Zeg wijn, snacks of haute cuisine en de smulpapen van online foodmagazine FavorFlav weten waar te drinken, hoe het te eten en wat te koken. Dit keer serveren onze cheffies je: feitjes over sushi die elke liefhebber moet kennen. Ik ben dol op sushi, maar blijk dus ongeveer alles fout te doen - en ha, de ironie: mijn (volgens sommigen heel erge) sushi-eigenaardigheid blijkt opeens heel erg beleefd. Hoe scoor jij op de schaal van sushi?

Wat is Sushi?

Sushi is een Japanse lekkernij die de harten van mensen over de hele wereld heeft veroverd. In de kern is sushi een gerecht dat bestaat uit gekookte rijst, vaak op smaak gebracht met azijn, gecombineerd met verschillende ingrediënten zoals vis, groenten en zeewier. Het wordt vaak geserveerd met sojasaus, gember en wasabi. Sushi staat bekend om zijn diverse smaken, texturen en kunstige presentatie.

De Geschiedenis van Sushi

Sushi bestaat al eeuwen en was eigenlijk een “ongelukje”. Vroeger waren er namelijk weinig manieren om eten lang te bewaren. Een manier om vis goed te houden was om deze te laten fermenteren met rijst. Het was pas tijdens de Edo periode (1603 - 1868) in Japan dat de mensen de rijst maar mee begonnen te eten met de vis, ondanks dat deze nog niet helemaal gefermenteerd was. In 1824 leefde daar een man genaamd Yohei Hanaya met een kleine straattentje waar hij lunch verkocht. Volgens verhalen is hij de eerste geweest die rijst met de hand vormde en afmaakte met een stukje rauwe vis, in de vorm van sushi zoals we die nu kennen.

Ondanks dat sushi dus al eeuwen een bekend gerecht is in Japan duurde het vrij lang voor het de wereld veroverde. De groei begon pas in de jaren 1980 nadat Japanse expats en chefs langzaam verspreid waren geraakt over de wereld en deze traditionele lekkernij van thuis hadden meegenomen. Toch groeide de populariteit gestaag door. Eind jaren ’80 begon sushi al wat hipper te worden maar werd het met name gegeten door beroemde en/of rijke mensen. Het was een exclusief product dat je alleen in de hipste wijken en restaurants kon halen.

Sushi Feiten en Mythen

Jullie hebben al kunnen lezen over de geschiedenis van sushi, wat de do’s en dont’s zijn rondom sushi etiquette, en of sushi wel echt zo gezond is. Maar er valt natuurlijk nog veel meer te vertellen over deze beroemde en geliefde Japanse hapjes. Daarom gaan we het dit keer eens hebben over sushi mythes en alle dingen over sushi die je nog niet wist!

Feit 1: Sushi komt niet uit Japan

Kleine shock: het komt uit Zuidoost-Azië bij de Mekong-rivier en meanderde langzaam naar Japan, waar het rond 1850 echt zijn huidige vorm kreeg. De echte oorsprong van sushi ligt in Zuid-Azië, vanwaar het naar China overtrok en uiteindelijk in Japan belandde. In Japan kreeg het echter wel de vorm zoals we die nu kennen.

Feit 2: Sushirijst was niet bedoeld om te eten

Maar om de vulling stevig in elkaar te duwen en om het gerecht zelf te beschermen tegen vliegen.

Feit 3: Het duurt vijf jaar voor je sushichef bent

In Japan wordt een échte sushichef Itamea-San genoemd. Zo’n chef is op de hoogte van alle aspecten en ontwikkelingen rond het vak. Om een Itamea-San-meester te worden moet je een lange weg afleggen, aangezien je een speciale opleiding moet afronden. Deze opleiding duurt minimaal vijf jaar en het behalen ervan is zo makkelijk nog niet. Dit lukt namelijk alleen als je een enorme passie hebt voor de Japanse keuken en daarbij beschikt over een flinke portie doorzettingsvermogen.

Feit 4: Sushi eet je met je handen

Is dat even fijn, want ik zit altijd te klooien met die stokjes omdat de sushi’s gewoonweg te groot zijn om die in één keer met stokjes en al in je mond te krijgen. Maar DAT HOEFT DUS NIET. Heerlijk: ik heb nu het allerbeste excuus om met mijn handen te eten. Jazeker, je mag sushi met je handen eten! Of nou ja, sommige soorten sushi. Nigiri sushi, waarbij de rijst onderop zit met vis of iets lekkers bovenop mag je rustig met je handen eten. Maki, de zeewier rolletjes hoor je echter niet met je handen eten. Ook in Japan is dit heel gebruikelijk dus schaam je er niet voor! Zorg er natuurlijk wel voor dat je je handen goed gewassen hebt.

Feit 5: In Japan is sushi lekkerder

Omdat overal in de westerse wereld de vis, al zeggen ze dat hij vers is, minstens 24 uur ingevroren wordt. Dat doen ze om zo parasieten te doden. De Japanse sushichefs zijn zo getraind dat ze aan de vis zien of er parasieten in zitten. Dus daar is de vis echt verser dan vers.

Feit 6: Nigiri eet je andersom

Dus eerst de vis- of het eigedeelte op je tong en daarbovenop de rijst.

Feit 7: Sushi helpt tegen droge ogen

De hele dag achter een computer zitten, je zult niet de enige zijn die er droge ogen van krijgt. En wat blijkt? Onderzoek wijst uit dat er een heel smakelijke oplossing voor is: sushi. Nou ja, niet écht sushi, dat maken wij ervan. Volgens onderzoekers van de Hokkaido Universiteit in Japan helpt het om vette vis zoals tonijn, zalm, sardines en makreel te eten. Oftewel: de hoofdingrediënten van sushi.

Feit 8: Geef de sushichef nooit fooi

Dat wordt als hoogst onbeleefd gezien. Je kunt hem wel een saké aanbieden en anders een mooie buiging voor hem maken.

Feit 9: Sojasaus achterlaten is heel onbeleefd

Ik word dus altijd vol gruwel aangekeken als ik aan het eind van de maaltijd mijn sojabakje leegdrink. Maar wat blijkt? Dit is altijd beter dan sojasaus verspillen. Nog beter: ervoor zorgen dat je niets overhoudt. Dit doe je door volgens goede Japanse gewoonte steeds piepkleine beetjes sojasaus in je kommetje te gieten en dan steeds een beetje bij te schenken. Er zijn ook chefs die gruwelen van de behoefte om je sushi onder te dompelen in de sojasaus want hé, zij hebben de sushi op perfecte smaak gebracht, dat moet je niet verpesten door een overdaad aan sojasaus.

Feit 10: Dip altijd alleen de vis in de saus en niet de rijst

Je sushi van rijst in de sojasaus dippen zodat de rijst afbrokkelt en in je saus valt. Er is heel veel liefde in de rijst gestopt, dat mag je niet verpesten met een overdosis saus. Die zuigt zich namelijk snel vol waardoor hij uit elkaar valt. Bovendien wordt de smaak al snel te overheersend.

Mythe 1: Sake hoort niet bij sushi

Ook al is Sake natuurlijk een écht Japans drankje het is niet de beste keuze om te drinken wanneer je sushi eet. Waarom niet? Sake wordt van rijst gemaakt en de sushi natuurlijk ook. Allebei is dan ook behoorlijk dubbel op. Groene thee of bier zijn wel erg goede keuzes en worden in Japan dan ook het meeste gedronken bij het eten van sushi. Dat neemt niet weg dat een glaasje sake erbij niet lekker is, maar het “hoort” dus niet.

Mythe 2: Vrouwen mogen geen Sushi Chef zijn

Triest maar toch echt waar. In Japan geloven veel mensen nog altijd dat je als vrouw geen sushi chef kunt zijn. Er zijn slechts een handjevol “erkende” vrouwelijke sushi chefs waaronder Meiko Wong. Een van de bizarste redenen zou zijn dat vrouwen handen warmer zijn (omdat ze emotioneler zijn?!) en hierdoor de sushi te warm maken wanneer ze het bereiden. Allemaal complete onzin natuurlijk en zelfs al meerdere keren wetenschappelijk van tafel geveegd (sterker nog; mannenhanden zijn vaak warmer!) maar ondanks dit is het voor vrouwen haast onmogelijk om sushi chef in Japan te zijn. Al is dit de laatste jaren wel aan het verbeteren en komen er meer en meer vrouwen de sushi wereld binnen.

Mythe 3: Alle sushi heeft vis

Een veelvoorkomende mythe is dat sushi altijd vis bevat. Dit is niet waar. Terwijl vis een veelgebruikt ingrediënt is, zijn er talloze vegetarische sushi-varianten beschikbaar. Avocado, komkommer, en omelet zijn slechts enkele voorbeelden van niet-vis sushi-ingrediënten.

Mythe 4: Sushi is altijd duur

Sushi heeft de reputatie duur te zijn, maar dat hoeft niet per se zo te zijn. Terwijl er luxe sushi-restaurants zijn, zijn er ook betaalbare opties. Sushi uit een supermarkt of een "kaitenzushi" (lopende band sushi) restaurant kan verrassend betaalbaar zijn.

Mythe 5: Sushi is alleen rauwe vis

Een andere misvatting is dat sushi uitsluitend uit rauwe vis bestaat. Zoals eerder genoemd, is sushi veel meer dan dat. Van gebakken garnalen tot gegrilde kip, er zijn talloze sushi-varianten zonder rauwe vis.

Sushi Etiquette

Het is gebruikelijk om sushi in één keer in je mond te stoppen, dan heb je een perfect balans van de verschillende smaken in je mond. Lukt dit niet? In zo’n geval neemt u een hap en vervolgens een twee hap. Sojasaus past erg goed bij onze sushi, desalniettemin is het in de Japanse eetcultuur niet de bedoeling dat de sushi volledig in de sojasaus wordt gedoopt. Uw sushi volledig in de sojasaus dopen suggereert dat de originele smaak niet goed is, een slecht teken dus. Bij Shabu Shabu krijgt u standaard stokjes bij de sushi, het is in Japan echter heel normaal om sushi met de handen te eten.

Gember is onmisbaar bij je sushi, de gember zorgt ervoor dat je smaak wordt geneutraliseerd. Tip: eet de gember tussen de verschillende gerechten door. Japanners eten hun miso soep altijd aan het einde van hun maaltijd. Nigri’s hoor je eigenlijk niet met stokjes te eten, maar met je handen.

Sushi in Nederland

In Nederland begon de opmars van sushi rond het eind van de ’70. In 1978 opende restaurant Umeno in Amsterdam zijn deuren, een van de eerste Japanse restaurants in het land, dat nog steeds bekendstaat om zijn authentieke keuken en traditionele sfeer. Vanaf de jaren 2000 begon sushi echter aan een opmars, mede dankzij de introductie van het all-you-can-eat-concept en de opkomst van bezorgdiensten. In 2010 telde Nederland 156 sushirestaurants; in 2020 was dit aantal meer dan verdubbeld tot 414.

Tegenwoordig zijn de (all-you-can-eat) sushi restaurants niet meer weg te denken uit het straatbeeld, en hoewel de meeste sushi nog met een mes en vork naar binnen wordt gewerkt kan jan-en-alleman het proberen en er van genieten.

Sushi tips & weetjes

  • Sushi is ontstaan in het begin van onze jaartelling in Zuidoost-Azië, dit om verse vis te conserveren door het te fermenteren met rijst.
  • Via China bereikte deze conserveringsmethode ook Japan.
  • Rond 1600 begon men in Japan ook de rijst mee te eten, zelfs wanneer de vis nog niet volledig gefermenteerd was.
  • Toen steeds meer Japanners zich verse vis konden veroorloven werd de zure smaak van gefermenteerde rijst nagebootst door rijstazijn toe te voegen.
  • De Japanse immigranten in Los Angeles opende in 1960 de eerste sushi restaurants.
  • Echter het originele recept werd wel enigszins aangepast. Zo werd de sushi ‘binnenstebuiten’ gerold om de smaak van zeewier te verhullen (zie hier het ontstaan van de California Roll).
  • Nori komt uit China en is fijngemalen zeewier-pulp dat wordt gedroogd in dunne vellen.
  • Per persoon eet je ongeveer 9 stukjes sushi als hoofdgerecht.
  • In de oorspronkelijke sushi wordt rauwe vis gebruikt. De rauwe vis is altijd afkomstig uit de zee en niet uit rivieren omdat deze vissen vaak schadelijke bacteriën kunnen bevatten.
  • Traditioneel is sashimi de eerste gang van de maaltijd.

Leuke Weetjes Over Sushi

  • … sushi letterlijk ‘zure smaak’ betekent?
  • … er robots bestaan die sushi kunnen bereiden?
  • … sushi traditioneel met handen gegeten wordt?
  • … je na het eten bedankt voor de maaltijd door ‘gochisosama deshita’ te zeggen?
  • … het in Japan heel onbeleefd is om een fooi achter te laten?
  • … je geld nooit direct aangeeft of aanpakt?
  • … je eetstokjes voor je bord neerlegt met de puntjes op een speciale houder?
  • … je nooit je eetstokjes verticaal in een kom met rijst mag zetten?
  • … het in Japan niet ongebruikelijk is om sushi ook met rauw vlees te maken?

labels:

Zie ook: