Koffie is een van de meest geconsumeerde dranken in Nederland, met een gemiddelde van 4,5 kopjes per persoon per dag. Nederlanders behoren tot de grootste koffiedrinkers ter wereld, na Finland, Zweden, Denemarken en Noorwegen. Slechts een klein percentage van de volwassenen drinkt geen koffie. Gezien de populariteit van koffie, is er grote belangstelling voor de effecten ervan op de gezondheid.

Koffie en Gezondheid: Een Overzicht

Een lekker kopje koffie geeft niet alleen een oppepper en extra energie, maar het is ook opvallend goed voor je gezondheid. Uit een grote internationale studie bleek al dat koffie beschermt tegen leverziektes en de kans op overlijden na een hartaanval verkleint. Wie drie tot vier kopjes per dag drinkt, loopt minder risico op het krijgen van jicht, de ziekte van Parkinson, nierstenen, mondkanker en diabetes type 2 dan mensen die geen of weinig koffie drinken.

Begin dit jaar meldde Wageningen Universiteit dat koffiedrinken ook goed is voor mensen die behandeld zijn vanwege darmkanker. Bij patiënten die drie tot vier kopjes koffie per dag consumeren, blijkt de kans op terugkeer van tumoren aanzienlijk kleiner te zijn dan wanneer ze geen of weinig koffie drinken. Uit de studies van Wageningen Universiteit blijkt verder ook dat koffie een gunstig effect heeft bij hart- en vaatziekten. Drie à vier kopjes per dag verlagen het risico op herhaling van een hartinfarct.

Nog een positief effect: koffie verlaagt ook het risico op het ontwikkelen van diabetes. En als je al diabetes hebt, verlaag je met koffie het risico op het krijgen van lichamelijke problemen die met diabetes te maken hebben. De nierfunctie neemt bij iedereen af met het ouder worden, maar bij drie tot vier kopjes koffie per dag is die achteruitgang minder.

De Beste Dosering

Het is duidelijk dat drie tot vier kopjes koffie per dag gunstiger zijn voor je gezondheid dan helemaal géén of een tot twee kopjes per dag. Mensen die meer dan zes koppen koffie per dag drinken, lopen 22 procent meer risico op hart- en vaatziekten dan mensen die het bij een tot twee koppen per dag houden. Het advies om een gezond hart en bloeddruk te behouden is dan ook: drink niet meer dan zes koppen koffie per dag.

Cafestol: De Belangrijkste Factor

Twee vetachtige stoffen die van nature in koffiebonen zitten - cafestol en kahweol - kunnen het slechte LDL-cholesterol in het bloed verhogen. Een te hoog LDL-cholesterol is ongezond voor de bloedvaten: ze slibben erdoor dicht. LDL-cholesterol plakt in de bloedvaten aan de wanden vast en kan daar een laagje vormen. Dat maakt de bloedvaten nauwer, waardoor het bloed niet meer goed kan doorstromen. Het hart moet dan harder pompen. Om die reden wordt aangeraden vooral te kiezen voor koffie met een laag gehalte aan cafestol en kahweol. Hoe beter de koffie is gefilterd, hoe minder cafestol en hoe gezonder deze is.

Welke Koffie Kan Ik Het Beste Drinken?

Je kunt het beste kiezen voor koffie waar weinig cafestol in zit. Filterkoffie, koffie van pads en oploskoffie zijn wat betreft de invloed op je LDL-cholesterol de gezondere keuzes. Zet je bijvoorbeeld koffie met een filter, dan blijft veel van de cafestol en kahweol in het filter achter.

Ongefilterde (opschenk)koffie bevat juist veel cafestol en kahweol. Bij die bereidingswijze schenk je kokend water rechtstreeks op gemalen bonen. Denk aan Indonesische koffie tubruk, Turkse of Griekse koffie en cafetièrekoffie. Espresso, koffie van cups en koffie uit een mokkapot (Italiaanse koffie) zit wat het cafestol- en kahweolgehalte betreft er een beetje tussenin.

Overzicht van Cafestol in Verschillende Koffiesoorten

Koffiesoort Cafestol Gehalte Aanbevolen Maximale Consumptie
Filterkoffie Laag 5 kopjes per dag
Koffiepads Laag 5 kopjes per dag
Oploskoffie Laag 5 kopjes per dag
Espresso/Cups Matig 2-3 kopjes per dag
Mokkapot (Italiaanse koffie) Matig 2-3 kopjes per dag
Cafetière (French Press) Hoog Maximaal 1 kop per dag
Kookkoffie (Turkse/Griekse koffie) Hoog Niet aanbevolen

Onderzoek naar Cafeïne en Cholesterol

Uit onderzoek blijkt dat cafeïne het “slechte” LDL-cholesterol kan verlagen. Dit type cholesterol is verantwoordelijk voor vaatwandvervetting en verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Door dit effect helpt cafeïne inderdaad om dat risico te verminderen. Volgens onderzoekers bereik je het effect door dagelijks 3 tot 5 kopjes koffie te drinken.

In een onderzoek werden 12 gezonde vrijwilligers tussen de 22 en 45 jaar onderzocht. De vrijwilligers moesten 12 uur vasten en kregen 400 mg cafeïne, wat ongeveer overeenkomt met vier kopjes filterkoffie. Bloedmonsters werden genomen vóór toediening van de cafeïne en na 2 uur en 4 uur na toediening. Daaruit bleek dat cafeïne de bloedconcentratie van PCSK9 met 25% verlaagt na 2 uur en met 21% na 4 uur. PCSK9 is een stof die het LDL cholesterol verhoogt.

Koffie op Kantoor: Een Extra Aandachtspunt

Een nieuw onderzoek ontdekte dat bepaalde componenten in koffie eerder door kantoormachines glippen, in je kopje belanden en cardiovasculaire gezondheidsproblemen veroorzaken. De onderzoekers ontdekten dat kantoorkoffiemachines, die meestal vertrouwen op een metalen filter, niet zo goed zijn in het filteren van deze diterpenen, en met name verbindingen genaamd cafestol en kahweol. Aan de andere kant hadden thuiszetmethoden zoals French press en gepercoleerde koffie het laagste niveau van deze verbindingen.

De inname van onvoldoende gefilterde koffie tijdens werkuren zou een over het hoofd geziene factor kunnen zijn voor de cardiovasculaire gezondheid vanwege het effect op de plasmacholesterolconcentraties.

Wat is het Geheim Achter de Gezondheidsvoordelen?

Ook al wordt er steeds meer onderzoek naar gedaan, we weten het niet precies. De cafeïne is het waarschijnlijk niet. In studies maakt het voor de gezondheidseffecten namelijk geen verschil of de koffie mét of zonder cafeïne wordt gedronken. Volgens de professor zouden bepaalde polyfenolen in koffie verantwoordelijk kunnen zijn voor de gunstige effecten. Polyfenolen behoren tot de bioactieve stoffen die van nature in planten voorkomen.

labels:

Zie ook: