Het gebied van CrossMark Breda, ongeveer 100 hectare groot, grenst direct aan de historische binnenstad van Breda. Het gebied ondergaat een transformatie van grootschalige industriecomplexen naar een compleet nieuw stadsdeel: een extra stad, naast de historische Bredase binnenstad. Onderdelen van CrossMark Breda zijn het Havenkwartier en ’t Zoet, het voormalige terrein van de suikerfabriek. CrossMark Breda ontwikkelt zich tot een modern stadsdeel dat aanvullend is, met respect voor de bestaande kwaliteiten, de intimiteit en de historie van de stad als geheel. Centraal in CrossMark Breda ligt het nieuwe internationale treinstation Breda.

Van Suikerfabriek naar Stadsdeel

Op de plek waar CSM lange tijd suiker maakte, krijgt een nieuw woonwerkgebied vorm aan de rand van de Bredase binnenstad: ’t Zoet.

In 2021 werd de gemeente Breda eigenaar van het voormalige terrein van de CSM Suikerfabriek, wat maar liefst 26,4 hectare groot is. In 2021 bundelden Gemeente Breda en de provincie Noord-Brabant hun krachten en kochten samen het voormalige CSM-terrein. Dit terrein, waar ooit de suikerfabriek stond, beslaat 26,4 hectare en kreeg de naam ’t Zoet: Sweetspot van Brabant. Een strategische ligging op loopafstand van het station.

De suikerfabriek in Breda werd opgericht door de Bredase Beetwortelsuikerfabriek Van Aken, Segers en Compagnie in 1872 langs de Mark bij het station Breda. In 1874 werd de fabriek gekocht door de Belgische suikermagnaat Felix Wittouck. Vanaf toen heette de fabriek dan ook 'de Wittouck'. Later werd dit de Centrale Suiker Maatschappij (CSM). Deze fabriek bleef tot 2005 in bedrijf en was gedurende al die tijd niet alleen een zeer beeldbepalend element in de skyline van Breda, maar ook een belangrijke bron van welvaart en werkgelegenheid voor de stad.

Daarna werd het 26,4 hectare grote terrein waar vroeger de suikerfabriek stond, omgedoopt in 't Zoet, Sweetspot van Brabant.

De Transformatie naar een Nieuw Stadsdeel

’t Zoet is officieel aangewezen als een van de 24 locaties in Nederland waar de woningbouw versneld van start moet gaan.

De Bredase gemeenteraad heeft het bestemmingsplan 'Linie Doornbos, De Faam' vastgesteld. Daarmee is de weg vrij voor de realisatie van maximaal 625 woningen en commerciële voorzieningen op de locatie van de voormalige snoepfabriek aan de Liniestraat in de Bredase spoorzone.

Het gebied krijgt een hoogstedelijke uitstraling als centrum van de Europese regio, met functies voor wonen, werken, zorg en cultuur.

Met een gedeelde visie hebben de gemeente en de provincie de ambitie om ’t Zoet te transformeren tot een hoogstedelijk, internationaal georiënteerd gebied met karakteristieke kenmerken van zowel Breda als Brabant. Dit nieuwe stadsdeel wordt een waardevolle toevoeging aan de reeds bestaande stedelijke omgevingen van Breda.

De gemeente en de provincie hebben de ambitie om 't Zoet te ontwikkelen tot een hoogstedelijk, internationaal georiënteerd gebied met Bredase en Brabantse karaktertrekken.

Het is een groot onderdeel in de Kadernota die eind mei door het college van burgemeester en wethouders werd gepresenteerd: het nieuw te ontwikkelen stadsdeel ‘t Zoet. Een gebied van 1,5 keer onze binnenstad, ook wel omschreven als de ‘Sweetspot’ van Breda.

De aankoop van ‘t Zoet is een belangrijk nieuw hoofdstuk in de stedelijke ontwikkeling van Breda. ’t Zoet is zoveel meer dan alleen een stukje grond. Het terrein bevordert onze woon- en werkagenda, het verbindt de noordelijke en zuidelijke delen van onze stad, het versterkt de band met het bruisende stadshart én er is een betere benutting van ons treinstation en het Bredase water.

Het college ziet met ’t Zoet veel kansen voor de toekomst van Breda. Met ruimte voor 4.000-6.000 woningen, (delen van) het Innovatiedistrict, voor cultuur en recreatie, groen en water.

Het gebied krijgt een hoogstedelijke uitstraling als centrum van de Europese regio, met functies voor wonen, werken, zorg en cultuur.

Qua look and feel gaat dit stadsdeel behoorlijk anders zijn dan we in Breda gewend zijn. “Het moet wel echt Breda zijn, want we zijn heel trots op Breda, maar het moet ook iets worden wat we in Breda nog niet hebben. Met een eigen identiteit.

Er zijn duizenden manieren waarop je het fout kunt doen en een paar manieren waarop je het goed kan doen. En het kan maar één keer, zo’n compleet nieuw stadsdeel bouwen.

Placemaking en Tijdelijk Gebruik

Wie aan ‘t Zoet denkt, denkt momenteel waarschijnlijk vooral aan evenementen als Oranje Zoet, Vieze Anita, Ontkurkt, Wildgroei en Trailerfest, of het lichtkunstwerk op de BredaPhoto silo langs het spoor. Al die reuring die op Park ‘t Zoet te vinden is, heeft een reden: placemaking. Een mooie manier om Breda alvast kennis te laten maken met gebied.

Om het gebied alvast nieuw leven in te blazen opende recent, als vorm van placemaking, Park ‘t Zoet, een plek waar van vrijdag tot en met zondag gelegenheid is voor events en festivals, barbecues en andere recreatie.

Met behulp van placemaking geven we dit stukje Breda een eigen identiteit en een uniek verhaal. We willen de openbare ruimte verbeteren en het leven van de mensen die hier komen verrijken. Het moet een plek worden waar mensen zich thuis voelen.

Park 't Zoet Vandaag

Sinds 2 april is het nieuwe Park 't Zoet open. In de voormalige ‘bietenbak’ van de CSM aan de Markkade is 6.000 ton strandzand gestort, leerlingen van Curio hebben bomen aangeplant, delen van het park zijn ingezaaid met gras en er zijn wc’s geplaatst. Het park is te voet of met de fiets bereikbaar via de Markkade. De ingang is ter hoogte van de 'bietenbrug'.

Park 't Zoet is onderdeel van 26 hectare voormalig CSM-terrein. Een deel van het terrein is veilig gemaakt. Circa 2 hectare is omheind en ingericht als een park. In de voormalige 'bietenbak' aan de Markkade is 6000 ton wit zand gestort en zijn wat bomen neergelegd, waardoor een soort amfitheater is gecreëerd. Delen van het park zijn ingezaaid met gras en bloemen en er zijn wc's geplaatst. Het park is te voet of met de fiets bereikbaar via de Markkade. De ingang is ter hoogte van de 'bietenbrug'.

Er is een prijsvraag geweest voor de tijdelijke invulling van het park. De winnaar is "de Suikerklontjes". Deze Stichting ambieert het park te verlevendigen door meerdere witte containers (suikerklontjes) weg te zetten voor eten, drinken, studieplekken en werk plekken. Daarnaast is er een overdekt podium geplaatst en wordt er geprogrammeerd samen met culturele partijen uit de stad.

Groen in Breda

In een groene stad gedijt iedereen beter. Groen is daarom een van de speerpunten van Breda. Voor nu én voor de toekomst want groen helpt om steeds warmer wordende steden aangenaam te houden. Breda is al aardig op weg om een echt groene stad te worden.

Naast Park 't Zoet kent Breda nog vele andere parken, waaronder:

  • Park Valkenberg
  • Wilhelminapark
  • Van Sonsbeeckpark
  • Westertuin
  • Zaartpark
  • Park Overbos
  • Brabantpark
  • Spoorpark

Toekomstperspectief

De gebiedsontwikkeling ´t Zoet in Breda krijgt steeds meer vorm nu de gemeenteraad deze zomer met ‘Het Toekomstperspectief 2040’ akkoord ging. Het is de visie die de provincie al eerder vaststelde en de stip op de horizon zet voor wat ’t Zoet moet worden: een internationaal knooppunt en een woon-werkmilieu dat in samenhang met klimaat-, water- en natuurambities wordt ontwikkeld.

Het gebied krijgt een hoogstedelijke uitstraling als centrum van de Europese regio, met functies voor wonen, werken, zorg en cultuur.

De bodem is verontreinigd en er zitten allerlei resten in de grond zoals funderingen. Vanaf dit jaar worden de werkzaamheden daardoor een stuk zichtbaarder, want het saneren en slopen staat al op korte termijn op de planning.

Parallel aan alle onderzoeken en plannen zullen er in 2026 al marktpartijen geselecteerd worden die de eerste stappen gaan zetten in het realiseren van een deelgebied. Daarbij gaat het om 300-400 woningen en de daarbij horende voorzieningen.

“Eind 2027, begin 2028 zou je de eerste activiteiten moeten gaan zien die gerelateerd zijn aan het bouwen van woningen,” schetst Van ‘t Loo. “Als er een woning opgeleverd kan worden in 2029 of 2030, dan doen we het heel goed.”

Förster: “Water is een heel belangrijk element in de ontwikkeling en aantrekkelijkheid van het gebied. We kijken overigens meer naar het totale gebied, niet enkel ‘t Zoet. Dus het is echt het project CrossMark (Spoorzone, red.), met De Strip, Haveneiland en ‘t Zoet.”

Het is de visie die de provincie al eerder vaststelde en de stip op de horizon zet voor wat ’t Zoet moet worden: een internationaal knooppunt en een woon-werkmilieu dat in samenhang met klimaat-, water- en natuurambities wordt ontwikkeld.

Men wil tot een ontwikkeling met een ziel te komen, iets wat zich niet in een keer laat plannen en waar tijd voor nodig is. Tegelijkertijd wil men flexibel kunnen inspelen op kansen.

Initiatieven zijn er volop in de gebieden rondom ’t Zoet, bijvoorbeeld in de spoorzone en in het Havenkwartier. Van de groei van IT-bedrijf CM.Com en startups in de creatieve sector en de game-industrie, tot initiatieven in het maatschappelijk middenveld. En er wordt onderzoek gedaan naar gebruik van restwarmte van de snoepjesfabriek op het aan ’t Zoet grenzende terrein. Van een mogelijke toekomstige hinderfactor wordt deze functie daarmee mogelijk onderdeel van de oplossing voor het energievraagstuk van de gebiedsontwikkeling.

labels:

Zie ook: