Wie kent ze nog? De ‘Echte Gorcumse Zoute Bollen’ van J.J. de Kroes. Het hartige koekje wordt nog steeds gemaakt door De Kroes, maar al lang niet meer in Gorinchem. Dé specialiteit van Gorinchem zijn de ‘Echte Gorcumsche Zoute Bollen’ van J.J. de Kroes.

Het is de lokale specialiteit van Gorinchem: Echte Gorcumsche Zoute Bollen van J.J. de Kroes. De hartige koekjes worden sinds halverwege de negentiende eeuw gemaakt.

Bakker Jacob kocht in 1849 de bakkerij van zijn werkgever in de Gasthuisstraat voor ongeveer 2.125 gulden. Daar bakte hij de allereerste hartige biscuits, die de lokale specialiteit van Gorinchem zijn geworden.

Om zijn delicatesse aan te prijzen, liet hij in 1937 een reclameboodschap aanbrengen op het pand. De muurschildering op de zijgevel van Gasthuisstraat 36, waar de biscuits jarenlang werden gemaakt en verkocht door Jacob de Kroes, is er nog steeds.

De Geschiedenis van J.J. de Kroes

J.J. de Kroes werd op 1 januari 1806 geboren in Schiedam. Hij kwam uit een bakkersfamilie; in de 18e eeuw waren twee ooms al zelfstandige bakkers. In 1821 verhuisde J.J. de Kroes naar Gorinchem waar zijn broer een bakkerij had in de Hoogstraat. In 1849 kocht hij de bakkerij van zijn werkgever in de Gasthuisstraat voor ongeveer 2.125 gulden.

Daar bakt hij de allereerste hartige biscuits, die de lokale specialiteit van Gorinchem zijn geworden. De Kroes bv werd op 13 april 1921 geregistreerd. De familie De Kroes is dan al niet meer actief, maar het bedrijf blijft groeien.

Het Geheime Recept

Het recept is lang het geheim van de bakker geweest. Hoe J.J. de Kroes op het idee komt om een hartige koekje te gaan maken, is niet bekend. Nazaat en voormalig eigenaar van het bedrijf Pieter Galle: "Daar verschillende meningen over. De medewerkers van toen hielden het erop dat rond de eeuwwisseling de borrel ging aanslaan en dat daar een zoutje bij hoorde. Een ander verhaal is het vroeger een zoet koekje was, maar omdat de suiker duur werd zou het een zout koekje zijn geworden."

Pieter Galle is nazaat van de oprichter (vijfde generatie) en zelfs hij heeft moeite moeten doen om aan het recept te komen toen hij het bedrijf overnam. "We hadden een bakker, een hele lieve man en hij waakte over het recept als zijn kindje. Het was zijn recept en hij wilde het aan niemand kwijt. Zelfs niet aan mij."

Uiteindelijk is Galle zich meer in het bollenbakken gaan verdiepen en heeft hij het recept gekregen.

Verhuizing en Groei

In de kleine bakkerij in Gorinchem kan maar een beperkt aantal van deze delicatesse gemaakt worden. De Echte Gorcumsche Zoute Bollen worden in de winkel van J.J. de Kroes zelf verkocht, maar ook geleverd aan delicatessenwinkels. Pieter Galle: "Er was een kleine ruimte om aan anderen te leveren, dus de levertijd was zeven a acht weken."

De productie kan dus omhoog. Dat gebeurt eerst in Gorinchem maar Galle besluit in 1982 dat de Echte Gorcumsche Zouten Bollen voortaan gemaakt worden in een nieuwe bakkerij in Werkendam. In 1999 verhuist het bedrijf naar Oosterhout. Het recept moet dan wel gedeeld worden.

Pieter Galle, een familielid van de vijfde generatie, komt op 1 januari 1976 terug bij De Kroes. De zoute bollen worden nog steeds exclusief geproduceerd door De Kroes, maar niet meer in Gorinchem. In 1982 verhuist het bedrijf van Gorinchem naar een nieuwe productiefaciliteit in Werkendam.

Gevulde wafeltjes en verschillende hartige biscuits worden toegevoegd aan het assortiment. Net voor de eeuwwisseling opent De Kroes een nieuwe productielocatie in Oosterhout.

Pieter Galle: "Inmiddels hadden we zoveel producten erbij verzonnen en dan moet je kiezen en dan doe je dat toch."

Gorcumse Zoute Bollen Vandaag

Hoewel de koekjes niet meer in Gorinchem worden gebakken, blijven ze toch altijd ‘Gorcums’. Een muurschildering op het oude pand in de vesting herinnert ons nog aan de herkomst van de zoute bollen.

De reclame staat op een zijgevel van het pand Gasthuisstraat 36, waar de biscuits jarenlang werden gemaakt en verkocht door Jacob de Kroes. En de Echte Gorcumsche Zoute Bollen worden in de goudkleurige bewaarblikken nog steeds verkocht in Gorinchem.

Het bedrijf J.J. de Kroes zit nog altijd in Oosterhout maar de zoute bollen blijven altijd 'Gorcumsch'. In Gorichem zelf herinnert een muurschildering op het oude pand nog altijd aan de bakkerij van J.J. de Kroes. Hij liet de reclame voor zijn specialiteit in 1937 aanbrengen.

De Gorcumse zoute bollen zijn nog steeds te koop in Gorinchem. Pieter Galle heeft ze altijd in huis: "Ik vind ze nog steeds superlekker."

Andere Gorinchemse Specialiteiten

Naast de zoute bollen heeft Gorinchem nog meer te bieden op culinair gebied. Hier zijn enkele andere lokale specialiteiten:

  • Bonbons van Olala Chocola: Met afbeeldingen van Gorcumse monumenten.
  • Stadsbrouwerij Dukes: Gorcumse bieren gebrouwen volgens oude tradities.
  • Vestinggebak: Een zoet gebakje met een frisse citroensmaak.
  • Bliekenstad Producten: Zoute drop in blik en delicatessen van Kaatje Jans, zoals salades, grilworsten, patés, en Gorcumse kazen.
  • Fortezza: Een biologische mix van citroen- en sinaasappellikeur.
  • Gorcums Bakkie: Echte Gorcumse koffie in drie varianten.

labels:

Zie ook: