Thais eten wint nog steeds aan populariteit in Nederland en België. Optimaal genieten van een Thais diner kan alleen als je de bijbehorende etiquette kent. Bovendien: Als je het genoegen hebt in Thailand zelf Thais te eten, zit je wel zo relaxed aan tafel als je weet dat je je niet hoeft te generen voor ongewild rare westerse gewoontes. Maar laat je eetplezier ook niet vergallen uit angst een Thaise regel te overtreden. Want voor de Thai gaat één ding boven alles: met elkaar eten in een restaurant is een feestje en dat moet het blijven ook.

Dus geen stijf gestreken servetten en strakke rij vorken, messen en lepels naast het bord. Ook geen van te voren vastgestelde gangen. Bestel lekker bij naar behoefte.

Bestek en Eetgerei

Het is een misverstand dat je Thais in principe met chopsticks eet. Doe dat dus ook niet! Advies voor Thailand is - en dat is de simpelste manier om het te onthouden - dat je alleen met stokjes eet als dat het enige eetgerei is dat je krijgt aangeboden. Bij Thaise noodlegerechten bijvoorbeeld, afkomstig uit China maar populair bij straatkraampjes en in foodcourts in shoppingmalls. Zoals de Pad Thai of de bekende noodle-in-bouillon met vis- of vleesballen. Maar noodles op een bord en alle andere gerechten eet je in een Thais restaurant ‘gewoon’ met lepel en vork.

Je eet dus met lepel en vork, om redenen als hier voor beschreven. Eetlepel in je rechterhand. Ook in Thaise restaurants buiten Thailand. Dat je rijst gemakkelijk zonder knoeien naar je mond moet kunnen brengen, is een logische voorwaarde die de koning aan het bestekgebuik stelde: rijst is het belangrijkste onderdeel van elke Thaise maaltijd. Dat Thai met westers bestek eten, danken ze aan moderniseringsdrift van de koning Chulalongkorn in de tweede helft van de 19e eeuw. Een mes was volgens de majesteit niet nodig: De Thaise keuken levert geen lappen vlees af, maar is verfijnd en dus hapklaar.

Gerechten en tafelmanieren

Soep is in Thailand een bijgerecht! En vaak heel pittig. Zoals de beroemde Tom Kha Khai en Tom Yam Kung. Het achter elkaar naar binnen werken van de soep als voorgerecht kan levensgevaarlijk zijn. Meestal schep je de soep uit een gemeenschappelijke kom in een kleine persoonlijke drinkkok. Maar geen probleem om de rijst op je bord te verrijken met wat nat, vlees en groenten. Veel Thaise restaurants in Europa hebben zich aangepast en serveren soep als voorgerecht.

Bij de Thai treedt vaak iemand als tafel coördinator op. Meestal degene die later de rekening betaalt of het diner heeft georganiseerd - en dat is niet het zelfde. De coördinator zorgt er voor er zoveel mogelijk verschillende smaken en soorten eten op tafel komen. Voor de goede orde: We hebben het over samen dineren. Hoe meer mensen aan tafel, hoe meer gerechten en hoe meer elke disgenoot dus kan genieten.

Wacht niet tot dat al het eten op tafel staat, want dan kun je lang wachten. In Nederland en België snapt het personeel van de Thai wat je bedoelt met een voorgerecht. Maar in traditionele restaants in Thailand, is het de keuken die de volgorde bepaalt. Vakantiegangers die in Thailand westers eten en vragen om een ‘starter’, moeten niet gek op kijken als die niet als eerste gerecht op tafel komt. De maaltijd begint wel met rijst. Die schep je op bord, of die wordt door het personeel of een attente disgenoot op je bord geschept. Daarna pak je met de bijbehorende opscheplepel van een schaal een hoeveelheid die goed is voor twee a drie eetlepels. Leg die niet op, maar tegen de rijst aan.

Als de gezelligheid toeneemt, wordt aan de Thaise tafel de etiquette iets minder formeel. Schep terwijl je zit te eten, rustig wat lekkers op van een passerende schaal. Minder sjieke restaurants hebben geen opscheplepels. Daar gebruikt iedereen z’n eigen eetlepel. Gaat je dat te ver, vraag dat rustig om extra eetlepels om op te scheppen. Voor disgenoten die elkaar wat intiemer kennen, is het ‘voeren’ van elkaar een bekend gebruik.

Smakken is not done. Je praat ook niet met volle mond. Azië-gangers willen zich in Thailand nog wel eens vergissen. Slurpen doe je in Japan. Boeren in China. Maar de heerlijkheden van de ‘koninklijke Thaise keuken’ neem je zonder geluiden tot je. Thai nemen alle tijd voor de maaltijd. Eten is een feest en het moment om met elkaar te praten. Daartoe worden de lepels en vorken vaak neergelegd. ‘Dooreten’ is duidelijk niet iets dat de Thai als kind hebben geleerd.

Aan het eind van een Thais diner is je bord leeg. Schoon leeg! Tot op de laatste rijstkorrel gaat alles op. Dat wil niet zeggen dat je ook dingen moet eten, die je niet lust. Vetranden en andere ongewilde restanten transporteer je discreet via je lepel naar een tafel-afvalemmer of een daartoe aangewezen bord. ‘Te heet’ in de zin van te scherp is geen excuus om eten op je bord achter te laten.

Tips

Dus nogmaals: Eet geen soep als voorgerecht, werk niet veel van een gerecht achter elkaar naar binnen, combineer steeds met rijst en leg af en toe je bestek even neer voor een aangenaam gesprek!

De kans is groot dat je in Thailand met Thai eet, jij als van zelfsprekend de rekening krijgt. Betaal die! Of je het nu leuk vind of niet, in Thailand betaalt degene met de meeste senioriteit. Degene waarvan de optelsom van inkomen, aanzien, ervaring, leeftijd en afkomst het indrukwekkendst is. En dat is, buiten het zakelijke circuit om, bijna altijd de buitenlander.

Uitzonderingen zijn er natuurlijk. Vooral tijdens zakendiners. Als een Thai wil betalen, biedt dat aan om ook een bijdrage te leveren. Maar doe dat slechts eenmaal, want anders kan het worden gezien als een belediging.Delen van de rekening over alle aanwezigen, kennen de Thai niet. Mocht delen toch de afspraak zijn die je met Nederlandse en Belgische tafelgenoten hebt gemaakt, laat dan iemand eerst het hele bedrag afrekenen. Regel daarna in stilte onderling ieders bijdrage. Voor de Thai is openlijk gedoe over geld het zelfde als ruzie.

labels:

Zie ook: