Een gietijzeren rooster op je barbecue is als de kroon op een koning. Het biedt tal van voordelen ten opzichte van standaard roestvrijstalen roosters, zoals betere warmtebehoud, mooie grillstrepen op je vlees en een betere barbecue totaalbeleving. Maar het gebruik van gietijzeren roosters heeft wel een keerzijde, namelijk roest. Deze vorm van ijzer is namelijk nogal gevoelig voor dit vervelende fenomeen.

Maar niet getreurd, vanuit onze barbecue blog krijgen we regelmatig vragen over wat BBQ-ers moeten doen met deze roosters, dat is ook de reden dat ik deze blog schrijf. Zodat ik jou als lezer goed kan informeren wat je moet doen om je gietijzeren rooster in top conditie te houden.

Waarom kiezen we voor een gietijzeren rooster?

Voordat we in het onderhoud duiken, laten we eens kijken waarom je zou moeten kiezen voor een gietijzeren rooster in plaats van een standaard roestvrijstalen rooster.

Hier zijn enkele voordelen:

  1. Uitstekende warmtebehoud

    Gietijzer heeft de unieke eigenschap om warmte vast te houden en gelijkmatig te verdelen. Dit betekent dat je gelijkmatiger kunt grillen en betere controle hebt over de temperatuur die je toepast op je vlees of vis. Gietijzer doet dit tevens een stuk beter als RVS en dat is ook de reden dat veel barbecuers hiervoor kiezen.

  2. Prachtige grillstrepen

    Dankzij de ruwe structuur en de perfecte warmteverdeling krijg je met gietijzer de mooiste grillstrepen op je vlees. Natuurlijk weten we dat het veelal gaat om smaak, maar goed, het oog wil ook wat!

  3. Duurzaamheid

    Gietijzer is duurzaam en gaat lang mee. Met het juiste onderhoud kan een gietijzeren rooster vele jaren meegaan en blijft het zijn kookprestaties behouden.

Nu we weten waarom een gietijzeren rooster een goede keuze is voor op je eigen barbecue laten we eens kijken wat je er allemaal aan kan en moet doen om dit in goede staat te houden, het vergt namelijk wel wat meer werk dan RVS.

Regelmatig schoonmaken

Om je gietijzeren rooster in goede staat te houden, is het belangrijk om het na elk gebruik schoon te maken en te oliën.

Hier is een eenvoudig stappenplan voor de reiniging na het gebruik van je gietijzer:

Benodigdheden:

  • Een goede staalborstel
  • Papieren handdoek
  • Plantaardige olie (bijvoorbeeld zonnebloemolie) of deze cast iron care spray.

Stap 1: Gebruik een staalborstel om het grove vuil van het gietijzeren rooster te schrapen. Dit verwijdert voedselresten en aangekoekt vuil.

Stap 2: Gebruik een papieren doek zoals tork rol om het rooster af te vegen en de overgebleven deeltjes te verwijderen. Zorg ervoor dat je handschoenen draagt, want het rooster kan nog heet zijn.

Stap 3: Neem een beetje plantaardige olie of cast iron spray en wrijf/spuit het rooster ermee in. Dit helpt roestvorming te voorkomen en behoudt de natuurlijke antiaanbaklaag van het gietijzer. Mocht je rooster nu na gebruik nog heel vet zijn van de sappen van het vlees? Dan is het helemaal niet nodig om deze stap nog te volgen. Je veegt dan namelijk bij stap 2 het hele rooster in met vet van je bereiding. Dit werkt in principe hetzelfde. Dit klinkt misschien vies maar weet dat bij de volgende barbecue sessie wanneer je de temperatuur boven de 100 graden stuurt alle bacteriën dood gaan. Zo heb je dus niets om bang voor te wezen.

Nu is je gietijzeren rooster klaar voor de volgende gronde!

Roest verwijderen van je gietijzeren rooster

Soms kan het gebeuren dat je gietijzeren rooster roest begint te vertonen. Geen paniek! Hier vertel ik hoe je roest kunt verwijderen en je rooster weer in topvorm kunt krijgen:

Benodigdheden:

  • Een goede staalborstel
  • Plantaardige olie (zonnebloemolie) of cast iron care spray.

Stap 1: Gebruik een stevige staalborstel om de roest van het gietijzer af te borstelen. Zorg ervoor dat je alle roestige plekken grondig behandelt.

Stap 2: Was vervolgens het rooster af met een sopje en een schuursponsje om hem weer zo glad mogelijk te maken en om te zorgen dat al het roest ervan af is.

Stap 3: Steek je barbecue aan en laat hem naar 200 graden Celsius gaan. Zodra deze op temperatuur is, wrijf/spuit je vervolgens het gietijzeren rooster grondig in met plantaardige olie of cast iron care spray.

Stap 4: Sluit het deksel en controleer regelmatig of het toegevoegde vet volledig is opgenomen door het gietijzer. Herhaal deze stap totdat je gietijzeren rooster diepzwart is, maar niet meer glanst van het overtollige vet.

Nu is je gietijzeren rooster weer klaar voor actie, zonder een vuiltje roest!

Regelmatig onderhoud

Mocht je nu net je gietijzeren rooster hebben schoongemaakt dan wil je dit graag zo houden. Daarom is het belangrijk om deze onderstaande tips te gebruiken voor het regelmatig onderhouden van je gietijzer.

Onderhoud voor gebruik

Voordat je begint met grillen, wrijf je je gietijzeren rooster in met een beetje olie, vooral als je met minder vette producten werkt, zoals groenten of vis.

Gebruik je gietijzer nooit voor droge producten, zoals pizza’s of ander deegwaren, zonder een vettige basis kan het eten namelijk aan het rooster blijven kleven.

Zorg ervoor dat je gietijzeren rooster altijd warm is voordat je begint met grillen.

Gietijzer behandelen voor een optimale werking

Om het beste uit je gietijzer te halen zul je deze echter eerst goed moeten behandelen, dit zorgt dat er vrijwel niets aan het gietijzer kan aanbakken en alles wat aanbakt ook eenvoudig weer eraf te halen is. Deze behandeling is tevens te gebruiken wanneer je je gietijzer een lange tijd niet hebt gebruikt en mogelijk zelfs roestplekken erop hebt. Deze roestplekken zijn een teken van een niet goede voorbehandeling en daarom is een keer opfrissen de beste optie. Dit zorgt dat je gietijzer weer jaren mee kan.

Ik gebruik zelf regelmatig mijn gietijzeren producten (ongeveer ééns in de twee weken) en doe daarom ongeveer ééns per kwartaal het gietijzer even opnieuw behandelen voor een blijvend goede werking.

Gietijzer is niet goedkoop, maar kan met een goede behandeling écht een leven lang meegaan.

Een deel van het gietijzer is al voorbehandeld als je het koopt, het overgrote deel is dat echter niet. Ondank eventuele voorbehandeling is het aan te raden toch zelf even de stappen te doorlopen. Het is namelijk niet te zeggen hoe deze voorbehandeling is geweest en hoe nauwkeuring dit is gedaan.

Benodigdheden:

  • Kokosolie / Crisco
  • Siliconen kwast
  • Oven of kamado
  • Afwasmiddel en afwasbortel
  • Werkplank die tegen hitte kan (geen plastic!)
  • Oude theedoek
  • Keukenrol
  • Gietijzer dat je wilt behandelen

Stappenplan voor de behandeling:

Stap 1

De eerste stap is alle spullen klaarzetten en je oven of barbecue (directe bereiding) op 170 graden aan te zetten. Ik gebruik hier zelf mijn oven voor vanwege het gemak, let hierbij wel even op of je gietijzeren product wel in de oven past. Dit is de enige keer dat je je gietijzer af gaat wassen met afwasmiddel, anders dan andere keren dat je hem opnieuw gaat behandelen. Het afwasmiddel wast namelijk de was/kokosolie van het gietijzer, waardoor het erg kwetsbaar is voor roesten.

Stap 2

Plaats het gietijzer in de wasbak of een teiltje waar deze in past en schrob het gietijzer overal goed af. Vergeet niet de zijkant en bij een rooster ook tussen de spijlen goed te schrobben. Ik heb voor dit voorbeeld gebruik gemaakt van een nieuwe 15″ Compact gietijzeren rooster.

Stap 3

Na het schoonschrobben van het gietijzer is het tijd om de laatste restjes voorbehandeling/was er uit te branden en om hem zo droog mogelijk te krijgen. Spoel het rooster goed af en maak hem zo goed mogelijk droog voordat je hem in de oven of op de kamado plaatst. Het rooster mag nu 30 minuten lang op 170 graden ‘uitbakken’.

Stap 4

Wanneer de 30 minuten om zijn wordt het tijd om het gietijzer uit de oven of kamado te pakken. Let hierbij goed op dat deze ontzettend heet is!! Gebruik hittebestendinge handschoenen en plaats hem op een oppervlakte waarop je kunt werken. Ik gebruik hier zelf een houten serveerplank voor, welke niet kan smelten of dergelijke. Je zult merken dat het gietijzer al een flink doffere kleur heeft gekregen doordat de poriën nu helemaal bloot liggen. Gebruik een paar stukken keukenrol om het gietijzer af te vegen en de laatste delen was/voorbehandeling te verwijderen. Let hierbij wederom goed op dat het gietijzer heet is!

Stap 5

Nu het gietijzer echt helemaal schoon en poreus is, is het tijd om te beginnen met de eerste laag behandeling. Pak hiervoor het kokosvet of crisco en je siliconen kwast. Ik heb zelf een voorkeur voor het Kokosvet, Crisco is daarnaast ook een goede plantaardig vette oplossing die je kunt gebruiken. Kokosvet is eenvoudig te verkrijgen bij vrijwel elke Jumbo. Pak met een theelepeltje een beetje kokovet en laat dit op het rooster vallen. De warmte zal het beetje doen smelten, waarna je met de kwast eenvoudig verder kunt uitsmeren.

Door het uitsmeren warmt je siliconen kwast ook op, waarna je eenvoudig met de kwast opnieuw wat kokosvet uit het potje kunt lepelen en direct smeren omdat het smelt. Zorg dat het gehele oppervlakte, alle hoeken, spijlen, zijkant en achterkant goed ingesmeerd is en probeer een masserende beweging te maken met de kwast, zodat je het kokovet echt in de poriën smeert.

Stap 6

Wanneer als goed behandeld en ingesmeerd is verwijder je het eventuele teveel (druipend) vet en mag het gietijzer een uur lang terug in de oven of op de kamado op 170 graden. Dit zorgt dat het vet goed kan versmelten op het rooster en beter intrekt. Doe bij een dutch oven het deksel op de pan gedurende dit uur.

Stap 7

Na het volledige mag het gietijzer weer uit de warmtebron (let op; heet!) en dep je met een keukenpapiertje het overtollige vet van het gietijzer af. Hierna laat je het gietijzer een half uurtje afkoelen, zodat het vet zich in de poriën kan zetten.

Stap 8

Wanneer het gietijzer na het half uur goed is afgekoeld, herhaal je de stappen vanaf stap 4 van de behandeling en smeer je het rooster opnieuw goed in. Vergeet hierbij wederom niet alle hoeken van de spijken, zijkant en achterkant!

Stap 9

Na het opnieuw insmeren mag het rooster wederom een uur in de warmtebron voor de laatste ‘baksessie’. Deze stap zorgt dat alle (inmiddels met kokosvet gevulde) poriën afgedekt worden met een laagje kokosvet. Na dit tweede uur mag het gietijzer weer uit de warmtebron en dep je het laatste overgbleven vet zachtjes af. Laat het nog een half uurtje afkoelen voor een goede hechting en daarna mag deze je kamado op ter verrijking van je gerecht!

Punten om op te letten!

Maak je gietijzeren roosteren na behandeling niet schoon met water, eventueel aangekoekt spul kan je er als het goed is af branden óf voorzichtig met je tang er af vegen. Door de behandeling hecht het amper en is zachtjes er over gaan vaak voldoende om hem schoon te maken, áls dit al nodig is!

labels:

Zie ook: