De rode biet is in de 16e eeuw in Nederland ontdekt als een lekkere en voedzame groente. Het is familie van de suiker- en voederbieten en dankt daar ook zijn fantastische zoete smaak aan.

Seizoenen en Variëteiten

Rode bieten zijn het hele jaar door verkrijgbaar van Hollandse bodem. Het originele seizoen is van juli tot en met oktober. Dan kun je ze vers kopen onder de naam zomerbiet. De bieten zijn dan wat kleiner en hebben felgroen loof. Je koopt ze op de markt of bij de groenteboer in mooie bosjes. In de winter geniet je van de winterbiet, deze heeft geen loof en is groter dan de zomerbiet.

Vanaf oktober liggen winterbieten weer in de winkel. Deze grote ronde knollen hebben geen loof. Zo omstreeks april, mei, worden ze opgevolgd door de kleinere zomerbieten, die vaak met loof en al bij elkaar worden gebonden, net als radijsjes. Dat loof kun je trouwens prima eten.

Tegenwoordig komen bietjes niet alleen meer in rood, maar zijn ze er ook in geel, wit en … gestreept.

  • Gele bietjes: Smaken lekker zoet en zijn verkrijgbaar van half juli tot half april.
  • Oerbiet (crapaudine): Is niet rond zoals zijn familieleden, maar langwerpig. Hij heeft een heel diepe, krachtige aardse smaak, sterker nog dan die van de rode bietjes die we vandaag de dag vaak eten. Deze oerbiet wordt ook wel ‘lange biet’ genoemd.
  • Witte biet: Is het zoetst van allemaal en is een echte zomerbiet.
  • Chioggiabiet: Is echt een designbiet. Wat een pracht van een biet. Hij komt van oorsprong uit Venetië en heeft qua smaak iets weg van radijs. Een beetje pittige biet dus. Hij is een showstopper in elke salade. Kook hem niet te lang, dan verliest hij zijn patroon.
  • Snijbiet: Is eigenlijk geen echte biet, maar een bladgroente zoals spinazie.

Houd je niet zo van de aardse bietensmaak? Verwerk dan een wortel in je gerecht, dat verzacht de smaak. Zo lust iedereen bietjes.

Zijn bieten gezond?

Rode bieten zijn supergezond voor je. Ze zitten boordevol vitamines en daarnaast hebben ze ook nog vele andere gezondheidsvoordelen.

Rode bieten bevatten veel verschillende vitaminen en mineralen, zoals vitamine A, C en B11 en kalium, magnesium en calcium. Bieten bevatten nitraat, te veel nitraat is niet gezond, de hoeveelheid in gekookte bieten is echter niet gevaarlijk. Bietensap is een uitzondering op deze regel, aangezien dit een meer geconcentreerde dosering nitraat bevat.

Het scheelt bijna niets: over het algemeen kan je spijsvertering beter overweg met gekookte exemplaren, maar rauwe bieten bevatten ietsiepietsie meer voedingsstoffen.

Voedingswaarden en Voordelen

Rode bieten zijn zeker gezond. Ze zitten namelijk vol met vezels en bevatten een heleboel verschillende vitamines en mineralen.

  • Bron van vezels: Rode bieten zijn een bron van vezels. Daarmee houd je langer het gevoel dat je verzadigd bent. Dat je maag nog vol zit. Dat scheelt weer snacken. Maar vezels zijn ook belangrijk voor een goede darmwerking en spijsvertering. En daarnaast verminderen ze ook nog het risico op hart- en vaatziekten en diabetes type 2!
  • Vol vitamine B11 (foliumzuur): Bietjes zitten ook vol met vitamine B11, beter bekend als foliumzuur. Die is nodig voor gezonde groei, de aanmaak van witte en rode bloedcellen en een goede werking van het lichaam. Vooral voor de ontwikkeling van ongeboren kinderen is het een belangrijke stof.
  • Rijk aan ijzer: Oké, er zit natuurlijk niet zoveel ijzer in als in een biefstuk. Maar toch is de rode biet wel één van de groenten met het meeste ijzer. IJzer heb je nodig om zuurstof door je bloed te kunnen vervoeren. Heb je een ijzertekort? Dan ben je snel moe, krijg je een bleke huid en heb je last van rusteloze benen. Nog een reden om bietjes op tafel te zetten dus!
  • Veel kalium: Ook zijn rode bieten gezond omdat ze veel kalium bevatten. Kalium regelt de vochtbalans in het lichaam en heeft een verlagend effect op de bloeddruk. Ook zorgt het ervoor dat spieren zich goed kunnen samentrekken en dat zenuwprikkels goed geleid worden. Best een belangrijk mineraal dus, dat kalium!

Gezondheidsvoordelen van Rode Bieten

Rode bieten zijn niet alleen heerlijk, maar hebben ook nog eens enorm veel gezondheidsvoordelen. Benieuwd welke dit zijn? Zie hier een lijstje.

  1. Ontstekingsremmende werking: Rode bieten bevatten zogenoemde betalaïnen. Deze pigmenten zorgen niet alleen voor de rode kleur, maar hebben ook een ontstekingsremmende werking. Zo liet een studie bij ratten zien dat de consumptie van bietensap en bietenextract nierontstekingen kon verminderen. Ook hebben wetenschappers aangetoond dat betalaïnecapsules, gemaakt van bietenextract, kunnen helpen om de pijn van mensen met artrose te verlichten.
  2. Verbetering van de hersenfunctie: Mentale, leeftijdsgebonden achteruitgang kan worden veroorzaakt door een mindere bloed- en zuurstoftoevoer naar het brein. Uit onderzoek is gebleken dat de nitraten in bieten dit proces kunnen voorkomen door verwijding van de aderen te stimuleren en daarmee de bloedtoevoer richting de hersenen. Daarnaast ontdekten wetenschappers in 2010 dat het eten van bieten de bloedstroom naar de frontale kwab van het brein verbetert. Een andere studie keek naar het effect van bieten op de reactietijd. Wat bleek? De deelnemers die twee weken lang 250 milliliter bietensap hadden geconsumeerd waren 4 procent sneller tijdens de uitvoering van een computertaak dan degenen die een placebodrank kregen.
  3. Verhoogt het uithoudingsvermogen: Onderzoekers hebben aangetoond dat de nitraten in bieten de werking van mitochondriën verbeteren. Daarnaast liet een andere studie bij mannen zien dat het drinken van 500 millimeter bietensap na zes dagen leidde tot een groter uithoudingsvermogen. De tijd tot ze vermoeid waren bleek met 15 tot 25 procent te zijn verlengd. Uiteindelijk had dit een verbetering van hun algehele prestatie toe gevolg. In 2011 bekeken wetenschappers het effect van bietensap op de prestatie van fietsers die zowel 4 als 16,1 kilometer moesten fietsen. Wat bleek? De dagelijks consumptie van 500 millimeter bietensap leidde tot een verbetering van hun eindtijd, met respectievelijk 2,8 en 2,7 procent.
  4. Verlaagt de bloeddruk: Een hoge bloeddruk is een van de belangrijkste oorzaken van hartaandoeningen, hartaanvallen en beroertes. Studies hebben aangetoond dat het eten van bieten de bloeddruk binnen enkele uren kan verlagen. Dit effect bleek met name van toepassing op de systolische bloeddruk, ofwel bovendruk. Ook waren rauwe bieten beter dan gekookte bieten. Onderzoekers veronderstellen dat het bloeddrukverlagende effect van bieten te maken heeft met de hoge concentratie nitraten in de groente. In het lichaam worden deze stoffen omgezet tot stikstofdioxide, een molecule die de aderen verwijdt waardoor de bloeddruk omlaag gaat.
  5. Ondersteunt gewichtsverlies: Onderzoek heeft aangetoond dat bieten voedingsstoffen bevatten die nuttig zijn om af te vallen. Hoewel ze weinig calorieën bevatten, zitten ze boordevol water, vezels en eiwitten. Een andere studie liet zien dat de vezels in bieten een verzadigd gevoel geven en hongergevoelens doen afnemen.

Rode Bieten in de Keuken

Rode bieten brengen kleur aan je maaltijd, zijn verrassend veelzijdig en hebben ook nog eens een aantal indrukwekkende gezondheidsvoordelen. Zo hebben ze een gunstige werking op je nieren en je stoelgang en verlagen ze de bloeddruk. Naast dat ze erg gezond zijn geven ze ook een prachtige kleur aan je gerecht. De smaak is zacht en zoet en daardoor geschikt voor iedereen. Bietjes zijn het hele jaar verkrijgbaar. Geen reden dus om ze niet op tafel te zetten.

Vers of gekookt? Je kunt bieten vers kopen, maar veel supermarkten bieden de bieten ook kant-en-klaar gekookt aan. Kant-en-klaar gekookte bieten zijn handig als je niet veel tijd hebt. Kijk op de verpakking om je ervan te verzekeren dat het alleen maar gekookte bieten zijn zonder toevoeging van suiker. Wil je makkelijk doen? Koop dan vacuümverpakte bieten. Die zijn voorgekookt en dat scheelt veel tijd, want winterbieten kook je gaar in om en nabij twee uur.

Heb je wel tijd, dan zijn verse bieten een aanrader. Ze smaken toch net wat lekkerder als je ze zelf kookt. Reken bij zomerbieten op 25 minuten koken, maar bij winterbieten op wel 1 - 2 uur.

Wist je dat je bieten ook heel goed in parten gesneden in de oven kunt roosteren op 200 graden? De zoete smaak komt dan nog veel beter naar voren. Afhankelijk van de soort duurt het roosteren 30 - 60 minuten. Je vindt het niet terug in de voedingswaarde van rode bieten, maar deze rode knollen kunnen echt je sportprestaties verbeteren. Bietjes zijn namelijk groenten met een beetje nitraat. Dat stofje zou zorgen voor een betere doorbloeding van de spieren waardoor je inspanningen langer kan volhouden. Ja, voorgekookte bieten zijn gezond. Ze bevatten namelijk veelal dezelfde stoffen als rauwe bietjes, alleen dan wel in kleinere hoeveelheden. Door het koken verlies je namelijk een aantal wateroplosbare vitamines. Desalniettemin krijg je ook met de voorgekookte variant nog genoeg vezels, vitamines en mineralen binnen.

Recepten met rode bieten

Er zijn talloze manieren om rode bieten te bereiden en ervan te genieten. Hier zijn enkele ideeën:

  • Appel en bietjes zijn een goede combinatie. Samen met het spek maak je er een makkelijke stamppot van.
  • De prachtige rode risotto is lekker smeuïg.
  • Een heerlijke lasagne van rode bieten.
  • Bekijk het recept: orzotto met rode biet.
  • Maak er een smoothie van en je hebt meteen al een flinke portie groente binnen.
  • Rode bietjes gaan ook heel goed samen met pasta.
  • De rode bieten hummus geeft je gerecht een mooie kleur. Daarnaast ook nog eens erg lekker. En maak gerust wat meer hummus, dit is ook erg lekker om met wat rauwkost te dippen of te smeren op je cracker als groentespread.
  • Gekookt, gestoofd of geroosterd uit de oven. Altijd lekker, altijd makkelijk te maken en altijd gezond. is een supersimpel en vegetarisch gerecht. In principe snijd je de rauwe bieten en uien alleen maar in parten en je kunt ze zo met de geitenkaas in de oven schuiven.
  • Minder tijd om te koken? Maak dan eens deze voorgestoomde couscous met bietjes, salie, walnoot en burrata. We maken hier gebruik van onze kant-en-klare couscous en gekookte bieten, zodat zelf niks meer hoeft te koken.
  • Deze stoofschotel is met maar 525 kcal per portie ideaal voor als je wat wilt afvallen. Vooral ook door omdat er lekker veel voedingsvezels in zitten en je dus niet meer hoeft te snacken vanavond.

Tussen al onze biet recepten vind je nog veel meer heerlijke gerechten. Denk aan een bietensalade, gepofte biet van de bbq of een poké bowl voor op de vrijdagavond.

Hoe bewaar je bieten?

Verse rode bieten horen bij aankoop lekker stevig aan te voelen en ze moeten fris en helderrood van kleur te zijn. Het loof is het beste heldergroen en stevig. De bosjes zomerbiet met loof zijn in de koelkast ongeveer een week houdbaar. Zonder loof is dat ongeveer 3 dagen. Winterbieten kun je meerdere weken op een koele plaats, zoals de kelder, bewaren. Tussen de 12 en 15 graden is ideaal. Gekookte bieten zijn slechts 2 dagen in de koelkast houdbaar of tot wel 12 maanden in de diepvries. Je kunt verse bieten het beste even blancheren voordat je ze invriest. De voorgekookte bieten kun je kort opwarmen maar ook koud zijn ze erg lekker in een salade.

Bietenrood als kleurstof

Zowel zomer- als winterbieten hebben hun mooie dieprode tint te danken aan twee natuurlijke kleurstoffen: betanine en vulgaxanthine. Dit bietenrood wordt steeds vaker gebruikt als kleurstof in etenswaar nu karmijnrood - gemaakt van geplette luizen - meer en meer uit de gratie raakt. Bietenrood oftewel E162 wordt in veel voedingsmiddelen gebruikt als natuurlijke kleurstof. Denk hierbij aardbeienijs of kersenkwark, maar ook aan het roze laagje van een tompoes. Maar bietenrood wordt niet alleen gebruikt in voeding. Rode bieten kunnen ook gebruikt worden als natuurlijk kleurmiddel voor textiel en soms zelfs haarverf. Zelf merk je trouwens ook wel iets van die rode kleurstof als je bietjes eet. Kijk een paar uur na het eten van rode bieten maar eens in het toilet naar de kleur van je urine.

Rode bieten en sport

Handig voor sporters. Je vindt het niet terug in de voedingswaarde van rode bieten, maar deze rode knollen kunnen echt je sportprestaties verbeteren. Bietjes zijn namelijk groenten met een beetje nitraat. Dat stofje zou zorgen voor een betere doorbloeding van de spieren waardoor je inspanningen langer kan volhouden.

Behalve effect op de bloeddruk, kunnen de nitraten in rode biet ook helpen de bloedcirculatie verbeteren. Het toegenomen stikstofmonoxidegehalte in het bloed zorgt voor betere doorbloeding van de spieren, waardoor je meer zuurstof kunt opnemen. Het effect daarvan is je sporten langer zou kunnen volhouden. Bietensap is om deze reden extra geliefd bij duursporters. Toch is het aan te raden voorzichtig te zijn met bietensap en het te houden bij maximaal 1 glas per week. Het is namelijk nog niet bekend wat het effect op lange termijn is van veel bietensap drinken.

labels: #Koken

Zie ook: