Het is frustrerend wanneer je ondanks een gezonde levensstijl met gezond eten en regelmatige lichaamsbeweging toch aankomt. Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor deze ongewenste gewichtstoename. Het is niet altijd zo gemakkelijk om voldoende te gaan eten als je moet aankomen, vraag daarom ook hulp. Maak samen met je arts of een diëtist een behandelplan.

Leidend zijn de adviezen van de arts of diëtist. De tips op deze pagina zijn bedoeld voor mensen die moeten aankomen. Als je weer hersteld en op het gewenste gewicht bent, kun je eten volgens de Schijf van Vijf. Bespreek dit moment met je arts of diëtist. Veel van de adviezen op deze pagina kun je blijven volgen.

Factoren die Gewichtstoename Kunnen Beïnvloeden

Er zijn diverse factoren die gewichtstoename kunnen veroorzaken, zelfs als je gezond eet en sport:

1. Hormonale Disbalans

Hormonen spelen een cruciale rol in het reguleren van je honger- en verzadigingsgevoel. Hormonen die naar de hersenen gaan uit de dikke darm geven seintjes af. Maar ook in de maag en uit het vetweefsel worden hormonen afgegeven. Die zeggen tegen de hersenen: "stop maar met eten." Of juist: "hongerrrr, ga nu eten." Maar deze hormonen kunnen onvoldoende of juist te veel worden afgegeven waardoor het honger- en verzadigingsgevoel wordt verstoord waardoor je kunt aankomen. Onder andere onvoldoende slaap, stress en ultrabewerkt voedsel kunnen deze hormonen in de war brengen.

Tijdens zwangerschap is aankomen natuurlijk zeer logisch dat een groeiende baarmoeder inclusief kind voor een opgezette buik kan zorgen, maar ook het vetpercentage kan een stuk hoger worden. Zo zal je eetgedrag veranderen door een veranderde balans in de vrouwelijke hormonen. Ook komt het vaak voor dat de bloedsuiker wat instabieler wordt vanwege een verminderde gevoeligheid voor het hormoon insuline (insulineresistentie door zwangerschap). Dit kan het eetgedrag beïnvloeden waardoor de calorie-inname hoger wordt. Soms ontstaat er zelfs zwangerschapsdiabetes, vooral wanneer er al overgewicht was (“metabool syndroom”) voorafgaand aan de zwangerschap.

Vooral tijdens de overgangsjaren waarbij de oestrogeenspiegels schommelen kan gewichtstoename ontstaan. Oestrogeendalingen zorgen ook voor een afname van de afgifte van serotonine en dit kan voor een wat depressief gevoel geven. moodswings en meer snack neigingen. Ook de schildklierwerking daalt iets door een afnemende hoeveelheid progesteron. Progesteron stimuleert namelijk de omzetting van inactief schildklierhormoon T4 naar het actieve schildklierhormoon T3.

2. Crashdiëten

Ook met een crashdieet kun je je hongerhormonen echt in de war schoppen. Een dieet heel laag in calorieën. In het begin werkt het goed. Je verliest er gewicht mee. Maar op een gegeven moment na een aantal weken komt er een kink in de kabel. De hongerhormonen in je lichaam nemen toe en de verzadigingshormonen nemen af. Dus je krijgt meer trek. En tegelijkertijd gaat de verbranding omlaag. Je motortje wordt zuiniger. Dus meer trek en een lagere verbranding, en ja, dan kom je aan. Vaak meer dan dat je in eerste instantie in kilo’s kwijt was. Dus 10 kg eraf, 15 kg erbij.

3. Psychische Factoren

Zodra we eten zien of ruiken of als we zelfs maar aan lekker eten denken dan gebeurt er iets in ons lichaam. Je ruikt bijvoorbeeld vers gebakken patat of je ziet iemand een patatje eten. Er worden dan op dat moment hongerhormonen in ons lichaam aangemaakt. Dat betekent: je insuline gaat omhoog en je suiker gaat omlaag. Je krijgt trek! En dan is het lastiger om op dat moment een goede keuze te maken. Om voor de volkorenboterham te gaan i.p.v. het patatje. Terwijl je heus wel weet dat dat gezonder is. Je lichaam stuurt je gewoonweg de andere kant op.

4. Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren kunnen ervoor zorgen dat het knap lastig wordt om gezond te eten en voldoende te bewegen. We spreken tegenwoordig wel van een obesogene samenleving. Het is steeds makkelijker geworden te kiezen voor calorierijk voedsel én tegelijkertijd minder te bewegen. Een obesogene samenleving is dan ook een samenleving die mensen stimuleert om veel en ongezond te eten en daarnaast weinig te bewegen. Zoals die lekkere broodjes die je ruikt op het station, de roltrap in het warenhuis, de hele dag zitten tijdens je werk, de elektrische step, de frikandellen die liggen in de kantine en alle ultrabewerkte producten in de supermarkt. Maar ook de thuis omgeving speelt een belangrijke rol.

5. Darmflora

Verschillende darmbacteriën bepalen hoe ons lichaam met voedingsstoffen om gaat. En bepaalde samenstellingen van darmflora kunnen obesitas veroorzaken. Antibiotica kan een beschadiging opleveren in de darmen waardoor de balans tussen goede en slechte bacteriën niet goed meer is en er anders met voedingsstoffen wordt omgegaan. Maar ook de voeding die je eet en drinkt kan je de balans in je darmflora sterk beïnvloeden en dus ook verstoren.

6. Slaap

Als je te weinig slaapt dan stijgt de hoeveelheid hongerhormonen in je lichaam, dus: je krijgt meer trek, vooral trek in suikerrijke en vetrijke producten en je gaat daarom meer en ongezonder eten. Daar kom je van aan. Maar ook wordt bij weinig slaap je stress systeem geactiveerd. Je maakt daarom meer cortisol aan, een stresshormoon. En chronische stress, dus langdurige stress met veel cortisol, dat kan ook gewichtstoename veroorzaken.

7. Medicatie

Het gebruik van medicijnen kan je gewicht verhogen. Bijvoorbeeld antidepressiva, anti-epileptica en anti-psychotica. Dit zijn medicijnen waar ook wel van bekend is dat dat zo is. Maar er zijn ook medicijnen waarvan minder bekend is dat ze gewichtstoename veroorzaken. En die middelen worden juist voorgeschreven aan mensen met obesitas of overgewicht. Zoals medicijnen voor een hoge bloeddruk, bepaalde medicatie voor diabetes, maagzuurremmers, corticosteroiden zoals prednison, maar corticosteroiden zitten ook in smeerseltjes en puffers en medicatie voor allergieën.

8. Bruin Vet

Je hebt in je lichaam wit vet en bruin vet. Wit vet is vooral vet wat op is geslagen als reserve. En het bruine vet dat is het goede vet. Want, hoe meer bruin vet je hebt en hoe actiever het is, hoe sneller je verbranding. Bruin vet verbrandt namelijk meer energie. Het zet namelijk de energie die binnenkomt, dus de calorieën uit eten, om in warmte. Uit onderzoek blijkt dat mensen met obesitas, veel minder actief bruin vet hebben. Maaarrr bruin vet kun je activeren. Ten eerste door te sporten, maar als dat niet lukt, kun je bruin vet ook activeren door kou. Dus bijvoorbeeld door koud af te douchen of geheel koud te douchen. Of door 2 uur per dag met t-shirt en korte broek in een ruimte van 17 graden of kouder te zijn. Koude zorgt ook voor een betere doorbloeding, beter immuunsysteem en een betere insuline gevoeligheid. Kortom kou is goed voor ons! En het is eigenlijk helemaal niet zo handig dat we steeds warmer leven. In de auto zit tegenwoordig bijvoorbeeld een hele goede verwarming en in de winter is het binnen in onze huiskamer behaaglijk warm en buiten dragen we goede jassen.

9. Stress

Chronische stress kan ook ontstaan bij chronische pijn. Bijvoorbeeld bij iemand die constant rugpijn heeft. Continue wordt dan het hormoon cortisol teveel aangemaakt. Maar ook bij mensen die nachtdiensten draaien, is er een verhoogd cortisol, het stresshormoon, gemeten. Het stresssysteem staat dan constant aan. En de één is gevoeliger voor lichaamseigen cortisol dan de ander. 40-50% van de mensen is hyper gevoelig voor cortisol. En wat gebeurt er dan; dan krijg je meer vetmassa, voornamelijk rondom de buik (en dat is gevaarlijk), minder spiermassa, een hoger risico op diabetes, een hoger cholesterol en een hoger risico op depressie.

10. DNA

Foutjes in het DNA kunnen bijvoorbeeld verstoringen geven bij het verzadigingsgevoel, hongergevoel en de verbranding. Echter, maar bij een paar procent van de mensen met obesitas is het DNA de enige reden van het overgewicht. Vaak spelen er ook andere factoren een rol.

Gezond Aankomen: Tips en Adviezen

Als je moet aankomen, zijn hier enkele tips die je kunnen helpen:

  1. Sta 1 keer per week op de weegschaal om veranderingen in je gewicht te volgen. Bespreek met je arts of diëtist wat het streven is.
  2. Schrijf een paar dagen op wat je allemaal eet en drinkt, op welk moment van de dag en hoeveel. Waar liggen de kansen om wat meer te eten? Het is ook mogelijk om het online-eetdagboek Mijn Eetmeter bij te houden.
  3. Eet in ieder geval 3 maaltijden per dag. Is het moeilijk om een hele maaltijd te eten?
  4. Neem rustig de tijd om te eten en kauw goed.
  5. Beweeg regelmatig als dat kan. Een wandeling in de frisse lucht of een paar rek- en strekoefeningen zorgen voor een fitter gevoel. Probeer om minimaal 150 minuten per week matig of zwaar intensief te bewegen, verdeeld over meerdere dagen.
  6. Om spieren weer op te bouwen is eiwit nodig en is het belangrijk dat je veel beweegt. Eiwit haal je vooral uit vlees, kip, vleesvervangers, vis, ei, melk(producten), sojaproducten, peulvruchten en noten.
  7. Gebruik vloeibare bak- en braadproducten of olie voor het bereiden van de maaltijd en smeer margarine uit een kuipje op je brood. Nu je aan moet komen kun je de vettere varianten van vlees, zuivelproducten en kaas nemen.
  8. Voor een goede stoelgang zijn vezels nodig. Vezels zitten veel in groente en fruit en in volkorenproducten, zoals in volkorenbrood, volkorenpasta en zilvervliesrijst. Merk je dat je van volkorenproducten snel vol zit en daardoor weinig kan eten?

Naast de maaltijden is het goed om tussendoor te eten. Neem een blokje kaas uit het vuistje, wat gedroogd fruit, een handje noten of een stokbroodje met zalm, kaas of hummus. Af en toe kun je een koekje, gebakje of wat anders te snacken of te snoepen nemen. Let dan wel op dat dit niet ten koste gaat van het gewone eten.

Extra Tips voor Gewichtstoename

  • Beleg het brood gerust extra dik. Besmeer boterhammen met margarine en beleg ze bijvoorbeeld met kaas en vleeswaren of ei.
  • Gebruik bij het klaarmaken van het eten vloeibare margarine, bak- en braadvet uit een knijpfles of olie.
  • Kook dan bijvoorbeeld voor 2 dagen tegelijk en kies gemakkelijke en snelle recepten.
  • Verdeel het drinken goed over de dag. Door voor zuiveldranken en -smoothies te kiezen, krijg je gemakkelijk wat extra eiwit en calorieën binnen.
  • Meng zuivel eens met wat sinaasappelsap. Of neem een glas warme melk voor het slapen. Er bestaan ook zuivelproducten met extra eiwit.
  • Soms is het lastig om met gewone producten voldoende binnen te krijgen. Er bestaan ook producten met extra eiwit.
  • Frisse gerechten stimuleren vaak de eetlust, zoals een glas sap of een paar stukjes fruit.

Merk je dat je van volkorenproducten snel vol zit en daardoor weinig kan eten? Gaat je ontbijt en lunch er goed in? Heb je moeite met koken? Heb je een verminderde eetlust?

Conclusie

Aankomen in gewicht, ondanks een gezonde levensstijl, kan verschillende oorzaken hebben, variërend van hormonale disbalans tot medicatiegebruik en stress. Door deze factoren te begrijpen en de juiste aanpassingen te maken in je levensstijl, kun je een gezond gewicht bereiken en behouden. Het is belangrijk om samen met een arts of diëtist een persoonlijk plan op te stellen dat past bij jouw specifieke behoeften en situatie.

labels:

Zie ook: