Iedereen heeft weleens last van de hik. Meestal gaat het na een paar minuten weer over. Toch kan het best vervelend zijn. Het is een van de meest vervelende fenomenen die je kunnen overkomen tijdens of net na het eten: hikken. Je was net lekker aan het genieten van een heerlijke maaltijd en plotseling word je overvallen door een onbedwingbare hik.

Wat is de Hik?

‘Een plotselinge en onwillekeurige inademing die een kenmerkend geluid produceert’. Dat zegt de medische encyclopedie over het wereldwijd bekende fenomeen dat wij kennen als de hik. De hik ontstaat na een onbedwingbare samentrekking van het middenrif die gevolgd wordt door de sluiting van de strotklep. Dit leidt tot het typische hikgeluid, waarbij het lichaam lucht laat ontsnappen. Hierbij wordt er een kort geluid geproduceerd dat klinkt als: “hik”. De term “hik” is dus in feite een klanknabootsing ("onomatopee") om dit medisch fenomeen aan te duiden.

De hik wordt veroorzaakt door het samentrekken van uw middenrif. Het middenrif is een spiergroep die de borstholte scheidt van de buikholte. Onder het middenrif zit je buikholte, met onder andere je maag, darmen en lever. Boven het middenrif zit je borstholte, met je hart en longen. Als je ademhaalt, spant het middenrif zich aan en maakt zich plat. Soms trekt het middenrif zich ineens vanzelf samen, waardoor je met een schok inademt. Na het samentrekken klapt het strotklepje van uw keel dicht. Dit zorgt voor het bekende hik-geluid.

Waarom mensen deze samentrekkingen krijgen, is nog onduidelijk. Niezen en hoesten hebben nut, maar onderzoekers hebben nooit kunnen achterhalen waarom er wordt gehikt. Terwijl niezen en hoesten een functie hebben, lijkt de hik die niet te hebben. Het fenomeen is ook moeilijk te onderzoeken, omdat mensen niet op commando kunnen hikken. Daarnaast gaat het vaak snel weer over. Mogelijk is het een evolutionair overblijfsel van onze vroegere amfibie-ademhaling.

Symptomen van Hik

De hik kan erg luid zijn en in het bijzijn van anderen kan het erg irritant zijn. Hoezeer je ook je best doet om dit verschijnsel tegen te gaan, toch kan je het niet helpen. Het lijkt erop dat je alleen maar kan afwachten tot het overgaat. Bij het hikken kan het middenrif door de voortdurende samentrekkingen pijnlijk gaan aanvoelen. Ook in de buurt van de slokdarm en het strottenhoofd kan je een scherp en pijnlijke gevoel gewaarworden. Als je teveel hebt gegeten kan je samengaand met de hik ook last hebben van braakneigingen, maagzuur of het gevoel dat je eten in je keel zit.

Je buik maakt een schokkende beweging waar je geen controle over hebt. Dit komt door het middenrif dat een grote spier is tussen de longen en de buik. Als deze spier opeens samentrekt, wordt de spier korter en krijg je de hik. Als dat net gebeurt als je praat, dan komt er vaak een diep geluid uit je keel. De meeste mensen ervaren de hik als vervelend. Soms is het hebben van de hik ook pijnlijk.

Oorzaken van Hikken

Doorgaans is de hik onschuldig en voorbijgaand. Een paar mogelijke oorzaken zijn plotselinge temperatuursveranderingen, gekruid eten, roken, drinken van alcohol en opwinding. Experts zijn niet er niet helemaal zeker van wat de oorzaak van de hik is en waarom we er last van krijgen. De meeste specialisten zijn het erover eens dat ze vaak worden veroorzaakt door kleine maagklachten. Meestal begint het hikken als de maag voor korte tijd wat groter is. Sommige mensen hebben vaker de hik dan anderen. De oorzaken van de hik kunnen gezocht worden op volgende vlakken:

  • Te snel eten en drinken: Je hebt bijvoorbeeld te snel een maaltijd naar binnen gewerkt omdat je niet voldoende tijd had. Ook drinken terwijl je nog voedsel aan het kauwen bent kan hierbij een rol spelen. Daarnaast verhoogt ook veel praten tijdens de maaltijd de kans op de hik, doordat je dan minder de tijd neemt om te kauwen en tegelijk meer lucht naar binnen hapt.
  • Teveel eten en drinken: Daarnaast kan ook de hoeveelheid voedsel een rol spelen bij het veroorzaken van de hik. Dit komt doordat de maag overactief moet zijn in de verwerking van het voedsel. Het spijsverteringsstelsel komt hierdoor onder zware druk te staan. Om deze redenen komt de hik ook relatief vaak voor bij maagproblemen als maagzuur, zure oprispingen en reflux.
  • Koolzuurhoudende dranken: Frisdrank, spuitwater en bier bevatten veel koolzuur en een overmatige hoeveelheid ervan drinken kan de kans op de hik vergroten. Hoe meer koolzuur en lucht je naar binnen werkt, hoe meer lucht je lichaam ook weer moet verlaten. Daarnaast kan ook het overmatig gebruik van alcohol hikken veroorzaken, net als stress en roken.
  • Hik en indigestie: Als je lekker aan het eten bent kan het wel eens zijn dat je je helemaal laat gaan. Vooral in de kerstdagen komt dit fenomeen vaak voor. Er is zoveel lekker eten voorzien en de sociale druk om te blijven eten is zo hoog, dat je nog wel even verder eet. Eigenlijk is je eetlust al gestild en zit je maag al vol, maar toch neem je nog een nagerecht of dessertje, omdat het zo lekker is. In dat geval loop je het risico om een indigestie op te lopen: dit betekent dat je teveel hebt gegeten waardoor je maag overbelast geraakt. Ook in dat geval is de kans groot dat je te maken krijgt met de hik. Een belangrijk advies is dan ook om je zelfcontrole niet te verliezen als je aan de feestdis zit. Als je eetlust gestild is laat je vers aangerukte dessertjes beter aan je voorbijgaan, hoe succulent of delicieus ze ook mogen zijn.

Chronische Hik

De hik gaat in de meeste gevallen weer weg na een paar minuten. Wanneer het langer dan 48 uur aanhoudt, is er sprake van chronische hik. Als de hik langer dan 48 uur aanhoudt, of als iemand heel regelmatig last heeft van de hik, spreken we van aanhoudende hik. Het is dan aan te raden om naar de huisarts te gaan, want deze variant dient wel onderzocht te worden. Mogelijk is er meer aan de hand. Chronische hik komt vaker voor bij ouderen.

Is de hik niet voorbijgaand maar heb je er langer dan twee dagen last van, dan spreekt men van chronisch hikken. Deze chronische hik is niet alleen heel erg vervelend maar kan ook gezondheidsproblemen veroorzaken. Vaak ligt er een medische aandoening aan de basis van chronisch hikken. Voorbeelden daarvan zijn nierfalen, waterintoxicatie, longaandoeningen en aandoeningen aan hart of hersenen. In dergelijke chronische gevallen is een specifieke medische behandeling met geneesmiddelen aangewezen.

Chronische hik kan klachten veroorzaken zoals moeilijkheden met eten en praten, slapeloosheid, gewichtsverlies, oververmoeidheid en soms problemen met ademhalen. Sommige mensen krijgen ook last van brandend maagzuur door de hik.

Behandeling van Hikken

Er bestaan veel manieren om de hik te stoppen. De kortdurende hik verdwijnt vanzelf en hiervoor is geen behandeling. Voor chronische hik zijn er medicijnen. Gaat het niet alleen met medicijnen weg, dan zijn er ook verschillende therapieën, zoals psychotherapie, hypnotherapie en acupunctuur om daarbij te helpen. Overigens geldt voor geen van deze therapieën een garantie dat het overgaat. Ook de medicijnen helpen niet altijd. Overigens zijn andere methoden ook nooit wetenschappelijk bewezen.

Zelfzorg en Tips

  • Rust: Een van de dingen die je kan doen om de hik te bestrijden is om gewoon af te wachten tot alles voorbijgaat. Als je rustig probeert adem te halen kan de hik stilaan verdwijnen. Ook is het belangrijk om geen actieve fysieke activiteiten te doen. Sta even recht of wandel rustig even rond in de woonkamer zodat je spijsvertering rustig kan verlopen. Eventueel blijf je rustig in de sofa zitten als je je daarbij beter voelt.
  • Ademhaling: Een bekende oplossing is het veranderen van uw ademhaling. Belangrijk bij het behandelen van de hik is om niet zenuwachtig te worden. Ga niet nerveus op de hik letten en voortdurend proberen om deze te vermijden. Dit heeft een tegenovergesteld effect waarbij je het fenomeen mogelijk nog verergert. Probeer heel rustig adem te halen en niet teveel aan de hik te denken. Na verloop van tijd merk je dan plots dat de hik voorbijgegaan is. Of dit nou komt door schrikken, uw adem inhouden of snel in- en uitademen, het zou allemaal moeten helpen de hik te stoppen. In een zak ademen kan ook helpen. Er zijn namelijk aanwijzingen dat de hoeveelheid koolstofdioxide in uw bloed een rol speelt bij het stoppen van de hik. Als u in- en uitademt in een zak, blijft hier steeds minder zuurstof in over. Daarnaast komt er steeds meer koolstofdioxide voor in de plaats. Door in de zak te ademen verhoogt u dan uw koolstofdioxidegehalte. Dit gebeurt overigens ook wanneer u uw adem inhoudt.
  • Water drinken: Een andere methode is water drinken. In feite komt het op hetzelfde neer als de ademhalingsoefening, want door te drinken reguleert u ook uw ademhaling. Ook hier geldt weer, bij de een werkt het, bij de ander niet. aan de verkeerde kant van het glas drinken: vul een beker met water en zet die op een lage tafel of stoel. Buig voorover, en drink met kleine slokjes. Omdat je gebukt staat, wordt je middenrif omhoog geduwd.
  • Middeltjes tegen de hik: Als aanvullende behandeling bij de voorgaande tips kan je ook een middel tegen de hik nemen, zodat deze sneller verdwijnt. Middeltjes tegen de hik zijn er vooral op gericht om de druk op de maag te verlichten en maagzuur tegen te gaan.

Medische Behandeling

  • Medicijnen zijn in eerste instantie gericht tegen de mogelijke oorzaak van de hik.
  • Voor langdurige hik die problemen oplevert met de kwaliteit van leven van de patiënt kan de arts een geneesmiddel voorschrijven.
  • Gabapentine - oorspronkelijk gebruikt voor de behandeling van epilepsie, nu voorgeschreven voor neuropatische pijn. De arts zal normaalgesproken een tweeweekse kuur van een lage dosis van de medicatie voorschrijven. De dosering kan geleidelijk worden verhoogd totdat de hik helemaal weg is.
  • In zeer ernstige, zeldzame gevallen kan een zenuwblokkade uitgevoerd worden. Een zenuw van het middenrif die een belangrijke rol speelt bij de hik, wordt dan verwijderd. Helemaal zonder gevolgen is zo’n operatie niet.

labels:

Zie ook: