De komkommer is een populaire groente om te kweken, omdat ze makkelijk groeien en op veel verschillende manieren kunnen worden gebruikt in de keuken. Na het lezen van deze pagina weet jij hoe je zelf komkommers kunt kweken. Naast het zelf komkommers kweken heb je ook de mogelijkheid om in onze winkel een komkommerplant te kopen.

De komkommer is een klimplant met ‘hechtranken’, waarmee ze zich aan van alles kunnen verankeren. Aan één stengel kunnen wel tientallen vruchten groeien. Met zijn mooie gele bloemen is het een leuke groente voor je moestuin.

Zaaien en planten

Komkommers kweken is eenvoudig te doen, wat je in ons klimaat buiten kan doen, maar je kunt het beste komkommers kweken in een kas. Zelf heb ik wel een lichte voorkeur om het in de kas te doen, maar het kan ook goed in de buitenlucht. Zorg voor een goede organische grond. Zaai de komkommers voor in het voorjaar zodat je eerder kan oogsten.

Komkommerzaden hebben warmte nodig om te kiemen, daarom kun je ze het beste binnen zaaien. De zaden gaan pas bij kamertemperatuur kiemen, tussen de 20 en 22 graden. Een goed moment om binnen te zaaien is de tweede helft van april.

Waarom niet eerder beginnen als het toch binnen is? De zaden gaan ook kiemen in februari of maart als het bij jou binnen 20-22 graden is, maar de plant wil dan snel groeien en je moet toch wachten tot 15 mei om de plant in de volle grond/buiten neer te kunnen zetten.

Zaai de zaden zo diep als ze groot zijn, 1 cm diep is helemaal prima. Je kunt het best twee zaadjes per potje planten, omdat er soms één wel ontkiemt en de ander niet. Als je plantje minimaal drie blaadjes heeft kun je ze verpotten.

Wil je je komkommer door laten groeien in potten? Kijk dan of je het plantje ná zijn opkweektijd meteen in de uiteindelijke pot kunt zetten. Deze pot kun je later naar buiten zetten. Wil je de komkommerplant in de volle grond planten? Dan kun je beginnen in bloempotten en ze daarna verplanten. Hier hebben de planten voldoende grond om even vooruit te kunnen en als ze te groot worden kunnen ze na IJsheiligen naar buiten!

Zet de plantjes een paar dagen lang overdag buiten en dan weer even binnen. Zet ze zo steeds wat langer buiten, op die manier kunnen ze wennen.

Komkommers kunnen geen vorst verdragen. Daarom zaai je ze niet te vroeg. Je zaait komkommer binnenshuis voor. Ze kunnen namelijk niet tegen kou, maar ook omdat bijvoorbeeld muizen de zaden erg lekker vinden. Bovendien kunnen komkommerzaden ook heel slecht tegen natte grond (de zaden kunnen dan makkelijk rotten voor ze kiemen).

Gebruik potgrond die je luchtiger maakt door er een kwart deel grof zand door te mengen (of gebruik kant-en-klare zaai- en stekgrond). Geef de zaaisels zoveel water dat de grond vochtig is, maar de grond mag zeker niet te nat blijven.

Komkommers houden van veel warmte en kunnen slecht tegen regen en kou, daarom worden ze in Nederland vaak in een kas of platte bak geteeld. Als je die niet hebt kun je misschien iets bedenken en maken waardoor de planten toch wat meer warmte en minder regen krijgen. Je kunt ook overwegen de komkommer in een pot te telen; een pot kun je wat makkelijker verzetten (naar een warmer, zonniger, droger plekje, onder een afdakje als het regent, etc.). Bovendien is de pot, en de grond in een pot altijd warmer dan de volle grond.

De juiste plek

Een komkommer kan wel twee meter hoog worden! Het is daarom belangrijk dat deze plant een grote pot krijgt of voldoende ruimte in je tuintje. Als je de plant laat groeien in een pot: een standaard emmer van 15 liter is groot genoeg voor de wortels. Plek in de moestuin? Reken 1m2 per plant en zorg voor een zonnige plaats.

Gebruik voor de teelt in een pot een diameter van minimaal 40 centimeter want komkommers zijn grote (slinger)planten. Om die reden hebben ze ook relatief veel voeding nodig. In een pot met potgrond zit voldoende voeding voor 8 weken, daarna zul je bij moeten gaan voeden zodat de planten kunnen blijven groeien en bloeien en komkommers maken. In de volle grond geef je 2 weken voor het uitplanten van de zaailingen voeding.

Verzorging

Tijdens het groeien heeft je komkommerplantje eerst nog niet zo veel water nodig. Later wel. De vruchten bestaan voor 95 % uit water. Geef zeker iedere dag een halve gieter water per plant. Je merkt dat de plant meer water nodig heeft als de bladeren gaan hangen. Komkommers zijn gevoelig voor de ziekte ‘meeldauw’, dus geef geen water op het blad.

En dan is er nog een belangrijk keuze: een komkommerplant is een slingerplant. Je kunt haar laten kruipen of later klimmen. Laten klimmen is handig in een kas of in een kleine tuin want ze neemt dan weinig ruimte in en de planten kunnen makkelijker opdrogen na een regenbui. Laten kruipen is heel handig als je haar in een platte bak teelt of een afdakje voor haar maakt om haar tegen de regen te beschermen.

Als je meerdere komkommerplanten wilt planten, plant ze dan voor de kruipende teelt op 150 centimeter van elkaar en voor de klimmende teelt op ongeveer 60 centimeter van elkaar. Soms moet je de jonge planten wat helpen door de ranken de goede kant op te leiden of ze met een touwtje losjes aan het hekwerk vast te maken. Je kunt het verschil tussen een vrouwelijk bloempje (met minivruchtje erachter) en een mannelijk bloempje (zonder vruchtje) heel goed zien.

En een algemene maar wel heel belangrijke verzorgingstip: geef bij droogte regelmatig water. Pluk niet te laat want dan wordt de komkommer dik en groeien de zaden in de komkommer. De komkommer wordt dan minder sappig en een beetje bitter. Eet geoogste komkommers van eigen tuin dezelfde dag of bewaar ze maximaal nog 2 of 3 dagen op een koele en donkere plaats.

Als je de komkommers buiten hebt geplant en het wordt onverwachts ‘s nachts heel koud, zet dan een emmer over de plant. Een andere optie is een aan de onderkant open gesneden plastic fles, of een glazen conserven pot.

Komkommers zijn warmteminnende planten die behoren tot de familie Cucurbitaceae van de plantenorde Cucurbitales. Ze hebben voldoende zonlicht, water en voedingsstoffen nodig om goed te groeien en vruchten te produceren. De vruchten van komkommers zijn eetbaar en worden vaak gebruikt in de culinaire wereld, bijvoorbeeld in salades, sandwiches en gerechten zoals gazpacho.

Dieven en toppen

Dieven van komkommers is niks anders dan het verwijderen van de zijscheuten die groeien in een oksel. Als we de zijscheuten laten groeien dan gaat dit ten koste van de hoofdtak en kun je kleinere vruchten verwachten. Het verwijderen van de dieven is erg eenvoudig. Ga met je vingers tussen de oksels en verwijder de scheut.

Haal op tijd de dieven weg. Haal de bloemen om en om weg. Knip het oude blad op tijd weg. Als de plant bij het draad komt verwijder dan de top en laat de bovenste één of twee (ligt aan de beschikbare ruimte) uitlopers een kant uitgroeien. Zodra deze uitloper(s) groter worden leg ze over het draad en laat ze naar beneden groeien. Als de uitlopers te lang worden dan haal je de kop er weer uit.

Water en voeding

Het is belangrijk om regelmatig water te geven aan komkommers om ervoor te zorgen dat de planten voldoende vocht hebben om te groeien en vruchten te produceren. Als algemene richtlijn kunt je komkommers ongeveer één tot twee keer per week water geven, afhankelijk van de weersomstandigheden. Tijdens warme, zonnige dagen kan het nodig zijn om vaker te water geven om de planten vochtig te houden. Kleine zaailingen hebben minder water nodig dan grote planten dus pas de hoeveelheid water daarom aan naar behoefte.

Komkommers hebben veel voeding nodig om goed te groeien en veel vruchten te produceren. Om ervoor te zorgen dat uw komkommerplanten optimaal groeien en bloeien heb je een goede voedingsstoffenbalans nodig. In potten met potgrond gaan de voedingsstoffen meestal acht weken mee. Kweek je de komkommers is in de volle grond geef je ze twee weken voor het overplanten een extra boost.

Houd er rekening mee dat het belangrijk is om de juiste hoeveelheid meststoffen te gebruiken om te voorkomen dat de planten te veel of te weinig voedingsstoffen krijgen. Zelf maak ik gebruik Quad Grow Planter voor komkommers kweken. Grotere oogst, de wortels van je planten hebben een betere toegang tot zuurstof aangezien ze nooit in het water staan. Geen over-bewatering of onder-bewatering.

Oogsten

Als het allemaal goed loopt kun je tussen de 20 tot 40 komkommers oogsten in één seizoen. Het aantal hangt sterk af van het ras. In september worden de nachten weer kouder en kan de plant het buiten begeven. Oogst de komkommer regelmatig en laat de komkommers niet te groot worden.

Om veel komkommers te oogsten moet je regelmatig plukken. Op deze manier vormen er telkens nieuwe vruchten.

Komkommers moet je net als tomaten en paprika’s snoeien. Vanuit de hoofdstengel ontstaan bij elke bladoksel zijscheuten. Deze zijscheuten verwijder je in het begin allemaal, tot de plant circa 50 cm groot is. Hierna verwijder je een deel van de zijscheuten, na het eerste blad van de zijscheut. Hier kunnen nog vruchten aan ontstaan, en het geeft de plant extra bladoppervlak (fotosynthese) om voldoende vruchten aan te maken.

Het is belangrijk om komkommers regelmatig te oogsten. Bij warm weer het liefst dagelijks, net als bij courgettes. Je oogst komkommers door het steeltje door te snijden of te knippen met een mesje of een snoeischaar. De ideale bewaartemperatuur van komkommers is 13 graden. Bewaar ze dus liever niet in de koelkast! Met komkommer is ideaal om door een salade te doen, maar je kan er ook diverse andere gerechten mee maken.

Ziekten en plagen

Komkommers zijn erg gevoelig voor slechte weeromstandigheden.

  • Meeldauw: Meeldauw wordt veroorzaakt door schimmels van het geslacht Podosphaera en kan leiden tot verwelking, verkleuring en afsterven van de bladeren en stengels van de plant.
  • Bladluis: Bladluis zijn kleine, groene of bruine insecten die zich voeden met de sap van de komkommerplanten.
  • Witte vlieg: De witte vlieg is klein, wit en hebben transparante vleugels. Ze leggen hun eieren op de onderkant van de bladeren van de plant, en de larven die hiervan uitkomen, voeden zich met de sap van de bladeren.

Komkommers zijn gevoelig voor meeldauw. Meeldauw treedt vaak op als het vochtig en warm is. Het begint met een paar witte, ronde vlekjes op het blad. Het vlekje groeit door totdat het hele blad wit kleurt. Zie je meeldauw, snoei dan de bladeren zo snel mogelijk af van je plant, en gooi de bladeren weg in de GFT-bak. Doe dit niet op de composthoop. Desinfecteer je snoeischaar en was je handen voordat je andere planten gaat aanraken.

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen. Om eerlijk te zijn, is het mij nog niet gelukt om meeldauw helemaal te voorkomen. De plant twee keer per week besproeien met een mengsel van 40% melk en 60% water helpt wat, maar is niet helemaal de oplossing. Het mengsel van melk en water sproei je op de plant op een zonnige dag. Verder is het goed om te zorgen dat de komkommers niet te nat blijven. Leid ze naar boven zodat de bladeren niet continu vochtig blijven. Plant de planten niet te dicht bij elkaar, en geef water aan de voet van de plant en niet op de bladeren.

Rassen

De komkommer behoort tot de meest gegeten groente in Nederland. De meeste komkommer rassen groeien het beste in een kas of tunnel, maar er zijn ook rassen voor de vollegrond. Bij een teelt in een kas is het verstandig om de planten te begeleiden langs een draad. Bij een buitenteelt laat je de plant over de grond ranken, zoals een pompoen.

Er zijn verschillende soorten komkommers. Het belangrijkste verschil is of het ras voor buitenteelt of binnenteelt is. Bij sommige zadenenveloppen wordt dit vermeld op de verpakking. Mocht dit niet vermeld staan, zoek het dan even op. Dit is van essentieel belang voor een succesvolle oogst, vooral als je buiten gaat telen.

Bij rassen die bedoeld zijn voor buitenteelt, is de huid meestal niet helemaal glad. Er zitten kleine stekeltjes of pukkeltjes aan de buitenkant. Deze stekeltjes zijn nodig om de vruchten te beschermen tegen de hardere weersomstandigheden van buiten. Komkommers die binnen gekweekt worden, hebben dit niet nodig, waardoor ze een mooie, gladde huid hebben. Komkommers die je bij de supermarkt vindt, worden in een kas gekweekt.

Buitenteelt komkommers smaken net zo goed of zelfs beter dan kas komkommers. Rassen die bij mij buiten altijd goed hebben gedaan, zijn Marketmore, Tanja en Chinese slangen. Snackkomkommers doen het trouwens bijna allemaal wel goed buiten. Het zijn planten die veel komkommers geven.

Enkele populaire rassen zijn:

  • Snack-komkommer 'Kaikura F1'
  • Komkommer 'Telegraph improved'
  • Komkommer ‘Marketmore’

labels:

Zie ook: