Als je op zoek bent naar een voedzame, smaakvolle en veelzijdige toevoeging aan je dieet, dan is bouillon een must-try! Bouillon is water waar ingrediënten zoals vlees of vis, groenten, kruiden en specerijen hun smaak aan hebben afgegeven tijdens het koken. Bouillon kun je zo drinken, maar meestal gebruik je het als basis voor andere gerechten zoals soepen, stoven en sauzen.

Soorten Bouillon

Bouillon is te verdelen in drie basissoorten: vlees-, vis- en groentebouillon.

  • Vleesbouillon: Getrokken van botten, groenten, kruiden en specerijen.
  • Visbouillon: Gemaakt door de botten te vervangen door viskoppen en graten.
  • Groentebouillon: Getrokken van groenten, kruiden en specerijen.

Bottenbouillon: Een Krachtpatser voor je Gezondheid

Bij ONS geloven we in de kracht van natuurlijke en pure ingrediënten, en bottenbouillon is een perfect voorbeeld van hoe de natuur ons kan helpen in ons dagelijks welzijn. Bottenbouillon wordt gemaakt door botten van dieren langzaam te koken in water, vaak met toevoeging van azijn om de voedingsstoffen uit de botten te trekken. Gedurende het lange kookproces komen collageen, gelatine, aminozuren en mineralen vrij, die de bouillon zijn kenmerkende smaak en gezondheidsvoordelen geven.

Bottenbouillon is een krachtpatser als het gaat om het ondersteunen van je gezondheid op meerdere fronten:

  1. Bottenbouillon bevat een overvloed aan collageen en gelatine, stoffen die essentieel zijn voor sterke gewrichten en botten.
  2. De aminozuren en mineralen in bottenbouillon spelen een cruciale rol bij het versterken van je immuunsysteem.
  3. Collageen is niet alleen goed voor je gewrichten, maar ook voor je huid, haar en nagels. Het verbetert de elasticiteit van je huid, vermindert rimpels en bevordert een gezonde haargroei.
  4. Gelatine in bottenbouillon helpt de darmwand te herstellen en bevordert een gezonde spijsvertering. Dit is vooral nuttig voor mensen die last hebben van een geïrriteerde darm of darmklachten.
  5. De voedingsstoffen in bottenbouillon hebben ontstekingsremmende eigenschappen die kunnen helpen bij het verminderen van ontstekingen in het lichaam.
  6. De rijke mix van aminozuren, mineralen en andere essentiële voedingsstoffen in bottenbouillon draagt bij aan een gezond lichaam en algemene vitaliteit.

Bottenbouillon Bereiden: Simpel maar Geduldig

Het maken van bottenbouillon is eenvoudig, maar vereist wel geduld. Bij ONS gebruiken we enkel de beste biologische botten om een rijke, voedzame bouillon te creëren. We laten de bouillon tot wel 48 uur trekken, dit is natuurlijk niet perse nodig, maar zorgt wel voor het aller beste resultaat!

  1. Begin met de botten in een grote pan en voeg koud water toe.
  2. Breng het water langzaam aan de kook en laat het vervolgens rustig trekken op een temperatuur van 80-85°C.
  3. Laat de bouillon afkoelen en verwijder het overtollige vet. Zodra de bouillon afkoelt zal het vet vanzelf naar boven drijven en harden, dan kan je het er vervolgens makkelijk afhalen! Geen geduld om de bouillon af te laten koelen?
  4. Sluit de bouillon af door er grof Keltisch zeezout aan toe te voegen. Hiermee geef je de bouillon extra smaak. Je kunt de zeezouthoeveelheid aanpassen naar jouw smaak.

Groentebouillon: Een Basis voor Vele Gerechten

Bouillon gebruik je voor veel gerechten, en de smaak van de bouillon bepaalt voor een groot gedeelte de smaak van je hele gerecht. Groentebouillon zelf maken dus, en bewaren zodat ik er elke keer een beetje van kan gebruiken en ik het maar één keer hoef te maken, dan is het bijna net zo gemakkelijk als een bouillonblokje. En het kost het zelfde: bijna niets.

Ingrediënten voor Groentebouillon (10 porties)

  • Groenteresten (diverse soorten)
  • 2 blaadjes laurier
  • 4 hele (witte) peperkorrels
  • Paar takjes gedroogde tijm
  • Zout naar smaak ~1.5 eetlepel
  • 2,5 liter water
  • Scheutjes olie of vet (geen olijfolie, dat is zonde want de goede stoffen in de olijfolie gaan verloren zodra je het verhit)

Bereiding van Groentebouillon (8 stappen)

  1. Was de groenten goed, vooral loof en bijvoorbeeld prei kan veel zand bevatten, en zand is nooit lekker in je eten
  2. Doe de olie/vet in de pan en zet het gas aan, fruit dan in de hete pan kort de groenten even aan
  3. Voeg nu je kruiden en specerijen toe
  4. Voeg ook het water toe en laat het zachtjes koken voor minimaal twee uur maar hoe langer hoe smaakvoller
  5. Als je bouillon klaar is zeef je het door het over te gieten in een andere pan met zeef waarin een schone theedoek ligt (een pastapan met inzet werkt hier erg goed). De theedoek is om het fijne spul op te vangen, we willen een bouillon, geen groentesoep
  6. Je kunt nu zout toevoegen naar smaak. Let op dat je het niet te zout maakt want dan wordt het onbruikbaar voor gerechten, maar wel zout genoeg om een bouillon te zijn
  7. Het is de bedoeling dat je de bouillon zo snel mogelijk koud krijgt om in te vriezen, want het is vers dus het bederft. Zet bijvoorbeeld je gootsteen vol met koud water en zet daar je pan met bouillon in. Je kunt zelfs de koude kraan zachtjes laten lopen in de gootsteen zodat er steeds kou bijkomt, dit is alleen niet zo groen/eco/vaste lasten-optimaal. Maar het werkt wel goed
  8. Doe nu de bouillon die je de volgende dag wilt gebruiken (voor die risotto, weet je nog?) in een bakje en doe dat in de koelkast. De rest van de bouillon kan je het beste in porties van een halve liter invriezen: doe vriezerzakjes rechtop in vierkante bakjes, giet nu een halve liter bouillon in elk zakje en maak het zakje dicht. Zet de bakjes met zakjes bouillon erin in de vriezer. De volgende dag heb je vierkante blokken bouillon; goed stapelbaar en klaar voor gebruik ter vervanging van poederbouillonblokjes. Ook prettig is dat ze goed herkenbaar zijn als bouillon, zonder etiket

Visbouillon Bereiden

Haal bij de visman 750 g visgraten, koppen en afsnijdsels. Bak in de soeppan, in een scheutje (milde olijf- of zonnebloem-) olie of wat boter, een gehalveerd uitje met schil, een stukjes citroenschil en een stukje venkel of bleekselderij 5 minuten op een matig vuur. Geregeld omscheppen. Doe dan ook de visgraten etc. en een paar druppels citroensap in de pan. Schep door elkaar en verwarm nog een paar minuten. Schenk er een flink glas witte wijn en 1½ l koud water over. Voeg een paar druppeltjes citroensap toe. Breng tegen de kook aan, schep schuim dat naar bovenkomt er met een schuimspaan af. Voeg als er bijna geen schuim meer naar boven komt een paar takjes bladpeterselie, een laurierblad en een paar gekneusde peperkorrels toe. Zet het vuur op het allerlaagste pitje en laat de visbouillon 25 minuten trekken. Niet laten koken! Laten afkoelen. Zet de zeef in een kleinere pan. Leg de natte doek in de zeef en laat de punten van de doek over de pan vallen. Zeef de koude bouillon.

Kippenbouillon Bereiden

Haal bij de poelier een kip-soeppakket of stukken soepkip (ca. 1 kg). Bak in de soeppan, in een scheutje (milde olijf- of zonnebloem-) olie of wat boter 2 gehalveerde uien met schil, een paar stukken prei, 3 grof gesneden peentjes en een paar stukken bleekselderij 10 minuten op een hoog vuur tot de uien en groenten bruin beginnen te worden. Geregeld omscheppen. Doe dan botten in de pan. Schep door elkaar en verwarm nog een paar minuten. Schenk er een flink glas witte wijn en 2 l koud water over. Breng tegen de kook aan, schep schuim dat naar bovenkomt er met een schuimspaan af. Voeg als er bijna geen schuim meer naar boven komt een paar takjes bladpeterselie, een takje tijm, 3 stukjes foelie, een laurierblad en een paar gekneusde peperkorrels toe. Zet het vuur op het allerlaagste pitje en laat de kippenbouillon 2-3 uur trekken. Niet laten koken! Zet de zeef in een kleinere pan. Leg de doek in de zeef en laat de punten van de doek over de pan vallen. Zeef de bouillon.

Variaties op Kippenbouillon

  • Lichte kippenbouillon: Voor een lichte kippenbouillon hoef je de groenten niet te bruin te bakken, wel een paar minuutjes bakken op een matig vuur.
  • Kippen-dragonbouillon: Voeg aan de bouillon na het afschuimen een flinke bos dragon toe. Of maak kippen-kruidenbouillon met gemengde kruiden naar keuze (bijv. dragon; dille (vooral de dikkere takjes); Lavas (maggi), selderij, oregano, salie.
  • Aziatische kippenbouillon: Voeg met de groenten een stengel sereh, djoeroek poeroet blad, een stukje rode peper, wat gekneusd korianderzaad en een plakje verse gemberwortel toe. Breng op smaak met sojasaus.
  • Kerriekip bouillon: Bak als de groenten bijna klaar met bakken zijn 2 el kerriepoeder toe.

Rundvleesbouillon Bereiden

Haal bij de slager ca. 750 g runder botten (kalf kan ook), een paar mergpijpjes en 400 g poelet. Bak in de soeppan, in een scheutje (milde olijf- of zonnebloem-) olie of wat boter 2 gehalveerde uien met schil, een paar stukken prei, 3 grof gesneden peentjes, een paar stukken bleekselderij, een klein gesneden rijpe tomaat 10 minuten op een hoog vuur tot de uien en groenten bruin beginnen te worden. Bak ondertussen in een grote koekenpan in een scheutje (milde olijf- of zonnebloem-) olie of wat boter de botten, mergpijpjes en poelet op een hoog vuur bruin. Geregeld omscheppen. Schep ze dan bij de groenten in de soeppan. Schep door elkaar en verwarm nog een paar minuten. Schenk er een flink glas rode wijn en 2 l koud water over. Breng tegen de kook aan, schep schuim dat naar bovenkomt er met een schuimspaan af. Voeg als er bijna geen schuim meer naar boven komt een paar takjes bladpeterselie, een takje tijm, een laurierblad en een paar gekneusde peperkorrels toe. Zet het vuur op het allerlaagste pitje en laat de bouillon 4 uur trekken. Niet laten koken! Zet de zeef in een kleinere pan. Leg de doek in de zeef en laat de punten van de doek over de pan vallen. Zeef de bouillon. Breng op smaak met sojasaus.

Variaties op Rundvleesbouillon

  • Wildbouillon: Haal bij de poelier wild poelet en botten van ree, wildzwijn etc. Gebruik wel runder mergpijpjes.
  • Groentenbouillon: Volg het recept van Marijke Sterk, dat is een heerlijke bouillon!
  • Knoflook & uienbouillon: Gebruik voor het recept van Marijke 4 uien en voeg ook 6 teentjes geplette knoflook met schil toe. Bak de groenten op een hoog vuur bruin.
  • Paddenstoelen bouillon: Maak de groentebouillon van Marijke (link hierboven) en voeg met de kruiden 40 g gedroogde boleten toe.
  • Kruidenbouillon: Maak de groentebouillon van Marijke (link hierboven) en voeg een flinke bos kruiden toe.

Tips voor het Maken van Krachtige Bouillon

Een krachtige vleesbouillon trek je van botten, deze bevatten veel gelatine die dik wordt na het inkoken en de bouillon veel body geeft. Botten leveren ongeveer het dubbele van hun gewicht aan bouillon, dus reken ongeveer 1 kilo botten per 2 liter bouillon.

Groenten en kruiden

Om je bouillon nog meer smaak te geven voeg je er groenten (zoals knol- of bleekselderij, wortel, ui, prei en knoflook), verse kruiden (lavas, peterselie, tijm en laurier) en specerijen (foelie, peper- en pimentkorrels) aan toe.

Geen zout

Wees voorzichtig met zout, vooral wanneer je de bouillon wilt laten inkoken. Beter voeg je helemaal geen zout toe tijdens het maken van je bouillon, dan houd je een neutrale bouillon over die je kunt gebruiken als basis voor veel verschillende gerechten zonder dat het resultaat te zout wordt.

Aanbraden

Je kunt krachtige bouillon maken op twee manieren: zet de ingrediënten direct in koud water op of braad de groenten en vlees eerst krachtig aan. Het aanbraden zorgt er dus voor dat de bouillon meer smaak krijgt. Daarnaast beïnvloedt het aanbraden ook de kleur van je bouillon. Bij het aanbraden karamelliseert het oppervlak van de ingrediënten wat resulteert in een donkere bouillon.

Opzetten en afschuimen

Zet bouillon altijd met koud water op en breng het geheel rustig aan de kook. Schuim het water af met een schuimspaan om een troebele bouillon te voorkomen. Voeg pas na het afschuimen (na ca. 10 minuten) de overige ingrediënten zoals kruiden en groenten toe, dat maakt het afschuimen makkelijker.

Rustig trekken

Laat bouillon alleen heel zachtjes trekken. De pan moet tijdens het trekken de hele tijd openblijven. Voor een sterke bouillon laat je de ingrediënten heel lang en rustig trekken, zodat ze hun smaak kunnen afgeven en zodat gelatine uit de botten smelt en oplost in de bouillon. Hoe langer je de bouillon trekt, hoe meer smaakstoffen en gelatine hij bevat. Laat de bouillon zo’n drie uur trekken, maar langer mag ook.

Zeven en ontvetten

Zeef de bouillon door een kaasdoek of een fijne zeef in een schone pan. Laat de bouillon afkoelen en zet hem een paar uur (of een nacht) in de koelkast. Daarna kun je het gestolde vet makkelijk eruit scheppen met een schuimspaan. Nu is je bouillon klaar voor gebruik.

Inkoken

Na het zeven kun je de bouillon ook verder inkoken, zo wordt zijn smaak nog intenser en krachtiger. Door de bouillon tot ongeveer de helft van zijn oorspronkelijke hoeveelheid te reduceren krijg je fond. Fond is dankzij zijn geconcentreerde smaak een ideale basis voor sauzen. Ook neemt fond minder ruimte in beslag, wat handig is als je hem bijvoorbeeld wilt invriezen.

Bewaren

Verse bouillon kun je in de koelkast 2-3 dagen bewaren. Langer genieten van je zelfgemaakte bouillon? Weck hem in gesteriliseerde glazen potten of vries hem in. Geconcentreerde bouillon neemt minder ruimte in beslag, dus kook de bouillon het beste eerst flink in. Ook handig: giet de geconcentreerde bouillon in een ijsblokjesvorm en vries in. Zo heb je je zelfgemaakte ‘bouillonblokjes’ altijd op voorraad. In de diepvries is bouillon drie maanden houdbaar.

Bouillonblokjes: Een Alternatief?

Bijna alle bouillonblokjes bestaan voornamelijk uit zout, vet, suiker, smaakstoffen, kleurstoffen en aroma’s. Vaak zit er een klein beetje vlees- en groentepoeder in, maar deze voegt de fabrikant vooral toe om op de verpakking groente en vlees te mogen afbeelden.

Glutamaten

De meeste bouillonblokjes bevatten nog een belangrijk ingrediënt: het aminozuur genoemd glutaminezuur of de verbindingen van dit aminozuur waarvoor we de verzamelnaam ‘glutamaten’ gebruiken. Wil je het echte werk, trek dan je eigen bouillon of ga voor een bouillon of fond van goede kwaliteit in een glazen pot. Deze is duurder dan blokjes maar het komt dan ook het meest in de buurt van zelfgemaakte bouillon. Maar zelf krachtige bouillon maken is natuurlijke het allerbeste.

labels: #Ei

Zie ook: