Ben je behulpzaam of hulpvaardig? Dan ben je bereid om jouw medemens te helpen of van dienst te zijn. Je hebt oog voor de ander. Ben je behulpzaam ingesteld? Dan ben je gericht op de ander, attent, aardig, vriendelijk en aardig in de omgang. Je bent dienstbaar of gedienstig (ouderwets woord). Wellicht ben je voorkomend, en nodig je door jouw toegankelijke en vriendelijke uitstraling de ander uit om contact met je te zoeken. Jouw laagdrempelige uitstraling zorgt ervoor dat mensen zich snel op hun gemak voelen bij jou.

De Kern van Behulpzaamheid

Hulp heeft dus te maken met ‘oog hebben voor een ander’. Wanneer je dat niet hebt zal je niet zo snel hulp aanbieden of geven. Ik zou hele lijsten kunnen maken met soorten van hulp en hulpverlening.

De Grenzen van Hulp

Het geven van hulp heeft grenzen. Creëer je met je hulp een afhankelijkheidsrelatie, dan help je de ander ten diepste niet. Dat is een kardinaal punt dat zich hier aandient. En het hilarische op dit punt is: is de buurman afhankelijk van jouw hulp of ben jij afhankelijk van de waardering die je krijgt voor bewezen diensten? Kort gezegd komt het hierop neer: wie is er nu verslaafd aan hulp?

Motivaties voor Behulpzaamheid

De vraag is wat de motor of drijfveer is om andere mensen te helpen. Waarom doe je dat? Behulpzaamheid of hulpvaardigheid kan een kernwaarde of persoonlijke waarde zijn. Wanneer behulpzaamheid een persoonlijke waarde voor je is dan kun je er niet zonder en gaat het vanzelf. Normen vertellen ons wat we ‘moeten’ en ‘wat we niet mogen’. Normen kunnen ook de motor zijn om iemand te helpen.

Behulpzaamheid is ook een kernkwaliteit. Een ander kun je helpen omdat je de ander liefhebt. Je voelt warmte en genegenheid voor de ander. Ook naastenliefde kan een waarde zijn wat jou drijft om de ander te helpen. Misschien klinkt het gek maar ook angst kan een drijfveer zijn om anderen te helpen. Angst voor afwijzing, angst om niet gewaardeerd te worden of angst om te begrenzen of nee te zeggen.

Door hulp te geven voorzie je in de behoefte van de ander. En toch is dat te eenzijdig belicht. Hulp geven voorziet namelijk ook in de eigen behoeften. Opmerkingen als: ‘wat fijn dat je er altijd voor me bent’ of ‘bij jou kan ik altijd terecht’ duiden op een stuk waardering die je krijgt voor de aangeboden hulp.

Behulpzaamheid in Teams en Organisaties

Hulpvaardigheid in teams en organisaties kan een belangrijke rol spelen. Zie je jouw collega staan of ga je je er aan voorbij? Zijn we collegiaal ingesteld en staan we samen voor de klus of werkt ieder voor zich en doet ieder het zijne. Kijken teamleden bij elkaar over de schutting?

Het thema ‘helpen en hulp’ raakt heel veel andere thema’s zoals communicatie, assertiviteit en persoonlijk leiderschap of autonomie. Vaak worden hulpvragen niet gesteld maar worden er SOS signalen afgeschoten. Daarmee bedoelen we dat de hulpvraag onduidelijk is. Een voorbeeld? Iemand is de sleutels kwijt bij jou thuis. Hij zegt niets maar gaat onrustig rondlopen. Eigenlijk bedoelt hij (non-verbaal) de vraag te stellen: zou je me even willen helpen zoeken?

Een duidelijke hulpvraag stellen is dus een kunst. Dat is één kant van de medaille. Een derde aspect is: geen hulp durven vragen. Soms hebben mensen last van vraagverlegenheid. Ze hebben wel hulp nodig maar ze zeggen niets. Een vierde aspect is: geen hulp vragen maar opeisen en claimen.

Leidinggevenden hebben op de werkvloer een belangrijke rol wanneer het gaat over hulp geven en ontvangen. Soms biedt de leidinggevende hulp door daadwerkelijk te helpen maar leidinggevenden bieden vooral ook hulp door te begeleiden, te stimuleren, aan te moedigen en ook door loslaten. Je helpt jouw medewerkers wanneer je ze stimuleert om taak- of vakvolwassen te worden.

Het Geheim van Echte Hulp

Het geheim van hulp geven ziet er als volgt uit: je helpt een ander pas écht wanneer hij/zij op termijn geen hulp meer nodig heeft. Ik weet dat dit niet in alle gevallen mogelijk is. Soms hebben mensen voortdurend hulp nodig bijvoorbeeld bij ziekte of ouderdom. Toch is het goed voor de hulpverlener om notie te nemen van de stelling. Iemand echt helpen is zorgen dat je misbaar bent.

De Valkuil van Over-Behulpzaamheid

Over-behulpzaam en over-hulpvaardigheid is een valkuil. Ben je soms in overtrokken mate behulpzaam? Merk je dat het jou veel energie kost? Of merk je dat anderen soms niet op jouw hulp zitten te wachten? De voorbeelden die ik noem gaan alleen nog maar over de valkuilen die horen bij hulp geven. Wat zijn de gevolgen van over-behulpzaamheid? Waar ligt de grens tussen de kwaliteit ‘behulpzaam’ en de valkuil ‘over-behulpzaam’? Hoe weet je waar die grens precies ligt?

Het antwoord is heel eenvoudig: dat voel je. Wanneer je qua energie leeggezogen wordt door de ander dan is de grens gepasseerd. In dat geval is het een energievreter.

Autonomie en Hulp

Door hulp te geven voorzie je in de behoefte van de ander. En toch is dat te eenzijdig belicht. Hulp geven voorziet namelijk ook in de eigen behoeften. Opmerkingen als: ‘wat fijn dat je er altijd voor me bent’ of ‘bij jou kan ik altijd terecht’ duiden op een stuk waardering die je krijgt voor de aangeboden hulp. In het autonomieproces is dit een stuk bewustwording.

Klaar staan voor een ander is gewoon ook klaar staan voor jezelf. Een autonoom mens die hulp ontvangt: is zich bewust van het feit dat hij niet alleen door het leven kan en de kwaliteit van anderen nodig heeft in dit bestaan.

De vraag is natuurlijk of behulpzaamheid hetzelfde is als zorgzaam. Zorgzaam is ook een kwaliteit. Wanneer je zorgzaam bent heb je oog voor de ander. Je ziet snel de behoeften of de nood bij jouw medemens. En ik denk dat je daarna jouw hulp gaat aanbieden. Hoe vaak zien we het om ons heen dat mensen teleurgesteld zijn in een ander. ‘Jarenlang stond ik voor jou klaar en nu het erop aankomt in mijn leven ben je nergens?’ Op dat moment ben je in de hulpverlening ver over de eigen grens gegaan en heb je in je eigen hoofd verwachtingen gecreëerd die niet realistisch zijn. Mijn antwoord in dit geval zou zijn: ‘we zijn niet te koop’. In feite is dit een vorm van emotionele chantage. De ander heeft er namelijk zelf voor gekozen om zijn/haar hulp aan te bieden.

De Allergie van Behulpzaamheid

De allergie van behulpzaam is egoïsme en egotripperij. Zeg maar mensen die alleen maar aan zichzelf denken en die onverschillig zijn als het over het lot van anderen gaat.

Complimenten geven op het werk

Met een compliment geef je iemand positieve aandacht. Je spreekt je waardering uit over bijvoorbeeld een prestatie, een kwaliteit van iemand of zijn gedrag. Door je waardering uit te spreken laat je zien dat je aandacht hebt voor de ander en dan niet alleen voor de dingen die hij/zij fout doet, maar juist ook voor wat hij goed doet.

Positieve effecten van complimenten bij de ontvanger zijn onder andere:

  • Positiviteit
  • Gewaardeerd voelen
  • Meer zelfvertrouwen
  • Geeft energie
  • Laat gedrag vaker zien waarover een compliment is gegeven
  • Verhoogde productiviteit en kwaliteit van het werk
  • Meer werkplezier

Collega’s kun je complimenten geven over alles. Zo kun je iemand complimenteren met zijn goede karaktereigenschappen of prestaties. Je geeft een compliment over wat iemand heel goed kan of juist over iets dat iemand aan het leren is. Je kunt iemand complimenteren met wat je zelf bewondert in die persoon en stiekem jaloers op bent of wat voor effect het op jou heeft. En dit is nog maar een kleine greep uit alle mogelijkheden. Wat voor compliment het ook is, je maakt de ander in elk geval blij.

Voorbeelden van Complimenten

Leuke Complimenten

  • Je bent bijna een patissier, die koekjes die je altijd meeneemt smaken heerlijk en zien er superlekker uit!
  • Je bent zo creatief en zo slim, ik ben er trots op dat we samenwerken.
  • Jij bent echt een van mijn favoriete collega’s en ik hoop dat we lang collega’s blijven.
  • Jij bent altijd zo vrolijk. Dat vind ik superleuk!
  • Jij bent een van de beste collega’s waarmee ik ooit heb samengewerkt.
  • Jij bent echt handig! Je kunt zo een klusprogramma presenteren.
  • Je hebt een groot gevoel voor humor en daarom werk ik graag met je samen!
  • Zo fijn dat jij het allemaal niet zo serieus neemt.
  • Jij bent het zonnetje van de afdeling.
  • Ik ben zo blij dat ik je in mijn team heb en ik kan niet wachten om meer van je te leren!
  • Je bent een echte aanpakker. Niets is je te gek.
  • Daar is hij weer! Ondanks de files, toch altijd op tijd. Knap hoor!
  • Wow, wat een toffe nieuwe schoenen. Waar heb je die gekocht?

Motiverende Complimenten

  • Je bent zo goed in het geven van complimenten aan anderen, ik hoop dat je dat altijd blijft doen!
  • Ik vind het echt waanzinnig hoe goed je bent in het organiseren van dingen.
  • Zo knap hoe je die boze klant rustig te woord stond.
  • Het is fantastisch dat je altijd klaarstaat om te helpen als iemand je nodig heeft.
  • Ik vind het heel knap wat je allemaal doet en hoe goed je je werk doet.
  • Wat werk jij netjes zeg. Echt goed!
  • Als jij de vergadering leidt, gaat het altijd zo soepel.
  • Het is leuk om met je te werken, omdat ik kan zien hoeveel jij je inzet om tot een goed resultaat te komen.
  • Je bent heel erg betrokken bij je collega’s en je doet altijd je best om ze te helpen waar nodig is.
  • Je bent een kei in het schoonhouden van je werkruimte!
  • Je bent altijd zo geduldig met me als ik je vragen stel of advies nodig heb - bedankt!
  • Je verbindt mensen en helpt ze om problemen samen op te lossen.
  • Ik waardeer je aandacht voor detail, het geeft me een gerust gevoel om te weten dat jij daarop let.
  • Je hebt je werkzaamheden altijd op tijd af. Dat bewonder ik aan jou.
  • Wat een dijk van een presentatie! Iedereen zat geboeid te luisteren.

Originele Complimenten

  • Je bent een geweldige koffiedrinker!
  • Jij hebt talent en verdient een plekje in de top van dit bedrijf.
  • Deze organisatie zou haar grootste aandeelhouders niet moeten vergeten: jouw team!
  • Je bent zo inspirerend, je bent onze eigen influencer!
  • Wat een energie heb jij!
  • AI zal jou nooit kunnen vervangen.
  • Je bent net een lucifer, je steekt de rest aan met jouw inspiratie.
  • Jij weet zoveel. Jij bent gaver dan Google.
  • Je bent net Tefal, je denkt ook aan alles.
  • Je bent net een kameleon, zo snel jij je aanpast!
  • Met jou werken is net als werken met ballonnen, elke dag is een feestje.
  • Altijd lachen, gieren, brullen met jou, het lijkt wel alsof ik met Gerard Joling werk.

Mooie Complimenten

  • Ik ben echt ontzettend blij dat je bij ons werkt!
  • Je hebt alles in huis om een succesvolle carrière te maken.
  • Jij geeft het beste van jezelf en je wilt ook nog het beste voor anderen.
  • Je bent altijd bereid om mee te denken over hoe we dingen beter kunnen doen, en dat respecteer ik enorm!
  • Jij verbaast me steeds weer met jouw mooie en inspirerende acties.
  • Je bent een fantastisch persoon. Dankjewel dat jij jij bent.
  • Je benadert mensen met respect en begrip, waardoor het prettig is om met jou te werken.
  • Wat een open persoonlijkheid heb je.
  • Je ziet zaken die ik niet zie, waardoor het werk beter wordt gedaan (of anders).
  • Ik vind jou zo’n inspirerende persoon; iedere keer als we elkaar spreken voel ik me beter dan daarvoor.

Korte Complimenten

  • Je bent uniek!
  • Top!
  • Lekker bezig!
  • Ga zo door!
  • Je hebt een gave!
  • Klasse!
  • Je bent een geweldige collega!
  • Wat een goede prestatie!
  • Je bent een inspiratiebron!
  • Je hebt een heldere visie.
  • Ik ben trots op hoe goed je werkt.
  • Bedankt voor je hulp!
  • Het is geweldig om met jou te werken.
  • Ik vind het leuk om met jou te praten.
  • Je ziet altijd de humor in de dingen.
  • Je bent een prima teamspeler
  • Je bent een klasse apart.
  • Ik houd van je energie!
  • Je hebt een goed oog voor details.
  • Het is prettig om met je te werken.

Tips om een goed compliment te geven

  • Wees oprecht en meen het.
  • Spreek vanuit jezelf: ‘Ik vind echt dat je dit goed hebt opgelost’. Of gebruik het woord ‘mij’ in de zin: ‘Je bent een geweldige coach voor mij’.
  • Breng het positief (dus niet: je was een keer niet te laat).
  • Neem de tijd.
  • Zorg dat je lichaamstaal aansluit. Breng het compliment over met een positief gezicht en enthousiasme in je stem. Dan komt je boodschap nog beter over.
  • Noem de ontvanger bij naam.
  • Wees specifiek en zeg wat iemand zo goed heeft gedaan. Onderbouw eventueel met een voorbeeld (dus niet: ‘Top gedaan’, maar ‘Ik heb bewondering voor hoe jij die boze klant van vanmorgen rustig en vriendelijk te woord hebt gestaan’).
  • Geef het compliment bij voorkeur face-to-face.
  • Geef het compliment meteen in het moment. Spaar het niet op.

labels: #Ei

Zie ook: