Een klodder saus is meestal niet zo gezond, maar natuurlijk wel heel erg lekker. Bovendien zijn sommige maaltijden echt niet compleet zonder wat saus. Om de saus zo lang mogelijk te kunnen gebruiken, is het handig om het na opening op de juiste manier op te bergen. Wat deze ‘juiste manier’ is, verschilt nogal per saus.

Mayonaise bewaren: de basisregels

Laten we starten bij mayonaise, een van de meest geliefde sauzen onder Nederlanders. Volgens het Voedingscentrum adviseert men om mayonaise na opening in de koelkast te bewaren. Vervolgens is het 2 tot 4 maanden houdbaar. Buiten de koelkast bewaren is door de eieren waarvan mayonaise is gemaakt geen goed idee.

Na opening van de pot, tube of fles kunnen er bacteriën bijkomen, waardoor het bederf extra snel gaat. De koelkast is daarom de beste bewaarplaats voor een saus die al geopend is.

Verschil tussen gesloten en geopende verpakking

In de supermarkt staan er rijen saus búiten het koelvak, ook mayonaise. Maar: als je thuis de pot mayo aanbreekt, gaat hij daarna vaak de koelkast in. Waarom zou je een nog gesloten verpakking anders bewaren dan een geopende verpakking? Hoe vaker je een verpakking (lees: saus) opent, hoe meer schimmels en bacteriën erbij kunnen komen. De kwaliteit van de saus wordt daar ook niet beter van.

Wat staat er op de verpakking?

Bij verpakte producten staat een bewaaradvies op de verpakking. Die leest vaak ‘koel bewaren’ of ‘gekoeld bewaren’. Maar wat betekent dat eigenlijk?

  • Bij ‘gekoeld bewaren’ moet je het product opbergen in de koelkast.
  • Bij ‘koel bewaren’ leg je de producten op een koele, donkere plaats, van tussen de twaalf en vijftien graden.

Voorbeelden van bewaaradviezen op mayonaiseverpakkingen:

  • Van Wijngaarden’s Zaanse mayonaise: ‘Koel en donker bewaren’.
  • Remia mayonaise: ‘Na openen koel en droog bewaren’.
  • Calvé mayonaise: ‘Na openen gekoeld bewaren’.
  • Albert Heijn mayonaise: ‘Koel, donker en droog bewaren. Na openen gekoeld bewaren (max. 7°C), beperkt houdbaar’.
  • Oliehoorn mayonaise: ‘Na openen bij voorkeur koel bewaren’.

Houdbaarheidsdatum: THT vs. TGT

Op producten (zoals saus) staat meestal een houdbaarheidsdatum. Dit kan een ‘ten minste houdbaar tot’-datum (THT) zijn, of een te gebruiken tot-datum (TGT). Zo’n houdbaarheidsdatum geldt alleen voor een ongeopende verpakking. Staat er géén THT-datum op de verpakking, of heb je de saus aangebroken? Volg dan het bewaaradvies dat op de verpakking staat.

Mayonaise en vetgehalte

Ja, er zitten eieren in mayonaise. Toch betekent dit niet dat mayo slecht gaat op bewaarplekken buiten de koelkast. Je kunt mayonaise volgens veel verpakkingen ook op andere (koele en donkere) plekken bewaren. Hoe komt dat? Sauzen zoals mayonaise bestaan voor het grootste gedeelte uit vet; soms wel zestig tot tachtig procent. Dat vet maakt mayonaise, in combinatie met azijn en bewaarmiddelen, niet zo gevoelig voor bacteriële groei.

Maar opgelet, want minder vette versies (zoals light-mayonaise) zijn wél gevoelig voor bacteriële groei.

Hoe weet je of mayonaise nog goed is?

Tenzij je een grootverbruiker bent, kan het voorkomen dat je mayonaise (of een andere saus) in de koelkast hebt staan met een verstreken houdbaarheidsdatum. In veel (maar niet alle) gevallen kun je producten nog consumeren als de houdbaarheidsdatum is verstreken. De THT-datum staat namelijk voor de datum waarop de kwaliteit gegarandeerd is, na die datum kan de kwaliteit achteruit gaan. Om erachter te komen over de mayonaise nog goed is, gebruik je je zintuigen.

‘De mayonaise is ranzig, ruikt en smaakt anders of is verkleurd.’ Bederf herken je snel door goed te kijken, ruiken of proeven.

Bewaaradvies in het kort:

  • Na opening is het twee tot vier maanden houdbaar in de koelkast.
  • Gesloten verpakking: tot 2 maanden na THT-datum op een koele, droge plaats.

Andere populaire sauzen en hun houdbaarheid

Ketchup is gemaakt van tomaten en daardoor lijkt het minder bederfelijk dan zoiets als mayonaise. Klopt dat ook? In feite wel, want ketchup heeft een veel hogere pH-waarde (rond de 3.7) dan mayonaise (rond de 4.5). Dat betekent dat ketchup zuurder is, waardoor schimmels en bacteriën minder kans hebben.

Dat het zuur als een soort natuurlijk afweersysteem werkt, wil overigens niet zeggen dat u het daarom gewoon in het keukenkastje kunt bewaren na opening. Hoe vaker u verpakking opent, hoe meer schimmels en bacteriën erbij komen en hoe verder de kwaliteit achteruitgaat. De koelkast is dus echt de beste bewaarplek. In de kast kun je een geopende ketchupfles slechts een maand bewaren zonder smaakverlies, maar als je de fles in de koelkast bewaart dan is de ketchup 9 maanden tot 1 jaar te gebruiken.

Knoflooksaus is een beetje een lastige, omdat het gemaakt kan worden op basis van zuivel, eieren, olie of een combinatie van die 3. Dat heeft ook gevolgen voor de manier waarop u dit soort saus het best kunt bewaren. Het veiligste is daarom om het zekere voor het onzekere te nemen en knoflooksaus in de koelkast te bewaren. Hier kunt u het volgens het Voedingscentrum tot wel 1 jaar bewaren.

Mosterd kan niet over de datum gaan. Althans, dat is wat heel veel artikelen beweren. Dat komt omdat mosterdzaad vrij zurig is, net als de azijn die erin zit, daarnaast bevat mosterd vaak ook nog een dosis zout, waardoor het voor bacteriën en schimmels helemaal geen ideale omgeving is om zich te vermenigvuldigen. Hetzelfde gaat op voor mosterd.

Sambal, chilisaus en andere hetere sauzen bevatten chili en vaak ook nog veel zout. Die hoeven dus vast niet in de koelkast, toch? Nou, eigenlijk wel.

Satésaus bevat met als sambal en mosterd ook azijn en zout, maar dat wil niet zeggen dat deze saus ook lang houdbaar is. Voor satésaus geldt een bewaaradvies van maximaal 3 dagen in de koelkast na opening.

Saus Bewaaradvies na opening
Mayonaise 2-4 maanden in de koelkast
Ketchup 9 maanden tot 1 jaar in de koelkast
Knoflooksaus Tot 1 jaar in de koelkast
Satésaus Maximaal 3 dagen in de koelkast

Eet u graag een saus die niet in deze lijst voorkomt? Gewoon openen en ruiken, dan weet je het snel genoeg. Ik denk dat het nog wel kan, maar inderdaad gewoon proberen. Ruiken of het nog goed ruikt en dan proeven.

labels:

Zie ook: