Als je je darmen zou laten kiezen wat je zou eten, dan zou je wel eens hele andere voedingsmiddelen kunnen binnenkrijgen. Etenswaren die je mond lekker vindt, zijn namelijk niet altijd goed voor je darmen. Soms kan er extra gasvorming in de darm optreden en dat kan klachten veroorzaken.

Oorzaken van Winderigheid

Bij iedereen is er altijd een hoeveelheid gas in het maag-darmkanaal aanwezig. Door scheten te laten kan het gas uit de darm verdwijnen. Als dit gas zich ophoopt, dan ontstaan er klachten als buikpijn. Het is dus normaal en gezond om af en toe een scheet te laten. Zo’n 10 tot 20 keer per dag is heel gewoon.

Winderigheid kan verschillende oorzaken hebben:

  • Het inslikken van lucht.
  • Gasvorming door de darmflora.
  • Onverteerde voedselresten die in de dikke darm terechtkomen, worden door de darmflora bewerkt.
  • De bloedsomloop. Een heel klein deel van het gas is afkomstig van de bloedsomloop.
  • Te veel luchtslikken.
  • Bepaalde voedingsmiddelen.
  • De overgang naar voeding met veel vezels.
  • Het gebruik van bepaalde medicijnen met een laxerende werking.
  • Andere darmziekten zoals onder andere gluten-intolerantie (coeliakie), de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa kan extra gasvorming optreden.

Het gas in de darm bestaat bijna volledig uit stikstof, zuurstof, koolzuurgas, waterstof en methaan. Dit zijn allemaal reukloze gassen. Het stinken van winden heeft te maken met een kleine hoeveelheid stinkende gassen die vrijkomen bij de afbraak van bepaalde eiwitten. Hierdoor ontstaat de stank van rottende eieren.

Groenten Die Winderigheid Kunnen Veroorzaken

Sommige producten kunnen gasvormend zijn. Hieronder volgt een lijst van groenten en andere voedingsmiddelen die bij sommige mensen winderigheid kunnen veroorzaken:

  • Bonen: Bonen staan bekend om hun gasvormende werking. Dit komt doordat ze koolhydraten bevatten die niet volledig verteerd in onze darmen terecht komen. Daar verwerkt onze darmflora ze tot gist en dat zorgt voor extra gassen.
  • Peulvruchten: Ook andere peulvruchten kunnen dit effect hebben.
  • Koolsoorten: Koolsoorten kunnen bijdragen aan gasvorming.
  • Rauwe ui: Uien bevatten oplosbare vezels en prikkelende stoffen die voor een opgeblazen gevoel kunnen zorgen. Dit effect verdwijnt meestal als je uien kookt of bakt, dus dat kan een oplossing zijn als je darmen gevoelig reageren op rauwe ui.
  • Nachtschadeplanten: Nachtschadeplanten, zoals aubergine en tomaat, staan bekend om hun negatieve invloed op ons darmstelsel. Dit geldt gelukkig alleen voor onrijpe nachtschade. Het beste eet je nachtschadeplanten dus rijp, want dan bevatten ze geen of minder gifstoffen.
  • Aardpeer: De supermarkt Sainsbury’s heeft een ranglijst van gasopwekkende seizoensgroenten onthuld en aan de top staat de aardpeer.
  • Spruiten en Pastinaak: De veel beschuldigde spruit haalt nog maar net de top drie, ingehaald door de pastinaak.

Sainsbury’s ‘Top of the pops’-lijst van lastige groenten

Sainsbury’s ‘Top of the pops’-lijst van lastige groenten is gebaseerd op de hoeveelheid prebiotische vezels (een bekende oorzaak van darmgas), koolhydraten en suikers per 100 gram. Er zijn diverse suikers -zoals raffinose, stachiose en inuline- gevonden in deze voedingsmiddelen die worden verondersteld bij te dragen aan de chemische reactie in de darm die intestinaal gas produceert.

Groente Prebiotische vezels* per 100g Totaal suikers** per 100g Koolhydraten** per 100g
Aardpeer 31.5g (rauw) 1.6g 10.6g
Pastinaak - 5.9g 12.9g
Spruit - 3g 3.5g
Kool - 2g 2.2g
Bloemkool - 1.8g 2.1g

Andere Voedingsmiddelen Die Winderigheid Kunnen Veroorzaken

  • Zuivel: Als je lichaam te weinig van het enzym lactase aanmaakt, kun je darmklachten krijgen als je melk drinkt. Yoghurt en kaas bevatten minder lactose dan melk, daarom kun je deze zuivelproducten vaak wel eten zonder er last van te hebben.
  • Granen met gluten: Bij mensen die gevoelig zijn voor deze eiwitten of bij wie het lichaam ze aanziet voor gevaarlijke indringers, kunnen gluten wél een effect hebben op het darmstelsel.
  • Koolzuurhoudende dranken: Koolzuurhoudende dranken zoals frisdrank en bier.
  • Producten met polyolen: Producten met polyolen, dat zijn bepaalde zoetstoffen. Bij een hoge inname kunnen polyolen daarom winderigheid en diarree veroorzaken. De één is hier gevoeliger voor dan de ander.
  • Kunstmatige zoetstoffen: Kunstmatige zoetstoffen zoals sorbitol, mannitol, xylitol en producten die deze zoetstoffen bevatten, zoals kauwgom, keelpastilles, snoepjes, light (fris-)dranken, cake en koekjes.

Tips om Winderigheid te Verminderen

Als u last heeft van flatulentie (winderigheid) kunt u proberen om dit met voeding te verminderen. Hier zijn enkele tips:

  • Eet regelmatig en sla geen maaltijden over. Een lege darm veroorzaakt ook gasvorming.
  • Vermijd haast bij het eten. Gasvorming kan ook ontstaan door ingeslikte lucht.
  • Probeer uit te zoeken waar u persoonlijk last van heeft. Probeer dit per product uit (dus niet meerdere producten tegelijk) en bouw de hoeveelheid geleidelijk af tot de hoeveelheid waarbij u geen last hebt.
  • Eet gedurende het hele jaar meer groenten, zodat ze in deze tijd van het jaar niet opeens leiden tot zo'n schok voor je systeem.
  • Rustig te bewegen. Hierdoor stimuleer je de darmwerking waardoor winderigheid kan verminderen.
  • Stress zoveel mogelijk te vermijden. Doe bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen.
  • Voldoende vezels te eten. Vezels zorgen voor een gezonde darmwerking.
  • Voldoende te drinken. Probeer minimaal 1,5-2 liter vocht per dag te drinken.
  • Vraag hulp van een diëtist. Een diëtist kan met je meekijken welke producten mogelijk voor klachten zorgen en een persoonlijk voedingsadvies opstellen zodat je minder last hebt van klachten.

FODMAP en Prikkelbare Darm Syndroom

Hoewel we je het liefst voorzien van een duidelijk antwoord, is prikkelbare darm syndroom feitelijk niets meer dan een overkoepelende term voor darmklachten met onbekende oorzaak. Wel zijn er een aantal mogelijke oorzaken aangewezen en betreft het altijd een verstoorde darmwerking met chronische klachten tot gevolg.

FODMAP staat voor Fermenteerbare Oligosachariden, Disachariden (lactose), Monosachariden (fructose) Polyolen (suikeralcoholen). FODMAP´s zijn koolhydraten, of suikerketens, die van nature in voeding zitten en niet of slecht verteerd worden door de dunne darm. Vervolgens komen ze in de dikke darm terecht waar bacteriën door middel van fermentatie de koolhydraten afbreken. Niet iedereen is even gevoelig voor FODMAP’s of voor dezelfde FODMAP’s.

Het FODMAP-dieet vermindert voor veel mensen klachten als pijn en een opgeblazen buik. Het is daarom de eerste aanbevolen therapie na je diagnose.

Het zijn met name fructanen (een oligosacharide) en mannitol (een polyool) in groenten die prikkelbaar darmsyndroom klachten veroorzaken. Peulvruchten zijn in algemene zin heel gezond. Ze zitten namelijk vol vezels, wat normaal gesproken goed is voor je darmen. Echter bevatten de meeste peulvruchten ook FODMAPS, waardoor het meestal niet past in een low FODMAP-dieet.

Gelukkig zijn er veel groenten die je wél kunt eten bij prikkelbare darm syndroom. Meer over welke voeding goed is voor je darmen lees je op onze prikkelbare darm syndroom aandoeningenpagina.

labels: #Ei

Zie ook: