De Marokkaanse landbouwsector is een belangrijke motor van de economie en zorgt voor werkgelegenheid in zowel rurale als stedelijke gebieden. De export van Marokkaanse groenten naar de wereldmarkt is in vijf jaar tijd met 64 procent gestegen. De export leverde Marokko in die periode 5,3 miljard dollar (4,5 miljard euro) op.

Marokko als Belangrijke Leverancier

Marokko blijft de belangrijkste leverancier van verse tomaten aan de Europese Unie. Het land is de derde grootste tomatenexporteur ter wereld, na Mexico en Nederland. De Marokkaanse groente- en fruitexport naar de EU is de voorbije drie jaar gestegen met ongeveer 5% per jaar. Vooral tomaten, zachtfruit en citrus doen het goed. Ondertussen wordt ongeveer 1,5 miljoen ton per jaar voor € 2,5 miljard geëxporteerd.

Belangrijkste Exportproducten en Bestemmingen

Tomaten en paprika’s zijn de belangrijkste exportproducten van Marokko. Ook aardappelen, courgettes, verse kruiden, uien en komkommers worden veel uitgevoerd. Frankrijk is de grootste afnemer van Marokkaanse groenten, gevolgd door Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Duitsland. Deze vijf landen zijn samen goed voor meer dan 80 procent van de Marokkaanse groente-export.

Hoewel de Marokkaanse export naar Nederland 1,2 miljard dollar heeft opgebracht, ofwel 17% van de totale Marokkaanse inkomsten uit de export van fruit en bessen, is deze sinds 2020 afgenomen. Frambozen maken ongeveer 40% uit van de totale Marokkaanse export naar de Nederlandse markt. Nederland vervijfvoudigde zijn import van groenten in de afgelopen vijf jaar tot 148 miljoen dollar in 2022.

Trends in de Export van Fruit en Bessen

De export van fruit en bessen uit Marokko is tussen 2018 en 2022 in waarde met bijna de helft gestegen. Ze genereerden 1,7 miljard dollar in 2022 en 7,1 miljard dollar in de periode 2018-2022. Spanje, Frankrijk, Nederland, Rusland en het Verenigd Koninkrijk staan bovenaan de lijst van belangrijkste importeurs.

Spanje is de grootste importeur van Marokkaanse fruit en bessen en vertegenwoordigde ongeveer 27% van de totale Marokkaanse export in de afgelopen vijf jaar, meldt EastFruit. Tegelijkertijd was Marokko de vierde leverancier van fruit en bessen aan Spanje in 2022, met een aandeel van 15% in de totale import van Spanje.

De export van fruit en bessen naar Frankrijk bracht Marokko 1,2 miljard dollar op in de periode 2018-2022, ofwel 17% van de totale inkomsten. Vorig jaar bereikte het aandeel van het koninkrijk in de totale Franse import van fruit en bessen 6%. Marokko is nu de vijfde leverancier van fruit en bessen aan Frankrijk.

Na de Brexit is de export van Marokkaanse fruit en bessen naar het Verenigd Koninkrijk vervijfvoudigd, waardoor Marokko nu de vijfde grootste leverancier van fruit en bessen aan het land is. Britse importeurs tonen bijzondere interesse in Marokkaanse bessen, bosbessen, frambozen en aardbeien, die ongeveer de helft van de totale export naar het Verenigd Koninkrijk vertegenwoordigen.

De Marokkaanse export van fruit en bessen naar Rusland vertoont de meest negatieve trend. Het aandeel van Marokko op de Russische markt is in de afgelopen vijf jaar meer dan gehalveerd.

Uitdagingen en Kansen

Binnenlandse Bezorgdheid en Maatregelen

In Marokko is steeds meer bezorgdheid over de inflatie en de stijgende prijzen van voedselproducten. De prijzen van groenten en fruit zijn recent enorm gestegen, als gevolg van de lage neerslag en andere klimaatproblemen. De Marokkaanse regering heeft aangekondigd een aantal maatregelen te nemen om het tekort aan groenten op de markten in Marokko aan te pakken, waaronder het beperken van de export van bijvoorbeeld tomaten en peulvruchten om een evenwicht in de nationale aanvoer te behouden.

Handelsbelemmeringen en Markt Diversificatie

Ondanks de sterke vraag wordt het cruciaal om de markten voor Marokkaans AGF te diversifiëren, voegt Mohattan toe. De onrust onder Europese telers wordt seizoen na seizoen erger en treft steeds meer landen. We zijn op zoek naar potentiële nieuwe markten in Oost-Europa, Scandinavische landen en Zuidoost-Azië, waar demografische en economische groei veelbelovende perspectieven bieden.

Kansen voor Nederlandse Bedrijven

Juist op het vlak van slim watergebruik ziet Patricia veel potentieel voor Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen. ‘We kunnen bijdragen aan klimaatslimme- en precisielandbouw, irrigatietechnologie en watermanagement - mits we goed luisteren en aansluiten bij wat Marokko nodig heeft. Geen Nederlandse oplossing voor een Marokkaans probleem.’ Een aantal Nederlandse bedrijven zijn actief in Marokko, sommige al sinds de jaren negentig van de vorige eeuw zoals Enza Zaden, Rijk Zwaan en Koppert. Dat gaat altijd via sterke lokale partners. ‘Kort gezegd: zonder relatie, geen zaken.

Export Procedure en Documentatie

U heeft uw kansen onderzocht en wilt uw product naar Marokko exporteren. Wat moet u allemaal regelen? Voordat u uw producten naar Marokko vervoert, moet u ervoor zorgen dat uw producten aan alle verplichtingen voldoen. Dit kunnen zowel eisen aan uw product zelf zijn, als eisen aan de verpakking en etikettering van uw product. Voldoen uw producten niet aan de Marokkaanse eisen? Als u uw producten gaat exporteren buiten de Europese Unie, moet u aangifte doen bij de Nederlandse douane. Deze aangifte geldt voor alle goederen die in Europa zijn gemaakt (of op de gemeenschappelijke Europese markt zijn gebracht) en die de gemeenschappelijke markt verlaten.

Om de goederen daadwerkelijk bij uw klant te krijgen, moet u het logistieke proces regelen. Hierbij kunt u de internationaal bekende Incoterms gebruiken. De online portal Access2Markets van de Europese Commissie is dé bron voor informatie als u wilt exporteren naar landen buiten de EU. Wilt u graag weten of er invoerrechten gelden voor uw product? Kijk dan op de speciale sectie over tarieven op Access2Markets.

Naast de eisen aan uw product, de uitvoeraangifte en het logistieke proces, moet u ook de exportdocumenten goed regelen. Veel exportdocumenten zijn niet verplicht, maar wel sterk aan te raden. Uw klant kan daar ook om vragen. Voor sommige exportproducten maakt het uit waar zij vandaan komen. Bijvoorbeeld omdat het land waarnaar u exporteert de invoer van producten uit bepaalde landen beperkt, blokkeert of juist stimuleert. Met een certificaat van oorsprong kunt u aantonen uit welk land uw product komt. Wilt u meer weten over het certificaat van oorsprong of een aanvragen? Het ATA-carnet wordt erkend in Marokko, maar is niet voor alles inzetbaar.

Zijn uw goederen bij de Marokkaanse douane aangekomen? Zorg dat de documentatie voor inklaring alvast klaarstaat. Access2Markets licht toe wat u moet regelen in het hoofdstuk 'Customs Procedures and Regulations' (vul eerst de HS-code en het land in). Goederen die het land binnenkomen per schip, vliegtuig of voor het plaatsen in magazijnen moeten worden vermeld in een Summary Declaration. Kijk voor meer informatie in Access2Markets (vul eerst de HS-code en het land in). Afhankelijk van uw product moet u mogelijk bepaalde certificaten, licenties en vergunningen regelen voor de douane-inspectie.

Verboden Import

Marokko verbiedt de invoer van sommige goederen. Producten die niet aan gezondheidsnormen voldoen, zoals fytosanitaire en veterinaire normen en etiketteringsvereisten, en namaakproducten, mogen niet ingevoerd worden. Kijk hiervoor in Access2Markets. Onder het hoofdstuk 'Prohibited imports' vindt u toegelicht welke goederen u niet naar Marokko mag exporteren.

Overzicht Exportcijfers 2023

Gedurende 2023 liet Marokko een robuuste toename zien in zijn exportopbrengsten binnen de sector verse groenten, zelfs terwijl het fysieke volume van de export daalde. Uit de analyse van EastFruit blijkt dat de groente-export het land bijna $1,6 miljard opleverde - een stijging van 12% ten opzichte van het voorgaande jaar en een cijfer dat bijna 50% hoger ligt dan het vijfjaarlijks gemiddelde.

Ondanks ongunstige weersomstandigheden die leidden tot een daling van 14% in de tonnage van Marokkaanse groente-export naar 1,06 miljoen ton, vertegenwoordigt dit cijfer nog steeds een toename van 5% over het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Kasgeteelde tomaten bleven de hoeksteen van Marokko's exportopbrengsten. In 2023 naderde hun financiële opbrengst $1,2 miljard, wat bijna driekwart uitmaakt van de totale waarde van Marokko's groentenexport. De sector stond echter voor aanzienlijke uitdagingen vanwege buitengewone zomertemperaturen, waardoor de export van kasgeteelde tomaten met 11% daalde naar 660.000 ton. Desondanks behield Marokko zijn positie als 's werelds derde grootste exporteur van tomaten, enkel achter Mexico en Nederland.

Zoete paprika's handhaafden hun tweede plaats in exportopbrengsten binnen het groentesegment. Deze categorie, met name binnen kasgroenten, vertoonde opmerkelijke groei in fysieke exportvolumes. In 2023 breidden de zoete paprika-exporten van Marokko uit met 4% naar 174.000 ton, terwijl hun monetaire waarde met 55% steeg naar $230 miljoen. Courgettes en pompoenen maakten de top drie van groentecategorieën compleet qua exportopbrengsten, ondanks de minimale bijdrage van pompoenen. Opmerkelijk is dat de export van courgettes relatief stabiel bleef jaar-op-jaar, zowel in hoeveelheid als in waarde. Marokko exporteerde 47.000 ton courgettes en pompoenen, gewaardeerd op $45 miljoen in 2023.

Kasgeteelde komkommers eisten de vierde plek op, met exporten die $23 miljoen bijdroegen aan de economie. Komkommers bleven de meest dynamische groei vertonen onder de exportcategorieën, met een toename van 60% over het jaar. Na komkommers kwamen diverse groenten en kruiden (zoals peterselie en dragon), die $14 miljoen genereerden, met wortels, uien, zoete maïs en een assortiment van koolsoorten die ook aanzienlijk bijdroegen aan de exportcijfers.

Tabel: Exportopbrengsten Marokkaanse Groenten 2023

Groente Exportopbrengst (USD) Export Volume (ton)
Tomaten $1.2 miljard 660,000
Zoete Paprika's $230 miljoen 174,000
Courgettes en Pompoenen $45 miljoen 47,000
Komkommers $23 miljoen N/A
Diverse Groenten en Kruiden $14 miljoen N/A

labels:

Zie ook: