Een broedse hen wil net zolang op eieren zitten totdat ze kuikens uitbroedt. Het is een instinct. Ze wordt fel, beschermend en als je bij haar in de buurt komt begint ze te grommen en zet ze haar veren op. Ze pikt naar alles en iedereen, om te voorkomen dat iemand bij haar eieren komt. Als je hen broeds is dan wil dit zeggen dat ze heel graag moeder wil worden.

Het instinct om eieren uit te broeden wordt geactiveerd door dagen waarop het langer licht is. Als je hen eieren legt en het steeds langer licht wordt op een dag, dan kan het zijn dat je hen broeds wordt.

Broedsheid wordt veroorzaakt door de hormonen oestrogeen en progesteron. Er zijn een paar triggers die deze hormonen activeren:

  • Een rustig, ongestoord en donker legnest.
  • Veel eieren in een legnest.
  • Andere broedse hennen.

Maar niet alle hennen hebben deze triggers nodig om broeds te worden. Bij sommige rassen (zoals zijdehoenders en cochins) worden deze hormonen al snel geactiveerd. Hierdoor zijn dit soort rassen veel en vaak broeds. Er zijn ook hennen die nooit in hun leven broeds zullen worden. Je kunt een hen niet broeds maken, maar de bovenstaande triggers kunnen er wel voor zorgen dat ze broeds wordt.

Sommige mensen zeggen dat broeds zijn kan worden ontmoedigd door de eieren uit het zicht van de hen te halen, maar de ervaring leert dat een kip die echt graag wil broeden dit toch wel gaat doen. Zij wordt niet zo gemakkelijk ontmoedigd.

Gevolgen van broedsheid

Een broedse hen verwaarloost zichzelf voor het welzijn van de verwachte kuikens. Haar instinct wil dat ze blijft zitten wachten tot de kuikens uitkomen. Het boeit haar niet of er wel of geen eieren onder liggen en of de eieren wel of niet bevrucht zijn.

Een broedse hen gaat maar één of twee keer per dag van het nest om te eten, te drinken en te poepen. Daarnaast eet ze maar ongeveer 20% van wat ze normaal eet en drinkt ze ook veel minder. Op sommige dagen eet ze zelfs helemaal niet. Hierdoor verliest ze veel gewicht, wordt haar kam bleek, verliezen haar veren de glans en wordt ze kwetsbaar voor parasieten. Daarom is het advies om een hen niet meer dan één keer per jaar te laten bloeden.

Als er geen bevruchte eieren zijn of als ze op een leeg nest zit, dan kan de broedsheid nog langer dan drie weken aanhouden. Ze is echt van plan om net zolang te blijven zitten tot de kuikens uitkomen. Een broedse hen loopt heel onwennig rond als ze gaat eten.

Poep van een broedse kip

De poep van een broedse kip ziet eruit als gewone poep, maar dan drie of vier keer groter en het stinkt enorm! Dit komt doordat de poep urenlang wordt vastgehouden in plaats van regelmatig gedurende de dag te worden geleegd. Een broedse hen poept niet in haar nest omdat ze het schoon wil houden voor de verwachte kuikens.

Hoe lang kan de hen van het nest af?

De eerste week zat ze dat gewoon te wachten tot ik haar in het nachthok liet om haar weer op het nest te brengen. De laatste twee dagen vond ze het een stuk leuker in de ren en moest ik haar pakken. Dit was na ongeveer een half uurtje en de eieren voelden dan aan de buitenkant al wat koud aan. Ik denk dat een half uurtje geen kwaad kan. Tegen het einde van het broeden kan ze rustig tot een half uur, soms zelfs iets langer van de eieren weg, want de eieren moeten op dat ogenblik de tijd hebben om af te koelen, want anders gaan de kuikens over verhitten in het ei.

Ik haal ons broedse hennetje elke dag even van het nest af omdat ze anders niet beweegt, eet of drinkt. Ik denk dat dit voor de kip ook voldoende moet zijn om de poten even te strekken.

Broedsheid afbreken

Het is geen goed idee om je kip vaker dan één keer per jaar broeds te laten zijn. Als je niet wil dat je kip broeds is, omdat je geen kuikens wil of omdat dit niet goed is voor haar gezondheid dan kun je haar broeds-af maken. Dit wil zeggen dat je de aanmaak van de hormonen die zorgen voor broedsheid verbreekt. In dit geval geldt; hoe eerder, hoe beter. Hoe langer een hen broeds is, hoe langer het duurt om de broedsheid te laten stoppen, en hoe langer het duurt voordat ze weer eieren gaat leggen. Het is dus belangrijk om er snel bij te zijn!

Er zijn veel verschillende methoden om de broedsheid af te breken, maar veel daarvan zijn echt wreed of enorm stressvol. Er is één methode die ik aanraad. Bij die methode laat je haar buik geleidelijk afkoelen zodat de hoeveelheid hormonen afneemt.

De broedse hen in een bench

Een goede methode om je kip broeds-af te maken, is door de hen in een bench te plaatsen. Doordat de hen op een draadbodem zit, kan de lucht onder de kip circuleren, waardoor haar buik afkoelt.

  1. Zet de bench op een lichte plek neer, dus niet in een donkere schuur. Zorg dat er lucht onder de kooi kan komen. Dit kun je doen door wat stenen of hout onder de kooi leggen. Sommige mensen zetten de draadkooi bij in de kippenren, dat kan prima zolang ze maar droog zit als het regent.
  2. Zet voer en drinken in de kooi neer. Gewoon het normale voer en water wat ze normaal ook krijgt. Heb je Stressmix in huis? Dan is het een goed idee om dit in het water te doen omdat het allemaal toch wel erg stressvol is voor haar.
  3. Leg een stok in de bench waar de kip op kan zitten. Het is fijn voor haar dat ze op een stok kan zitten.
  4. Zet de broedse hen in de kooi. Ze gaat even van streek zijn en heen en weer lopen en kakelen. Dit is normaal en hoort er helaas bij.
  5. Is je kip minder dan 2 dagen broeds? Dan is de kans groot dat ze binnen 24 uur broeds-af is. Hoe langer ze broeds is geweest, hoe langer ze in de draadkooi moet blijven om broeds-af te raken.
  6. Als je kip broeds-af is, dan begint ze zich anders te gedragen. Ze begint rond te lopen in de kooi en gaat weer regelmatig eten, drinken en poepen.
  7. Test of je kip broeds-af is. Dit kun je doen door haar uit de bench te halen en haar weer bij je andere kippen te zetten. Als ze nog broeds is, dan gaat ze aan het eind van de dag weer terug op haar nest zitten. Doet ze dit? Zet haar dan terug in de bench. Doet ze dit niet?

Let op: een broedse kip moet ook 's nachts in de bench blijven!

Als je een broedse kip broeds-af wil maken, dan is het belangrijk om consequent te zijn, óók ’s nachts. Zodra ze weer in het donkere, knusse legnest zit, wakkert dat haar broedsheid meteen weer aan. In de bench zit ze op een open, frisse plek zonder nestgevoel. Dat helpt haar lichaam en hormonen om uit de broedstand te komen.

Wanneer gaat ze weer eieren leggen?

Als je kip minder dan 2 dagen broeds is geweest, dan is de kans groot dat ze na een week weer begint met het leggen van eieren. Hoe langer ze broeds is geweest, des te langer dit kan duren. Als ze lang broeds is geweest dan kan dit wel 8 weken duren.

Extra tips

  • Zorg dat je het wel goed in de gaten houdt en de broedsheid niet te lang laat doorgaan.
  • De kip in een apart, kaal hok (mét vers voer en drinken) huisvesten gedurende een paar dagen. Dit is de meest effectieve manier, omdat hier zeker geen nestgevoel zal ontstaan.

Veelal worden kippen in de zomermaanden broeds, maar het kan ook verspreid over het jaar gebeuren. Hogere temperaturen spelen hierin een belangrijke rol. Hoe vaak een kip broeds wordt en vanaf welke leeftijd, dat hangt van het soort kip af. Sommige kippen worden pas op latere leeftijd broeds en hebben dit niet zo vaak.

Bronnen

  1. P. J. Sharp: Broodiness and broody control. Biology of breeding poultry, 2009.
  2. Ling Qian Yin, Jin Shan Ran: Genetic regulation of broodiness in poultry. PubMed, 2019.
  3. Damerow, Gail: The Chicken Health Handbook. Storey, 2015.
  4. Kathy Shea Mormino: The chicken chick's guide to backyard chickens. Verenigde Staten, 2017.

labels: #Kip

Zie ook: