Nieuwjaarsrolletjes, kniepertjes, Vegter’s rolletjes… Verschillende namen voor hetzelfde opgerolde koekje. Een van mijn favoriete Nederlandse tradities, is het bakken van kniepertjes in het nieuwe jaar. Het is bijna 1 januari! Bij deze eerste dag van het jaar horen Nieuwjaarsrolletjes (kniepertjes).

Ieder jaar zie ik ze weer staan in de supermarkt; de hoge torens met dozen Vegters rolletjes. Een rolletje symboliseert volgens de traditie het nieuwe jaar dat al zijn geheimen nog in zich verscholen heeft. Daarom eten we rolletjes op 1 januari, de eerste dag van het nieuwe jaar. De rolletjes van de supermarkt zijn niet glutenvrij, maar gelukkig zijn ze heel eenvoudig zelf te maken. Vanaf nu hoef je op de eerste dag van het nieuwe jaar de geliefde nieuwjaarsrolletjes niet meer te missen. Met dit recept maak je ze namelijk vrij makkelijk zelf en ook nog eens gluten- en lactosevrij.

In noord Nederland is het traditie om kniepertjes te bakken voor het oude en nieuwe jaar. Volgens de traditie worden ze in december plat gemaakt en in het nieuwe jaar als rolletje. De gedachte hierachter is dat in december het oude jaar zich volledig heeft ontvouwen.

Op Wikipedia staat geschreven dat de rolletjes symbool staan voor het nieuwe jaar dat zich nog moet ontvouwen. Aan het eind van het jaar horen platte koekjes gegeten te worden. Die platte koekjes worden met ander deeg gemaakt, volgens Wikipedia. Om platte koekjes te maken zou je een steviger deeg moeten gebruiken, waar je bolletjes van maakt om op het wafelijzer te leggen. Volgens mij kan je met het beslag van dit kniepertjes recept ook prima platte koekjes bakken.

Nieuwjaarsrolletjes worden wel eens verward met kniepertjes, ook wel ijzerkoek genoemd. Ze lijken namelijk best wel op elkaar. Kniepertjes zijn plat en nieuwjaarsrolletjes worden opgerold, dat is het verschil. Volgens de traditie is het oude jaar in december compleet ontvouwen, daarom zijn de kniepertjes plat. Nieuwjaarsdag symboliseert het nieuwe jaar vol zaken die nog komen gaan, dus nog ontvouwen moet worden.

Eet jij met oud en nieuw graag kniepertjes en wil je ze eens zelf maken? Dat komt goed uit! Ik deel graag mijn recept met jou. Mocht je nu geen flauw idee hebben waar ik het over heb: kniepertjes zijn dunne wafeltjes die worden gegeten tijdens de jaarwisseling. Vooral in het oosten van het land worden zijn ze erg populair. In Drenthe, Groningen, Twente, de Achterhoek en Salland zijn ze er dol op.

Kniepertjes worden in sommige dialecten ook wel knijpertje, knieperties of knieperkes genoemd. En dat komt doordat de wafels vroeger tussen een speciaal wafelijzer boven het vuur werden ‘geknepen’. Inmiddels hoef je niet meer boven het vuur te hangen met een ouderwets wafelijzer, maar wordt een elektrisch wafelijzer gebruikt om ze te maken.

Het Recept

Het beslag voor dit kniepertjes recept is bijzonder eenvoudig te maken, gewoon alle ingrediënten mengen en klaar ben je. Om de koekjes te bakken heb je wel een speciaal (elektrisch) oubliewafelijzer nodig. Om rolletjes te maken heb je een kniepertjesijzer nodig.

Rolletjes Er zijn speciale rolletjes te koop, van hout of van metaal, waar je de koekjes omheen kunt vouwen. Ik geef de voorkeur aan hout, omdat het hout niet zo warm wordt en je daar dus minder je vingers aan kan branden. Je kan natuurlijk in je keukenkastjes opzoek gaan naar keukengerei om de rolletjes mee te maken. Een pollepel steel is misschien wat dun, dan past er minder slagroom in je koekjes, dat is jammer. Er is vast iets te vinden.

In onderstaande tabel vind je een traditioneel recept voor glutenvrije kniepertjes:

Categorie Details
Soort Koekjes
Keuken Hollands
Speciale wensen glutenvrij, lactosevrij optioneel
Voorbereiding 10 minuten
Kooktijd 40 minuten
Totale tijd 50 minuten
Benodigdheden oubliewafelijzer, siliconen of houten spatel, schone theedoek, houten of metalen rolletje

Ingrediënten

  • 250 gram Schär C voor koekjes - glutenvrije meelmix
  • 140 gram water
  • 200 gram suiker
  • 80 gram gesmolten boter
  • 1 ei
  • 1,5 theelepel kaneel
  • snuf zout
  • Vulling: opgeklopte slagroom

Bereidingswijze

  1. Meng alle droge ingrediënten (meel, suiker, kaneel en zout) kort door.
  2. Voeg vervolgens het water en ei toe en meng met de mixer of met een garde met de hand, tot een glad beslag.
  3. Voeg als laatste de gesmolten boter door het beslag.
  4. Verwarm het oubliewafelijzer.
  5. Leg een theedoek, een (houten of metalen) rolletje en een siliconenspatel klaar om straks te gebruiken om de koekjes op te rollen.
  6. Plaats een schep beslag ter grootte van een walnoot in het midden van het wafelijzer en druk het deksel even goed dicht. Daarna op blijven letten, want de koekjes worden opeens bruin!
  7. Mijn wafelijzer heeft een antiaanbaklaag, dus ik gebruik geen extra vet in het wafelijzer. Wel veeg ik tussendoor af en toe met een papiertje wat vet weg.
  8. Verplaats de koekjes zodra ze lichtbruin zijn met een siliconen spatel naar de theedoek en rol onmiddellijk op met behulp van de theedoek en een houten rolletje.

Tips en Variaties

  • Beslag consistentie: Eerst was mijn beslag te dik en voor de kniepertjes was dat geen probleem want dat ging prima. Alleen het oprollen dat ging absoluut niet. Na een tijdje kreeg ik in de gaten wat het probleem is: het beslag was te dik. Wil je nieuwjaarsrolletjes maken en het lukt je niet om ze zonder scheuren op te rollen, dan moet je wat water bij het beslag doen. Doe het voorzichtig met elke keer 1 eetlepel water extra, mocht je elke keer gescheurde rolletjes krijgen.
  • Alternatieve vullingen:Traditionele nieuwjaars koekjes of rolletjes, gebakken in een wafelijzer. Heerlijk gevuld met slagroom, maar ook zonder slagroom is het een lekker knapperig koekje;-)
  • Creatief met vormen: Als je dit recept eenmaal onder de knie hebt, kan je de koekjes ook als ijshoorntje oprollen. Of maak een mooi bakje van koek, door een warm koekje over een omgekeerde muffinvorm of eenpersoons brioche vormpje te vouwen. Zo’n koekbakje kan je bijvoorbeeld vullen met chocolade mousse en fruit als toetje.
  • Andere meelsoorten:Zeef het kikkererwtenmeel, tapiocameel en rijstmeel boven een kom. Voeg de kaneel en een snufje zout toe. Meng in een andere kom de zachte boter, licht bruine basterdsuiker, het vanille-extract en het ei tot een romig mengsel. Voeg om en om een deel van het meel en een deel water toe en mix tot een mooi glad beslag. Als het beslag wat te dik is, dan kun je nog wat water toevoegen.

labels: #Bakken

Zie ook: