vleesvervangers die gemaakt zijn van zuivel.
Tips voor een Week Zonder Vlees
- Ga voor vleesvervangers. Wist je dat een vegaburger zorgt voor 6 keer minder CO2-uitstoot dan een hamburger van rundvlees?
- De wereldkeuken bevat talloze vegetarische gerechten. Kijk eens over de grens en laat je inspireren.
- Tijdens hun ‘eigen’ seizoen belasten groenten het milieu het minst.
Minder Vlees Eten Wordt Steeds Gewoner
Zo’n 40% van de Nederlanders noemt zichzelf inmiddels flexitariër en laat vlees dus vaker staan. Ook eten we met z’n allen minder rood en bewerkt vlees: in de periode 2019-2021 ging het om een daling van ruim 20% ten opzichte van 2007-2010.
Vervanging van Vlees
Voor je gezondheid hoef je niet per se vlees te eten. Er zitten nuttige voedingsstoffen in vlees, zoals eiwit, ijzer en vitamine B1 en B12. Maar die voedingsstoffen kun je ook uit andere producten halen. Je kunt dus prima met minder of zonder vlees, als je het goed vervangt.
Vlees kun je goed vervangen door ei, peulvruchten (bonen zoals bruine, witte en kidneybonen, linzen, kikkererwten), tofu en tempé en ongezouten noten. Wissel af tussen die producten om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.
Tips om Minder Vlees te Eten
- Wil je vlees in je maaltijd niet helemaal missen? Probeer dan eens minder vlees te gebruiken in een gerecht en vul dat aan met een plantaardig product. Denk aan: een pastasaus met mager gehakt en linzen, rijst met minder kip en een handje cashewnoten, nasi met minder vlees maar wel pinda’s (of ei), een wrap met minder vlees en meer bonen.
- Als je nu vaak rood vlees eet, zoals biefstuk of runderlappen, kies dan eens vaker voor kip. Dit helpt om de milieu-impact te verlagen. Van alle vleessoorten heeft kip het minste invloed op het klimaat, rundvlees het meest. Ook voor je gezondheid is het beter om niet te veel rood vlees te eten.
Duurzaam Vlees
Wil je rekening houden met dierenwelzijn als je (toch) vlees eet? Er is vlees te koop met Topkeurmerken: Europese keurmerk voor biologisch (het groene blaadje), EKO, Demeter of het Beter Leven Keurmerk 2 of 3 sterren. Deze keurmerken garanderen een betere omgang met dieren dan wettelijk is voorgeschreven.
Impact van Vleesproductie op het Milieu
De productie van vlees en zuivel belast het milieu over het algemeen meer dan plantaardige alternatieven. Er is meer energie, mest, water en landoppervlak voor nodig. Daarnaast zorgt de veehouderij voor meer uitstoot van broeikasgassen en stikstof. Deze komen bijvoorbeeld vrij uit mest. Ook stoten herkauwers zoals koeien en schapen veel methaan (een heel sterk broeikasgas) uit.
Alternatieven voor Vlees
In het Klimaatakkoord zijn met betrekking tot de vleesconsumptie twee doelen voor 2050 gesteld. Ten eerste minder consumptie van dierlijke eiwitten en meer consumptie van plantaardige eiwitten, zodat een gezonde verhouding wordt bereikt conform de adviezen van het Voedingscentrum.
Ten tweede zouden naast deze toename van het aandeel plantaardige eiwitten in ons dieet in totaal 10 tot 15 procent minder eiwitten ingenomen moeten worden (Rijksoverheid, 2019).
Motieven om Minder Vlees te Eten
Het totaalbeeld is dat personen die helemaal geen vlees eten vaker meerdere redenen hiervoor hebben, met de nadruk op dierenwelzijn en klimaat of milieu. Stedelingen eten vaker pesco- of vegetarisch en flexitarisch dan plattelandsbewoners. Hoogopgeleiden doen dit vaker dan laagopgeleiden, en vrouwen vaker dan mannen.
Conclusie
Minder of geen vlees eten is beter voor het milieu én gezond. In Nederland eten we meer dierlijke eiwitten dan nodig is voor onze gezondheid. Door minder vlees te eten kun je de klimaatimpact van jouw voedingspatroon dus flink verlagen.
labels: #Vlees
Zie ook:
- Geen Bakpapier voor Pizza? Zo Bak Je Toch een Heerlijke Pizza!
- Wat Eten Als Je Geen Zin Hebt Om Te Koken? 10 Snelle Ideeën!
- Vandaag Geen Pizza? Heerlijke Alternatieven & Recepten!
- Waarom Geen Pizza Hut in Nederland? De Redenen Achter!
- Eten en Drinken Mee aan Boord: Alles over de Vliegtuigregels die je Moet Weten!
- Ontdek Het Geheim Van Krokante Kip Panko: Het Ultieme Recept Voor Een Smaakexplosie!
