Hoe laat eten in Spanje: Een gids voor de Spaanse eetcultuur

Heb jij je ook wel eens afgevraagd hoe laat je het beste paella kunt gaan eten in Spanje? En waardoor het komt dat het ene moment iedereen aan de paella zit en het op een ander moment niet te krijgen is? Wat veel mensen niet weten is dat paella een gerecht is dat tijdens de lunch gegeten wordt. 's Avonds is het vaak niet meer te krijgen of zijn de paella restaurants zelfs helemaal gesloten. Wellicht dat het volgende verhaal je enigszins bekend voorkomt.

Een typisch vakantieverhaal

Na een heerlijke avond op het terras of in de kroeg heb je lekker je roes uitgeslapen. Nadat je met een lichte kater wakker geworden bent is het tijd om rustig op te staan, te gaan douchen en je aan te kleden. Het ontbijt in het hotel is over een half uur alweer afgelopen en je moet toch wat eten.

Uitgebreid ontbijten

Eenmaal in de ontbijtzaal komt de geur van verse afbakbroodjes, bacon en koffie je al tegemoet. De hoogste tijd om een lekker uitgebreid ontbijt naar binnen te werken. Je hebt er immers voor betaald en wil straks op het strand niet meteen weer honger krijgen.

Als het dienblad en het ontbijt afgeruimd wordt, vraagt de serveerster netjes of je zou willen vertrekken. Geen probleem, het wordt zo langzamerhand ook wel eens tijd om de strandspullen bij elkaar te gaan zoeken. Het is immers al twaalf uur geweest.

Op naar het strand!

Met je luchtbed en strandtas onder je arm sjok je even later richting stand. Onderweg loop je wederom langs dat leuke restaurant op de boulevard en, net als gisteren, zit het hele terras vol met Spanjaarden. Langzaam maar zeker verschijnen de eerste voorgerechten en de eerste paellas op tafel. Voorzien van een heerlijke geur. “Dat moeten we deze vakantie ook echt een keer gaan doen. Het ziet er zo lekker uit en we zijn immers niet voor niks in Spanje.”

Geen haar op je hoofd die er echter aan denkt om nu al aan de paella te gaan. De eieren met spek zijn net achter de kiezen en voorlopig moet je niet aan eten denken. Eerst die kater er maar een uitzweten op het strand. “We gaan daar wel een keertje ‘s avonds paella eten.”

De desillusie

Enkele dagen later wordt het tijd om de daad bij het woord te voegen. Je hebt besloten om vandaag op tijd van het strand af te gaan en gezellig paella te gaan eten bij dat leuke restaurant met al die Spanjaarden. “Hoe laat zullen we paella gaan eten? De hoogste tijd om te gaan eten, we barsten van de honger. Op naar het restaurant dus!

Eenmaal op de boulevard aangekomen valt het op dat het nog steeds hartstikke druk is op het strand. “Zo laat nog? Hoeven die mensen soms niet te eten?”

Niet veel later kom je bij het restaurant en wat schetst je verbazing? Er is helemaal niemand! Alleen een ober die de tafels aan het dekken is en de stoelen weer recht aan de tafels zet.

Met handen en voeten vraag je of je mag gaan zitten. De ober zegt dat dit prima is en vraagt wat je wilt drinken.

Even later komt hij met een grote kan sangria, enkele pullen bier en een paar blikjes cola aanlopen. Hij zet de drankjes netjes op tafel en maakt zich daarna weer uit de voeten om verder te gaan met het klaarzetten van de tafels. “En de menukaart dan? Krijgen we die niet?”

Onbegrip en irritaties nemen toe

Een paar minuten wacht je nog af, maar aangezien de ober totaal geen aanstalten maakt om ook maar iets wat op een menukaart lijkt te pakken, ga je het hem zelf maar vragen.

Nogal verbaast kijkt de ober je vervolgens aan? Niet omdat hij niet begrijpt wat je bedoelt, maar vooral omdat je om half acht ‘s avonds de menukaart wilt hebben. Het duurt nog minstens een uur voordat de keuken open gaat…

Door het onbegrip en de honger die steeds meer op begint te spelen beginnen de irritaties langzaam toe te nemen. “Waarom doen die luie Spanjaarden niks?” Als de keuken pas om half negen open gaat moet je nog zeker een uur wachten en ben je pas hartstikke laat klaar met eten. Dat is toch niet normaal!

Uit fatsoen en omdat je drankjes op tafel hebt staan blijf je toch maar zitten. Het schaaltje zoute nootjes is binnen no-time leeg en veel te weinig om de ergste trek te stillen.

Waar staat die paella nou?

Als je je eenmaal neergelegd hebt bij het feit dat je nog ruim een uur moet wachten wordt het hoog tijd om de menukaart eens te bestuderen. Een Nederlandse menukaart hebben ze hier ook al niet. Maar goed, paella is een Spaans woord dus dat moet te vinden zijn.

Na de menukaart drie keer van voren naar achteren en weer terug doorgekeken te hebben, heb je nog altijd geen paella gevonden. Zal het dan toch een andere naam hebben in Spanje?

Kortom, de hoogste tijd om opnieuw de ober te roepen. Deze keer om hem te vragen waar de paella staat. Ietwat geïrriteerd laat de over de spullen die hij in zijn handen heeft op een tafel vallen en sjokt naar jouw tafel toe.

Serieus? Geen paella?!

Met handen en voeten maak je de ober vervolgens duidelijk dat je paella komt eten. Het is alleen nergens op de menukaart te vinden.

Ook probeer je hem duidelijk te maken dat de paella wel zonder schelpen moet want dat lust bijna niemand. O ja, en je wilt hem graag meteen om half negen hebben, het is immers al hartstikke laat.

Nog verbaasder dan toen je om de menukaart vroeg kijkt de ober je aan. Het lijkt wel alsof hij je bijna uit begint te lachen. “Paella? Meen je nou serieus dat jullie nu paella komen eten?” “Dat hebben we helemaal niet joh.”

“Dat hebben ze niet?” Vraag jij je af. En al die mensen die hier elke middag aan de paella zitten dan… De irritatie heeft inmiddels een hoogtepunt bereikt en een deel van het gezelschap staat op om te vertrekken. Je loopt naar binnen om te betalen, geeft geen cent fooi en vertrekt met de opmerking: “ons zie je hier nooit meer terug”!

Vervolgens wordt er een stevige tred ingezet richting Karel’s Hollandse Pot, daar willen ze je tenminste wel helpen. Maar wel opschieten want om negen uur gaat de keuken dicht.

De Spaanse eetcultuur: Meer dan alleen eten

Een anekdote als bovenstaande zal menigeen bekend voorkomen. De gebrekkige communicatie, de onwetendheid en het onbegrip zorgen er regelmatig voor dat irritaties over en weer zeer hoog op kunnen lopen.

Communiceren met handen en voeten

De communicatie in een Spaans restaurant kan lastig zijn. Zeker als je elkaars gebruiken niet kent. Buiten de Spaanstalige landen zijn er relatief weinig mensen die zich goed verstaanbaar kunnen maken in het Spaans. Vaak beginnen toeristen dan ook Engels te praten en gaan ze er vanuit dat men overal in Spanje de Engelse taal beheerst. Dit is echter vaak niet het geval. In tegenstelling tot de meeste Noord Europese landen, is Engels niet een vak dat altijd op scholen gegeven wordt in Spanje.

Tegenwoordig wordt het steeds vaker standaard in de lesprogramma’s opgenomen en leert men beter Engels via internet. Tot een aantal jaren geleden was de beheersing van de Engelse taal zeer beperkt onder Spanjaarden. In de wereld zijn er meer mensen Spaanstalig dan Engelstalig en het was voor de Spanjaarden lange tijd niet nodig om Engels te leren. Ze spreken immers al een wereldtaal. Het gevolg van deze situatie is dat er vaak met handen en voeten gecommuniceerd wordt. Zo lang je begripvol naar elkaar bent is dat allemaal prima, maar zodra er onduidelijkheid en miscommunicatie ontstaat kan dit snel tot irritaties leiden.

Onbekend maakt onbemind

De onwetendheid over elkaars, in dit geval, eetcultuur is een andere verstorende factor in de communicatie. Veel toeristen denken dat de eetcultuur in Spanje hetzelfde is dan thuis. Men weet dat er andere gerechten geserveerd worden, maar heeft vaak geen idee dat de wijze van eten, de etenstijden en de gebruiken aan tafel ook veel van elkaar kunnen verschillen.

In het geval van paella kan dit er dus voor zorgen dat toeristen ‘s middags een restaurant zien waar het hele terras vol staat met de meest lekkere paellas. Vervolgens besluiten zij ‘s avonds in hetzelfde restaurant te gaan eten en kunnen ze geen paella meer krijgen…

Wanneer kun je dan wel paella eten?

Paella is een typisch lunchgerecht. Alleen in toeristische eetgelegenheden is het soms mogelijk om ook in de avond paella te bestellen. Omdat deze paella dan vaak niet meer vers bereidt wordt, laat de kwaliteit regelmatig te wensen over.

Hoe laat je paella precies kunt eten hangt dus af van de lunchtijd in de regio waar je op dat moment bent. Aan de Middellandse Zeekust is de lunchtijd vaak van ongeveer 13:30 tot 16:00 uur. Ga je dus in het oosten van Spanje op vakantie en wil je graag paella gaan eten? Zorg dan dat je tussen 13:30 en 14:30 uur in het restaurant zit.

Reserveren aanbevolen

Als je paella gaat eten is het verstandig om vooraf te reserveren. Met name in de weekends zitten de goede paella restaurants vaak behoorlijk vol.

Bij het reserveren van een tafel kun je vaak ook al aangeven dat je paella wilt komen eten en welk soort paella je graag wilt hebben. Als je dit aangeeft kan het restaurant alvast wat voorbereidingen treffen. Hierdoor zal de paella sneller op tafel staat als je eenmaal aan tafel zit.

Heb je de bestelling nog niet bij je reservering doorgegeven? Zorg dan zeker dat je niet later dan 14:00 uur binnen bent.

Etenstijden in Spanje

Tijdens je vakantie in Spanje zul je hoogstwaarschijnlijke regelmatig aanschuiven in één van de vele restaurants die het land rijk is. Handig hierbij is om dan rekening te houden met de etenstijden in Spanje en de verschillende etiquette. Want als het om eten en drinken gaat in Spanje, dan zijn er nogal wat verschillen met Nederland. Wanneer je uit eten gaat in Spanje zul je merken dat de tijden waarop Spanjaarden eten enorm verschilt met Nederland. Lunchen gebeurt bijvoorbeeld vaak vanaf een uur of twee in de middag. Restaurants sluiten na de lunch - rond het einde van de middag - vaak hun deuren en gaan pas in de avond, rond 20 uur weer open. Uit eten in Spanje doe je namelijk als een echte Spanjaard, zeker niet voor 20.30 uur. Tussen de lunch (Almuerzo) en het diner (Cena) kun je natuurlijk wel in een kroeg of barretje neerploffen om te genieten van een drankje met een tapa of pintxo.

Waar bij ons in Nederland en België het diner de belangrijkste maaltijd is, geldt dat in Spanje voor de lunch. Spanjaarden pakken vaak flink uit en voor de lunch wordt ook ruim de tijd genomen. Niet zo gek dat restaurants in Spanje hier flink op inspelen. Bij veel restaurants kun je tussen de middag een menu del día bestellen. Een menu del día bestaat uit een voorgerecht, hoofdgerecht en nagerecht en vaak krijg je hier zelfs nog een drankje bij. De prijs voor een menu del día ligt vaak tussen de tien en vijftien euro.

De vijf eetmomenten in Spanje

In Spanje zijn er in totaal zo’n vijf eetmomenten, verspreid over heel de dag. Iets meer dus dan wij in ons moederland gewend zijn! Deze eetmomenten zijn el desayuno, el almuerzo of l’esmorzaret, la comida, la merienda en la cena.

1. El desayuno: Het ontbijt wordt doorgaans gegeten tussen 7.00 en 8.30 uur. In het weekend slapen de Spanjaarden lekker uit en kan dit tijdstip opschuiven naar tussen 8.30 en 10.00 uur.
2. El almuerzo: Tussen 9.00 en 12.00 uur is het tijd voor deze tweede maaltijd van de dag, afhankelijk van wanneer je tijd hebt. En in tegenstelling tot wat je misschien verwacht, begin je dan niet met een koffietje, maar met een biertje, wijntje of tinto de verano! Hierbij hoort een zogenaamde bocadillo, een broodje met over het algemeen warme vulling.
3. La comida: De lunch is voor veel Spanjaarden de belangrijkste maaltijd van de dag. In tegenstelling tot wat wij vaak gewend zijn, wordt ‘s middags praktisch altijd een grote, warme maaltijd gegeten. Vandaar dat veel restaurants een menu del día aanbieden: een menu met voorgerecht, hoofdgerecht, en nagerecht en soms zelfs inclusief een drankje!
4. La merienda: In Spanje eet men het avondeten pas erg laat voor onze begrippen. Je vraagt je misschien af hoe het kan dat mensen hier geen honger krijgen als het zo lang duurt. Simpel: een extra eetmomentje tussendoor! Dit is la merienda. Over het algemeen eten de Spanjaarden graag iets zoets voor la merienda. In Valencia is het populairste tussendoortje de beroemde horchata met een fartón!
5. La cena: En dan eindelijk, vanaf ongeveer 20.00 uur, gaan de restaurants open voor het avondeten, wat in het Spaans la cena heet. Het eerste uurtje is het vaak relatief rustig. Spanjaarden houden van een late avondmaaltijd. Hoe warmer het is, hoe later het wordt. Dit betekent wel dat ze wat minder uitgebreid eten; een zware paella in je maag is niet zo lekker als je snel daarna naar bed gaat…

Waarom eten Spanjaarden zo laat?

De etenstijden zijn in Spanje doorgaans op momenten waar wij vreemd van opkijken. Dat heeft verschillende redenen. Ten eerste een praktische reden: de middagmaaltijd vindt plaats op het moment dat de zon het felste is. Zeker in de zomer is het fijn dat je op de warmste uren niet hoeft te werken, maar een lange middagpauze kunt nemen. Bij fysieke banen en kleinere bedrijven zie je vaak dat de middagpauze twee tot soms wel drie uur duurt. Zo ontwijk je de hittepiek.

Door zo’n lange middagpauze werk je uiteraard ‘s avonds langer door. Bijna alle winkels sluiten op z’n vroegst rond 20.00 uur en regelmatig later. Hierdoor eten mensen ‘s avonds ook automatisch later. Je moet natuurlijk eerst nog naar huis, misschien nog een boodschap doen, en pas daarna is het tijd voor het avondeten!

De tweede reden dat vooral de lunch en het avondeten zo laat op de dag vallen, is historisch. Vroeger viel Spanje in de tijdzone van het Verenigd Koninkrijk, één uurtje verschil met de rest van Europa dus. In 1939 kwam er in Spanje dictator Francisco Franco aan de macht, die goed bevriend was met Hitler en Mussolini. Om de band met Hitler aan te halen, paste Franco de tijdzone van Spanje aan naar de Duitse tijd. Hiermee werd de ‘normale’ lunchtijd van 13.00 uur opeens 14.00 uur, en werkte men ‘s avonds opeens niet meer tot 19.00 uur, maar tot 20.00 uur!

Drinken in Spanje: Meer dan alleen water

Als je om 9.00 uur ‘s ochtends door Valencia loopt, kun je regelmatig al biertjes of een glas wijn op tafel zien staan. Bizar vroeg voor onze gewoonte, maar heel normaal voor de Spanjaarden. Het is niet zo dat ze dan gelijk een alcoholmarathon houden, maar een biertje of wijntje bij de almuerzo ‘s ochtends is toch lekker. Ook kijken de Spanjaarden niet heel vreemd op van alcohol tijdens de lunch op een werkdag, zolang je maar drinkt met mate. Zelfs de bar van de universiteit serveert alcohol!

Een hapje en een drankje!

Een belangrijk element van de Spaanse drinkcultuur is dat je praktisch nooit alleen een drankje doet. Wat nootjes of olijven krijg je vaak automatisch bij een biertje, maar de Spanjaarden bestellen ook graag een tapa erbij. Zo komt de alcohol wat minder hard binnen dan op een lege maag.

In Valencia zijn de tapas relatief grote porties, dus bestel niet te veel! Voor een gezellige avond op terras, is het een goed idee om één tapa te bestellen om te delen met heel de tafel. Als je die (bijna) op hebt, kun je de volgende bestellen, en zo rustig genieten van de gezelligheid!

Praktische tips voor eten in Spanje

• Pas je aan de Spaanse tijden aan: Om ten volle te genieten van je verblijf in Spanje raden we je echter aan om je aan te passen aan Spaanse tijden. Veel gezelliger en praktischer.
• Wees je bewust van de regionale verschillen: Wat je op de menukaart van een Catalaans restaurant kunt vinden kan dus totaal anders zijn dan die in het Baskenland of in Andalusië.
• Deel tapas: Tapas deel je met je tafelgenoten.
• Wijn bij de maaltijd: Het is heel normaal om brood bij je maaltijd te eten en wijn te drinken, ook tijdens de lunch.
• Natafelen: Lang natafelen is dus aan de orde van de dag, en ook bij de meeste restaurants zullen ze daar geen probleem van maken.

Spaanse eetgewoonten in een tabel

labels:

Zie ook:

• Pien Laat Haar Eten Zien Salade: Inspiratie & Recepten!
• Pien's Perzik Salade Recept: Heerlijk & Zomers!
• Pien Laat Haar Eten Zien Recepten: Inspiratie voor Kinderen
• Ontdek Wanneer Ontbijt bij McDonald's Begint, Plus Menu en Prijzen!
• Ontdek Hoe Je Een Te Zoete Saus Perfect Minder Zoet Maakt – Simpele Tips!
• Pannenkoeken Recept 4 Personen: Makkelijk & Lekker