Groningen staat bekend om zijn unieke culinaire bijdragen, en de eierbal is daar een perfect voorbeeld van. Deze lokale lekkernij, die ook in kleine delen van Drenthe en Overijssel bekend is, bestaat uit een hardgekookt ei omhuld met ragout en een knapperige korst van paneermeel. In veel streken van Nederland kennen we de kroket, maar in Groningen hebben ze hun eigen twist: de Grunneger eierballen.

Eierballen werden populair in de jaren '50 van de vorige eeuw. Rond 1950 serveerden veel lunchrooms, cafetaria’s en automatieken eierballen. Maar ook thuis werden ze gegeten, het was immers een goedkoop gerecht, met ingrediënten die ook in het na-oorlogse Nederland makkelijk te krijgen waren.

Dat de eierbal geliefd is onder Groningers, blijkt wel uit de moeite die ze hebben gedaan om erkenning voor deze lokale snack te krijgen. En dat lukte: op 30 maart 2017 werd de Groninger eierbal opgenomen in de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed.

De eierbal mag zich de laatste jaren op de nodige belangstelling verheugen. Een reeks hoogtepunten deed zich voor in 2015. Het jaar begon met de release van ‘Aaierbaal’ van rapper Olaf Vos. Premier Mark Rutte at in mei van dat jaar een eierbal bij cafetaria Friet van Piet aan de Meeuwerderweg in Stad. Kennelijk was dat een nieuwswaardig moment, want de gebeurtenis werd uitgemeten in de media. Hetzelfde etablissement presenteerde een maand later de grootste eierbal ter wereld. Het basis-ingrediënt daarvoor was een struisvogelei.

Wat is een Groningse Eierbal?

Een gefrituurde snack met een zachtgekookt ei, omhuld met ragout en een krokante korst. Een Groninger eierbal doet een beetje denken aan Schotse eieren, maar het recept is echt anders. Een Scotch egg bevat officieel worstenvulling en wordt koud gegeten. Een Groninger eierbal kan zowel warm als koud gegeten worden en bestaat uit een hardgekookt ei in ragoutdeeg. Een echte aaierbal is dus vegetarisch.

Zelf Eierballen Maken: Stap voor Stap

Zelf eierballen maken is helemaal niet moeilijk, en het mooie is dat je er je eigen draai aan kunt geven. Het resultaat? Een krokant gefrituurde bal met een gekookt ei, omhuld door stevige kerrieragout en een knapperig paneerlaagje. Pak die pannen erbij en duik de keuken in, want we laten je stap voor stap zien hoe je Groningse eierballen maakt.

Ingrediënten:

  • Eieren
  • Boter
  • Bloem
  • Bouillon
  • Kerriepoeder
  • Mosterd
  • Peper en zout
  • Paneermeel
  • Olie om te frituren

Bereidingswijze:

  1. Eieren koken: Breng een pan met water aan de kook en kook de eieren 6-7 minuten voor een iets zachtere dooier of 8-9 minuten voor een hardgekookte eierbal. Laat schrikken onder koud water en pel ze voorzichtig.
  2. Stevige ragout maken: Smelt de boter in een steelpan, voeg de bloem toe en roer 2 minuten goed door. Voeg beetje bij beetje de bouillon toe en blijf roeren tot een dikke massa ontstaat. Voeg de kerriepoeder, mosterd, peper en zout toe. Laat de ragout volledig afkoelen en zet het daarna minimaal 2 uur in de koelkast, zodat het stevig wordt.
  3. Ragout uitrollen: Haal de koude, stevige ragout uit de koelkast en leg het tussen twee vellen plasticfolie. Rol het met een deegroller uit tot een dikte van ongeveer 0,5 cm.
  4. Eierballen vormen: Snijd de uitgerolde ragout in vier stukken en wikkel elk gekookt ei er volledig in. Zorg dat de ragout mooi aansluit en druk de naden goed dicht.
  5. Paneren: Haal de eierballen eerst door de bloem, dan door het losgeklopte ei en vervolgens door het paneermeel. Voor extra knapperigheid kun je dit 2 keer herhalen.
  6. Frituren: Verhit de olie tot 180°C. Frituur de eierballen 3-4 minuten tot ze goudbruin en knapperig zijn.

Tips voor de Perfecte Eierbal:

  • Extra stevig? Laat de ragout langer opstijven in de koelkast.
  • Extra knapperig? Herhaal het paneren voor een dubbele laag.
  • Vegetarisch? Zorg ervoor dat je ragout geen vlees bevat.

Variaties op het Recept

Hou je van een beetje pit? Voeg dan wat mosterd of kerrie toe aan de ragout. Wil je echt de authentieke smaak? Gebruik dan ouderwets paneermeel en een goed gekruid deegje rondom het ei. Aan het deeg worden kruiden toegevoegd die per maker verschillen. Alleen over kerrie als ingrediënt verschillen de meningen: volgens sommige Groningers hoort dat écht niet in een eierbal, terwijl anderen kerrie juist kwistig gebruiken.

Eierbal vs. Scotch Egg

Ja, de receptuur lijkt wel wat op die van de Scotch egg, maar die is gehuld in een worstenvulling en wordt traditioneel koud gegeten.

Waar Eet Je de Beste Eierballen?

Feit is dat de eierbal buiten Noord-Nederland moeilijk, zo niet onmogelijk te verkrijgen is. De beste kaarten lijkt Sloots Cafetaria - eerst gevestigd aan de Nieuwe Ebbinge-, later aan de Oude Kijk in 't Jatstraat in de stad Groningen - te hebben.

De Geschiedenis van de Eierbal

Over de oorsprong van de eierbal heeft menigeen, ook uit de competitieoverweging met Limburg, zijn hoofd gebroken. De eerste eierballen werden begin jaren 50 gefrituurd in Groningen bij Automatiek Sloots. De eierballen werden gerold met fijngemaakt oud brood dat in water geweekt werd. Soms werd het oude brood vermalen tot paneermeel.

Eierbal Feiten

Door de bal twee keer te paneren en daarna kort te frituren op een temperatuur van tussen de 180 en 185 graden Celsius, krijgt hij een lekker knapperig korstje en een crunchy bite. Het deeg, de roux, rondom het hardgekookte ei bestaat officieel uit meel, bouillon, boter, eiwit en paneermeel.

De Grootste Eierbal Ter Wereld

De grootste eierbal ter wereld is op 24 juni 2015 gefrituurd bij snackbar Friet van Piet door een aantal Groningse studenten. Hiervoor werd een struisvogelei gebruikt. De omtrek van de eierbal was 44 cm.

Veelgestelde Vragen

Vraag Antwoord
Hoe maak je Groningse eierballen zelf? Je kookt eieren, maakt ragout, paneert ze en bakt ze goudbruin in de frituur.
Welke ragout gebruik je voor een eierbal? Een dikke, goed gekruide ragout met boter, bloem en bouillon voor de perfecte smaak.
Kan ik eierballen invriezen? Ja, je kunt ze na het paneren invriezen en later afbakken voor een vers resultaat.
Wat eet je bij een eierbal? Heerlijk als snack, maar ook lekker met friet en een klodder mosterd of curry.

labels: #Ei #Gehakt

Zie ook: