Het is belangrijk om te weten hoe je voedsel correct kunt bewaren om de versheid te behouden en bederf te voorkomen. Vlees, zuivel en veel soorten groenten kun je het beste in de koelkast of diepvries bewaren. Maar wist je dat de ene plek in de koelkast geschikter is dan de andere? En hoe zit het met fruit, kaas en brood? Moeten die ook in de koelkast?
Voor droge producten zoals pasta, meel, suiker en kruiden geldt dat deze vaak afgesloten (en donker) buiten de koelkast bewaard kunnen worden. Het is goed om het verschil te weten tussen ‘gebruiken tot’ en de houdbaarheidsdatum. Daarbij kan een houdbaarheidstabel helpen om voedingsproducten en eten goed te bewaren.
Bewaartips en houdbaarheidstips voor voedingsmiddelen
Hier vind je tips over het bewaren en vers houden van voedsel, etenswaren en droge producten zoals meel, bloem en pasta. Ook is er een overzichtelijke tabel met de houdbaarheid - hoe lang je bepaalde voedingsmiddelen en etenswaren kunt bewaren - in de koelkast en de diepvries. Tot slot geven we algemene tips over producten, etenswaren en hoe je het bederven ervan kunt voorkomen. Goede houdbaarheid van etenswaren en het tegengaan van bederf begint namelijk al bij het winkelen!
Groenten en vochtige bladgroenten vers houden
Over het algemeen is de wijze waarop producten in de supermarkt worden bewaard een goede indicatie hoe je ze thuis het beste kunt bewaren. Wat in de supermarkt gekoeld wordt aangeboden, moet je thuis ook koel bewaren. Levensmiddelen die in de supermarkt buiten de koeling staan, hoeven thuis ook niet in de koeling, alhoewel koelen de houdbaarheid vaak wel verlengt.
Vochtige bladgroenten
Vochtige bladgroenten blijven het langste vers in de koelkast, met name in de groentelade. Doe ze het liefst in een papieren zak in de groentelade. Hoe lang je deze groenten precies kunt bewaren, kun je vinden in de houdbaarheidstabel hieronder.
Koolsoorten, wortelen, bieten, knolselderij
Koolsoorten, wortelen, bieten en knolselderij blijven in de koelkast wel twee weken goed. Leg ze in de groentelade of onderin de koelkast.
Pompoenen, uien, aardappelen, koolraap
Pompoenen, uien, aardappelen en koolraap kun je het beste bewaren op een koele donkere plek zoals de kelder, in een donker, koel keukenkastje of bijvoorbeeld de meterkast. Of schaf ze in kleinere hoeveelheden aan en bewaar ze tot aan het gebruik in de koelkast. Aardappelen kunnen in de koelkast een (onaangename) zoete smaak krijgen.
Houdbaarheid en bewaren van vruchten of fruit: wel of niet in de koelkast
Bij lage temperaturen wordt rijping en ook bederf van fruit afgeremd. De beste bewaarplaats is dan ook de groente- en fruitlade in de koelkast, met uitzondering van:
Exotisch fruit
Exotisch fruit, zoals bananen, mango of ananas, kan het best bewaard worden op kamertemperatuur.
Rijpe vruchten: kersen, bessen en tomaten
Rijpe vruchten zoals kersen, bessen en tomaten blijven in de koelkast een paar dagen goed. De meeste andere rijpe vruchten zijn drie tot vijf dagen te bewaren bij kamertemperatuur.
Citrusvruchten
Citrusvruchten smaken het lekkerst als je ze bij kamertemperatuur (8 a 10 ºC) bewaart, maar blijven langer - zo’n drie tot vier weken - goed bij een lagere temperatuur.
Bewaren en vers houden van brood, droge producten en olie
Brood bewaren
Brood blijft enkele dagen vers als het bij kamertemperatuur bewaard wordt in een plastic zak. In de broodtrommel kun je brood het beste bewaren in een papieren zak. Leg brood niet in de koelkast, want dan droogt het uit. Als je brood invriest, blijft het heel lang vers. Je kunt dan per keer een aantal sneetjes eruit halen. Deze losse sneetjes ontdooien snel en zijn dan klaar voor consumptie.
Droge producten
Droge producten zoals suiker, spaghetti, meel (bloem), kruiden en specerijen moet je droog bewaren. Deze producten zijn lang houdbaar omdat ze droog zijn. Bacteriën kunnen zich niet vermeerderen in een droge omgeving. Bewaar deze producten het liefst in luchtdichte potten of flessen, buiten het bereik van licht en warmte. Bloem (meel) blijft dan wel 8 tot 12 maanden goed en volkorenmeel 2 tot 4 maanden.
Houdbaarheid olie
Doe genoeg olie voor dagelijks gebruik in een flesje en bewaar grotere hoeveelheden in de koelkast. Koude olie kan soms vlokkerig worden, maar deze vlokken verdwijnen zodra de olie weer op temperatuur komt.
Houdbaarheid en bewaren van vlees, zuivel, eieren, melk, zachte en harde kaas
Bewaren vlees
Vlees moet kunnen ‘ademen’. Bewaar vlees in vetvrij papier op de koudste plek in de koelkast en doe vleeswaren in een bewaarbakje. Verwerk poulet, orgaanvlees en gehakt op de dag van aanschaf. Vries het meteen in als het langer bewaard moet worden.
Melk, eieren en zachte kaas
Bewaar eieren, melk en zachte kaas in de koelkast. Bij eieren en melk staat vaak een houdbaarheidsdatum vermeld. Gebruik de zachte kaas binnen een week.
(Harde) kaas
Hoewel je kaas (bijv. Goudse kaas) in de koelkast kunt bewaren, wordt de kaas al snel hard en droogt uit als je het stuk kaas er zo, zonder bescherming, inlegt. Beter is om kaas buiten in een luchtdichte doos of kaasstolp te bewaren (en dan kan het eventueel ook in de kaasdoos in de ijskast). Tip: Leg een suikerklontje of een crackertje in de kaasdoos, dan gaat het vocht daarin zitten. Bij sommige kaasmakers (kaasboeren) kun je soms ook kaaspapier verkrijgen. Indien je de kaasdoos in de koelkast wilt zetten, zet deze dan niet op de koudste plaats in de koelkast. Kaas heeft overigens de meeste smaak als deze (onder een kaasstol) buiten de koelkast bewaard wordt, maar is dan minder lang houdbaar.
Koudste en warmste plek koelkast: indeling koelkast en temperatuur
De temperatuur in een koelkast is niet op iedere plek gelijk. In koelkasten is de:
- Koudste plek: direct boven de groentelade achterin. Bewaar de meest bederfelijke producten op de koudste plek.
- Warmste/minst koude plek: in de koelkastdeur, in de groentelade en boven in de kast, alhoewel dit mede afhankelijk is het vriesvak boven in de koelkast.
(Bovenstaande geldt voor koelkasten zonder vriesvak of met een 3 of 4 sterrenvriesvak; bij sommige koelkasten met een 1 of 2 sterrenvriesvak schijnt dit soms andersom zijn, kijk hiervoor in de handleiding van de ijskast).
Indeling producten in de koelkast - Wat is de beste plek
De precieze indeling kan per koelkast verschillen, maar over het algemeen kun je de volgende richtlijnen aanhouden:
- A. Diepvriesproducten
- B. Geopende potjes, frisdranken, dranken
- C. Restjes, gebak, soep, vleeswaren (afgedekt)
- D. Vlees en rauwe vis (afgedekt), zuivelproducten
- E. Groenten en niet-tropisch fruit (apart)
- F. Boter, kaas
- G. Potjes, tubes, eieren (in eierdoos), medicijnen
- H. Grote flessen, pakken (melk, yoghurt, frisdranken etc.)
Juiste temperatuur koelkast instellen
In een gebruikshandleiding van de koelkast staat vaak de temperatuur bij de verschillende standen vermeld. Heb je geen instructieboekje of wil je weten of je koelkast nog goed koelt, dan kun je de temperatuur in de koelkast meten:
- Hang of leg een koelkastthermometer in de koelkast en hou de koelkast gesloten.
- Lees na anderhalf uur de temperatuur af. Je kunt het beste op verschillende plaatsen meten, daar de koelkast niet op alle plekken even koud is.
Indien de koelkast niet koud genoeg is, dat wil zeggen de temperatuur boven de 7 graden Celsius is, zet hem dan in een koudere stand. De standen zijn vaak op de instelknop aangegeven met een getal (getallenschaal kan per ijskast verschillen). In het algemeen geldt: hoe hoger het getal op de knop, hoe lager de temperatuur in de koelkast.
Over het algemeen (behalve bij b.v. extreme hitte) is het voldoende om de koelkast op ongeveer zestig procent van zijn vermogen te zetten. Dit houdt bijvoorbeeld in: zet de knop op stand 3, indien het een schaalindeling van 5 standen betreft en zet de knop op stand 6 als er 10 standen zijn.
Temperatuur constant en gelijkmatig houden
De ideale temperatuur (indien je ook milieubewust wilt zijn) is rond de 4 graden Celsius. Deze temperatuur remt de groei van bacteriën en schimmels het beste. Een lagere temperatuur kost onnodig energie en bij een veel hogere temperatuur zal voedsel te sneller bederven. Een koelkast mag -zoals gezegd- maximaal 7 graden Celsius zijn.
- Laat restjes van warme gerechten eerst afkoelen voor je ze in de koelkast zet. Voor het nog warme gerecht zelf is eerder koelen wellicht beter, maar de overige producten in de koelkast werkt dit nadelig (hogere temperatuur).
- Stel de koelkast iets kouder af wanneer je in één keer te veel ongekoelde spullen in de koelkast zet.
- Laat de koelkast niet onnodig lang open staan.
- Zet producten die je uit de koelkast haalt zo snel mogelijk weer terug.
Houdbaarheid geopende producten
In de onderstaande tabel kun je zien hoe lang je geopende producten en producten zonder houdbaarheidsdatum kunt bewaren. De houdbaarheidsduur die hieronder staat aangegeven, is gebaseerd op een maximale koelkasttemperatuur van 7 ºC. Voor de diepvries geldt een temperatuur van -18 ºC.
Houdbaarheid in koelkast en diepvries
| Productgroep | Product | Koelkast (max. 7°C) | Diepvries (-18°C) |
|---|---|---|---|
| Vleeswaren | Bacon, cervelaatworst, ontbijtspek, rookvlees (Gezouten vleeswaren) | 1 week | 1 - 3 maanden |
| Boterhamworst, gebraden gehakt, gekookte worst, Gelderse worst, leverkaas, (smeer)leverworst (Gekookte vleeswaren) | 4 dagen | 3 maanden | |
| Casselerrib, ham, kipfilet | 4 dagen | 3 maanden | |
| Fricandeau, rosbief | 2 dagen | 3 maanden | |
| Filet américain | dag van aankoop | niet bewaren! | |
| Vlees en kip | Gebraden en gebakken vlees | 3 - 4 dagen | 3 maanden |
| Rauwe kip | 2 dagen | 9 maanden | |
| Rauw rundvlees | 2 dagen | 6 - 12 maanden | |
| Rauw varkensvlees | 2 dagen | 4 maanden | |
| Rauw gehakt, hamburgers, slavinken (gemalen vlees) | 1 dag | 2 - 3 maanden | |
| Restjes vlees van de barbecue | bbq niet bewaren! | niet invriezen | |
| Vis | Rauwe kabeljauw, schol, tonijn (magere vis) | 1 - 2 dagen | 6 maanden |
| Rauwe zalm, makreel (vette vis) | 1 - 2 dagen | 3 maanden | |
| Gerookte makreel, gerookte zalm, gerookte paling | 2 dagen | 3 maanden | |
| Zoute haring | 1 - 2 dagen | 3 maanden | |
| Lekkerbekje, kibbeling (gebakken vis) | 2 dagen | 3 maanden | |
| Garnalen | 1 dag | 3 maanden | |
| Rauwe mosselen | 1 dag | niet invriezen | |
| Gekookte mosselen | 1 - 2 dagen | 3 maanden | |
| Groenten | Gesneden groenten | 1 dag | 3 maanden (*b) |
| Sla, andijvie, spinazie (bladgroenten) | 2 dagen | niet invriezen | |
| Sperziebonen | 4 dagen | 12 maanden (*b) | |
| Wortelen, broccoli | 3 - 5 dagen | 12 maanden (*b) | |
| Witlof, bloemkool | 7 - 10 dagen | 12 maanden (*b) | |
| Aubergine, courgette, paprika, winterwortel | 5 - 7 dagen | 12 maanden (bk) | |
| Komkommer, tomaten | 1 - 2 weken (bk) | niet invriezen | |
| Zuivelproducten | Melk, chocolademelk | 3 dagen | niet invriezen |
| Karnemelk, drinkyoghurt | 4 dagen | niet invriezen | |
| Yoghurt, kwark | 4 dagen | niet invriezen | |
| Vla | 3 dagen | niet invriezen | |
| Slagroom | 3 dagen | niet invriezen | |
| Boter, kaas en eieren | Boter | 1 - 2 weken | 1 - 2 maanden |
| Margarine | 4 weken | 1 - 2 maanden | |
| Halvarine | 4 weken | niet invriezen | |
| Stuk jonge of jongbelegen kaas | 1 week | 2 - 4 maanden | |
| Stuk belegen of oude kaas | 14 dagen | 2 - 4 maanden | |
| Plakken kaas | 3 dagen | niet invriezen | |
| Geraspte kaas | 3 dagen | niet invriezen | |
| Zachte kaas (brie, camembert) | 4 dagen | 3 maanden | |
| Smeerkaas | 1 week | niet invriezen | |
| Rauwe, ongekookte eieren | 4 weken | niet invriezen | |
| Gekookt ei | 1 week | niet invriezen | |
| Babyvoeding en moedermelk | Moedermelk | 3 dagen | 6 maanden |
| Zelfgemaakt groentehapje | 1 dag | 8 maanden | |
| Overige etenswaren - producten | Vlees, vis, groenten uit blik - glazen pot | 2 dagen* | 3 maanden* |
| Vruchten uit blik - glazen pot | 1 week* | 3 maanden* | |
| Vruchtensap - frisdrank met vruchtensap | 3 - 4 dagen | niet invriezen | |
| Fritessaus, mayonaise, cocktailsaus - knoflooksaus | 3 maanden | niet invriezen | |
| Tomatenketchup, curry, barbecuesaus | 9 maanden | niet invriezen | |
| Olijven, augurken, zilveruitjes | 1 maand | niet invriezen | |
| Huzarensalade, eiersalade | 1 dag | niet invriezen | |
| Kant-en-klaarmaaltijden, restjes warme maaltijden | 2 dagen | 3 maanden | |
| Bereide soep | 2 dagen | 3 maanden | |
| Slagroomgebak, gebak met slagroom | 1 dag | 1 maand | |
| Appelgebak, vlaai zonder slagroom | 3 dagen | 3 maanden |
(* is in een bewaarbakje - dus uit pot of blik halen)
(*b = eerst blancheren, bk = buiten de koelkast bewaren op een donkere koele plek)
Tips om bederf van etenswaren te voorkomen: houdbaarheidsdatum en gebruiken tot
Koop bij het winkelen altijd eerst de minst bederfelijke producten: brood en groenten, dan kaas en melk en als laatste vlees(waren) en vis. Zeker bij heel mooi weer en een hittegolf! Ga daarna niet uitgebreid winkelen in andere winkels, maar zorg dat je de etenswaren/boodschappen meteen naar huis brengt. Doe bederfelijke waar eventueel in een speciale diepvries tas. Koop gave producten en berg ze zo snel mogelijk op, op de juiste plek in de koelkast.
De houdbaarheidsdatum op de verpakking
De houdbaarheidsdatum die op de verpakking staat, geldt alleen zolang de verpakking nog dicht is: dus alleen voor ongeopende verpakkingen.
Te gebruiken tot
Op zeer kort houdbare producten, zoals vlees, kip, vis, voorgesneden groenten en koelverse maaltijden staat ‘te gebruiken tot’. Hiermee wordt de uiterste datum bedoeld waarop je het product mag eten. Dat wil zeggen, mits je het bewaard hebt volgens de instructies die op de verpakking staan. Eet bederfelijke levensmiddelen op voordat de ‘te gebruiken tot’- datum is verstreken.
Ten minste houdbaar tot
Op minder bederfelijke producten staat ‘ten minste houdbaar tot’. Het product is dan goed en veilig tot de vermelde datum. Na de ‘ten minste houdbaar tot’- datum gaat de kwaliteit achteruit. Hoe lang de betreffende etenswaren of producten na opening nog houdbaar zullen zijn, verschilt per product (zie hiervoor bovenstaande tabel).
Tips voor bewaren en koelen
- Zet de etenswaren en producten liefst meteen na gebruik terug in de koelkast.
- Laat gekoelde producten zoals melk, vlees(waren) en boter in ieder geval niet langer dan een half uur buiten de koelkast - op tafel of op het aanrecht - staan.
- Ontdooi vlees in een diep bord onderin de koelkast of in de magnetron.
- Heb je restjes of een extra portie gekookt, hou het deel dat je wilt bewaren dan meteen apart. Laat het gerecht binnen een uur afkoelen. Je kunt de afkoeling eventueel versnellen door het in een bak ijskoud water te zetten of het in kleine porties te verdelen.
- Zet het gerecht wanneer het afgekoeld is in de koelkast of vries het in (schrijf de inhoud en datum erop).
- Bewaar het gerecht niet langer dan 2 dagen in de koelkast of 3 maanden in de diepvries.
- Als je de restjes gaat eten, breng de etenswaren dan snel op temperatuur en verhit het door en door.
- Als je gaat barbecueën, zet dan niet meteen al het vlees buiten, maar vul het af en toe in kleinere porties aan.
- Als een blik bol staat, betekent dit dat de inhoud bedorven is.
Voedsel vacuüm verpakken
Voedsel vacuüm verpakken met een vacumeermachine heeft talloze voordelen, waaronder het verlengen van de houdbaarheid. Als je vacumeert, blijft voedsel 5 tot 10 keer langer houdbaar. Denk eraan dat het kan verschillen afhankelijk van de temperatuur waar je het bewaart, de inhoud en de kwaliteit van je vacuummachine. Als het voedsel een nare geur heeft of het bedorven uitziet, mag je het nooit opeten!
Houdbaarheid onder vacuüm
Hieronder vind je een tabel met de houdbaarheid van diverse voedingsmiddelen, zowel normaal bewaard als vacuüm verpakt, in de koelkast, diepvries en voorraadkast.
| Voedsel | Koelkast 3°C Normaal | Koelkast 3°C Onder vacuüm | Diepvries - 18°C Normaal | Diepvries - 18°C Onder vacuüm |
|---|---|---|---|---|
| Aardbeien | 1-3 dagen | 1 week | ||
| Abrikozen, pruimen | 6-12 maanden | 1-3 jaar | ||
| Bosbessen | 3-6 dagen | 2 weken | ||
| Brood, deegwaren | 6-12 maanden | 18-36 maanden | ||
| Champignons(*2) | 8 maanden | 24 maanden | ||
| Cheddar | 1-2 weken | 4-8 maanden | ||
| Cranberries | 3-6 dagen | 2 weken | ||
| Frambozen, bramen | 1-3 dagen | 1 week | ||
| Gekookt eten | 2 dagen | 10 dagen | ||
| Gekookt vlees | 4-5 dagen | 8-10 dagen | 2-3 maanden | 6 maanden |
| Vers vlees | 2 dagen | 6 dagen | 6 maanden | 18 maanden |
| Gehakt | 4 maanden | 1 jaar | ||
| Gele kaas | 12-15 dagen | 50-55 dagen | ||
| Gemalen koffie | 6 maanden | 2 jaar | ||
| Gerookt vlees/worst | 90 dagen | 365 dagen | ||
| Koffiebonen | 6-9 maanden | 18-27 maanden | ||
| Kruiden (*3) | 3-4 maanden | 8-12 maanden | ||
| Parmezaanse kaas | 1-2 weken | 4-8 maanden | ||
| Perziken, nectarines | 6-12 maanden | 1-3 jaar | ||
| Sauzen, Soepen, stoofschotels | 3-6 maanden | 1-2 jaar | ||
| Sla(*1) | 3 dagen | 6-8 dagen | ||
| Thee | 6 maanden | 12-34 maanden | ||
| Toetjes | 5 dagen | 10-15 dagen | ||
| Vers fruit | 3-7 dagen | 8-20 dagen | 6-10 maanden | 18-30 maanden |
| Vers gevogelte | 2 dagen | 6 dagen | 6 maanden | 18 maanden |
| Verse groente | 5 dagen | 18-20 dagen | 8 maanden | 24 maanden |
| Verse kruiden | 2-3 dagen | 7-14 dagen | ||
| Verse vis | 2 dagen | 4-5 dagen | 6 maanden | 18 maanden |
| Vleeswaren, beleg | 3 dagen | 6-8 dagen | ||
| Zachte Franse kaas | 5-7 dagen | 13-15 dagen |
(*1) Spoel verse bladgroente en koolgroente goed af en blancheer ze voor het vacumeren. Vooral koolgroente zoals broccoli, spruitjes en bloemkool geven gassen af wanneer je ze vacuum verpakt. Komkommers en courgettes raden we af, deze bevatten te veel water en kunnen na het ontdooien brijachtig worden.
(*2) Vermijdt zachte paddenstoelen aangezien deze na het ontdooien een brei vormen. Was, droog en snij ze in plakjes. We raden aan om paddenstoelen altijd te blancheren voordat je ze gaat vacumeren. Verder laat je ze best ook een half uurtje vriezen voordat je ze vacuum verpakt zodat ze harder zijn.
(*3) Zie tabel hieronder voor vooraadkast.
Houdbaarheid in de voorraadkast
| Voedsel | Normaal | Onder vacuüm |
|---|---|---|
| Amandelen, Pinda’s | 6 maanden | 2 jaar |
| Bloem, meel | 6 maanden | 1-2 jaar |
| Brood, bagels, deegwaren | 2-3 dagen | 7-8 dagen |
| Bonen, granen | 6 maanden | 1-2 jaar |
| Chips en zoutjes | 5-10 dagen | 20-40 dagen |
| Droog voedsel | 10-30 dagen | 30-90 dagen |
| Koekjes | 120 dagen | 300 dagen |
| Niet-alcoholische drank (na openen) | 2-3 dagen | 7-10 dagen |
| Noten | 30-60 dagen | 120-180 dagen |
| Oliën | 6 maanden | 2 jaar |
| Ongekookte rijst en pasta | 180 dagen | 365 dagen |
| Poedermelk | 6 maanden | 1-2 jaar |
| Suiker, bastardsuiker | 6 maanden | 1-2 jaar |
| Wijn | 2-3 dagen | 20-25 dagen |
| Zonnebloempitten | 6 maanden | 2 jaar |
Bewaar bovenstaande voeding op een droge, donkere plaats zoals de vooraadkast in een vacuumzak of container. Vriezen en vacumeren, daarentegen, kan de houdbaarheid aanzienlijk verlengen, tot wel 10 keer langer. Het wordt dan ook ten zeerste aanbevolen om vacuüm verpakt voedsel in de vriezer te bewaren bij temperaturen onder -18 °C.
labels:
Zie ook:
- Hoe lang ongepaneerde schnitzel bakken: Perfecte baktijd & tips
- Recepten voor een Fit Leven: Gezond & Lekker Eten!
- Boontjes Koken: De Perfecte Kooktijd & Tips
- Nieuwe Aardappelen Koken: Hoe Lang voor de Perfecte Garing?
- Rode Bieten Koken Zonder Schil: Zo Doe Je Dat!
- Pompoen zoete aardappel soep met gember: Verwarmend en gezond
