Focaccia is een traditioneel Italiaans platbrood dat oorspronkelijk uit de regio Ligurië komt. Het is een heerlijk luchtig brood met verse kruiden en tomaat, en helemaal niet moeilijk om zelf te maken. Kenmerkend zijn de vingertopdeukjes, waarin de olie gevangen wordt en zo zorgt voor een knapperige korst. Elke Italiaanse regio geeft z’n eigen draai aan de focaccia, terwijl dit brood in al z’n eenvoud ook niet te versmaden is. Je ziet het brood ook vaak bij broodjeszaken terug als de basis voor sandwiches.

De Geschiedenis van Focaccia

De geschiedenis van de focaccia gaat terug tot ver voor onze jaartelling. De Grieken, Feniciërs en Carthagers bakten toen al broden van gerst of rogge. Het brood werd op smaak gebracht met vet en vervolgens op een vuur gebakken. Het woord focaccia stamt waarschijnlijk af van het Latijnse focus dat ‘haard’ of ‘haardvuur’ betekent.

Terwijl brood al eeuwenlang dagelijks voedsel is, werd focaccia vroeger gezien als een (luxere) lekkernij. In het oude Rome werd focaccia geofferd aan de goden. En tijdens de Renaissance (14e-16e eeuw) werd focaccia geserveerd bij bruiloftbanketten.

In onze moderne tijd is het vooral de Italiaanse stad Genua geweest die van de Focaccia Genovese een beroemd streekproduct heeft gemaakt. Op het zorgvuldig gerezen deeg wordt vlak voor het bakken een mengsel aangebracht van water, zout en de allerbeste olijfolie, uiteraard uit de Ligurië-streek. Als de vers gebakken focaccia uit de oven komt is deze circa 2 centimeter hoog, krokant van buiten en zacht van binnen.

Variaties van Focaccia

Focaccia wordt vandaag de dag in heel Italië gebakken en gegeten. Iedere regio geeft er zijn eigen draai aan. Focaccia kan dik en zacht zijn, of juist dun en knisperend krokant. De toppings liggen meestal op het deeg, al is er ook een variant waarbij je het deeg goudbruin bakt en de focaccia dan doormidden snijdt. Tussen de twee deeglagen komen de lekkerste ingrediënten.

In het zuiden van Italië, in Apulië, is het traditie om Focaccia Barese te eten op een zondagse picknick. Er zit soms ook aardappel in het deeg verwerkt en de favoriete topping is meestal een combinatie van kerstomaatjes of San Marzano- tomaat (vers of uit blik), oregano en wat zout. Soms ook met olijven.

Voorbeelden van Focaccia Variaties:

  • Focaccia Genovese: Met olijfolie en zout.
  • Focaccia Barese: Met tomaatjes, grof zout en oregano.

Het Maken van Focacciadeeg

Focacciadeeg lijkt op pizzadeeg. De ingrediënten - bloem of meel, water, gist, zout - zijn sowieso hetzelfde. Ook de manier van bereiden van het deeg is redelijk vergelijkbaar met pizzadeeg. Al zijn er wel een paar kleine verschillen. Een is dat in pizzadeeg niet altijd olijfolie zit, in deeg voor focaccia eigenlijk altijd wel.

De belangrijkste overeenkomst tussen pizzadeeg en focacciadeeg is dat je het deeg altijd voldoende tijd moet geven om te rusten. Dit levert je straks een luchtig en licht verteerbaar deeg op. Laat je deeg niet lang genoeg rusten/rijzen, bijvoorbeeld maar een half uurtje, dan levert dat deeg op dat heel zwaar op de maag ligt en niet luchtig is. Dat is niet wat je wil.

Afhankelijk van de soort bloem of meel die je gebruikt, liggen de rijstijden voor het deeg ergens tussen de 2 en 24 uur.

Ingrediënten voor Focacciadeeg:

  • Bloem of meel: 100%
  • Water: tussen de 52% en 75%
  • Instantgist: tussen de 0,2% en 0,4% (1 tot 4 gram per kilo bloem)
  • Zout: 1,5% tot 3%
  • Olijfolie: 1% tot 4%

Door te spelen met de percentages kan jij jouw deeg ‘sturen’ in de richting hoe jij deeg het lekkerst vindt. Hou jij van dun en krokant deeg? » Gebruik dan minder water. Hou jij van heel luchtig deeg? » Gebruik dan juist wat meer water. Hou jij van zacht, bros deeg? » Verhoog dan eens de hoeveelheid olijfolie.

Makkelijk Basisrecept voor Focacciadeeg

Dit recept is goed voor een focaccia gebakken in een ronde vorm van circa 35 cm in diameter en 2 cm dik. Of voor één rechthoekige focaccia gebakken op een bakblik van circa 45 x 30 cm.

Ingrediënten:

  • 500 gram 00-bloem
  • 300 mililiter water (=60%)
  • 1 tot 4 gram gedroogde gist
  • 10 gram fijn zeezout (of steenzout)
  • 10 gram olijfolie (=2%)

De rijstijd van jouw deeg hangt altijd samen met de bloem die je gebruikt. Wil je jouw deeg kort laten rijzen, gebruik dan bij voorkeur een minder sterke bloemsoort. Laat je jouw deeg lang rijzen, neem dan een sterke bloemsoort.

Het Bakken van Focaccia

Verwarm de oven voor op 220 graden (onder- en bovenwarmte). Zet de bakvorm in de oven en bak de focaccia 20 - 25 minuten in de voorverwarmde oven totdat de bovenkant prachtig goudbruin is. Haal uit de oven en zet de bakvorm op een rek om iets af te laten koelen. Kwast de bovenkant gelijk nog even met de resterende olijfolie. Haal daarna uit de bakvorm, snijd aan en proef je eerste stuk als deze nog lauw is. Focaccia smaakt het allerlekkerste op de dag dat je het hebt gebakken.

Temperatuur en Tijd:

  • Voorverwarmen oven: 220 graden (onder- en bovenwarmte)
  • Baktijd: 20-25 minuten

Focaccia met Honingtomaten

Een heerlijke variatie is focaccia met honingtomaten. Deze Honingtomaten zitten bomvol smaak en ze zijn een heerlijk ingrediënt om te gebruiken in recepten. Door de Honingtomaten te roosteren wordt de smaak nog intenser en zoeter.

Ingrediënten:

  • 180 gram Looye Honingtomaten
  • Olijfolie
  • Zout

Bereiding:

  1. Verwarm de oven voor op 200 °C.
  2. Meng 180 gram Honingtomaten met wat olijfolie en zout en bak ze zo’n 15 minuten.

Deze simpele tomatensalade maak ik heel regelmatig en ik serveer ‘m graag met deze no-knead focaccia samen met wat ricotta. Snijd 180 gram Honingtomaten van Looye in kwarten en meng ze met ½-1 teen fijngesneden (of geperste) knoflook, zo’n 10 gescheurde basilicumblaadjes, een scheutje olijfolie, wat peper en zout naar smaak. Eventueel kun je er ook nog wat balsamico-azijn doorheen mengen. Laat alles minimaal een kwartier op kamertemperatuur staan, voordat je het serveert.

Tips voor het Bewaren van Focaccia

Versgebakken is deze luchtige focaccia het allerlekkerst! Je kunt ‘m 2-3 dagen luchtdicht verpakt op kamertemperatuur bewaren, of in de vriezer zo’n 2 maanden. In beide gevallen is het lekker om de (ontdooide) tomaten focaccia nog zo’n 8-10 minuten te bakken in een voorverwarmde oven van 200°C, voordat je ‘m serveert.

Stap-voor-Stap Recept voor Focaccia met Rozemarijn

Tijdens een weekje vakantie in Frankrijk bakte ik voor het eerst zelf focaccia met rozemarijn uit eigen tuin. Dat was een groot succes dus die focaccia werd thuis nog een paar keer gebakken. Volg dan eenvoudig de stappen voor de focaccia met rozemarijn hieronder.

Ingrediënten:

  • Bloem
  • Water
  • Gist
  • Zout
  • Olijfolie
  • Honing
  • Rozemarijn
  • Knoflook
  • Grof zeezout

Bereiding:

  1. Begin met het maken van je olijfolie mengsel. Verhit hiervoor een pan met de olijfolie en bak hierin de fijn gesneden knoflook en rozemarijn aan. Laat de knoflook niet te bruin worden. Zet het vuur uit, laat afkoelen en zet apart.
  2. Doe bloem en water in de mengkom van de keukenmachine. Zet de deeghaak erop. Voeg gist toe en roer even door. Voeg zout toe en zet de keukenmachine aan. Als het een beetje bij elkaar is gekomen voeg je olijfoliemix en honing toe. Laat dit draaien tot je een soepel deeg hebt.
  3. Vorm er een bol van en leg het in een met olie ingevette kom. Zet dit (afgedekt met een schone theedoek) op een warme plek weg en laat een uur rijzen.
  4. Verwarm de oven voor op 225˚C. Vorm het brood in een rechthoekige focaccia en leg op een bakplaat. Dek weer af en laat nog eens 10 minuten rijzen.
  5. Maak nu met je vingers gaatjes in de focaccia, bestrijk met de extra olijfolie en bestrooi met wat grof zeezout en nog wat rozemarijn.
  6. Bak circa 20 minuten in de oven.

No-Knead Focaccia met Honingtomaten: Recept

Met dit recept maak je een luchtige focaccia met tomaat die super smaakvol is om twee redenen. Als eerste krijgt de focaccia extra veel smaak door de lange rijstijd. Daarnaast maken de Honingtomaten van Looye deze tomaten focaccia nog lekkerder.

Ingrediënten:

  • Bloem
  • Water
  • Gist
  • Zout
  • Olijfolie
  • Looye Honingtomaten
  • Rozemarijn
  • Zeezout

Bereiding:

  1. Doe het water met het gist in een kom en roer door. Voeg de bloem, het zout en de olijfolie toe en meng alles met een spatel door elkaar. Het deeg is heel nat, dat hoort zo.
  2. Voer vervolgens de eerste stretch & fold uit: trek met natte handen een deel van het deeg aan een zijkant omhoog en vouw het over zichzelf heen. Draai de kom een kwartslag en herhaal dit nog drie keer.
  3. Herhaal de stretch & fold (dus het deeg aan alle 4 de kanten uittrekken en over zichzelf heen vouwen) en laat het deeg weer 30 minuten rijzen. Voer daarna de derde (en laatste) stretch & fold uit. Laat het deeg, afgedekt met plasticfolie, nogmaals 30 minuten op kamertemperatuur rijzen.
  4. Gebruik een bakvorm of braadslee van ongeveer 23 x 33 centimeter en vet deze goed in met olijfolie. Vet ook je handen licht in met olie. Haal het deeg met geoliede handen uit de kom en leg het in de vorm. Trek het voorzichtig uit tot het bijna de hele vorm bedekt.
  5. Verwarm de oven voor op 230 °C. Druk het deeg met natte vingers op verschillende plekken in, om het kenmerkende focacciapatroon te creëren. Verdeel de Looye Honingtomaten met de snijkant omhoog over het deeg. Besprenkel met nog wat extra olijfolie en strooi de rozemarijn en het zeezout erover.
  6. Bak de tomaten focaccia in 25-30 minuten goudbruin en gaar.

Het maken van het deeg voor deze no-knead focaccia kost op zichzelf dus echt bijna geen tijd, ik zou zeggen maximaal een kwartier. Het is vooral wachten, maar dat wordt beloond met een heerlijk smaakvol Italiaans brood.

Overige Tips

  • Experimenteer gerust ook met andere kruiden. Zo heb ik ook weleens olie met daslook en rozemarijn, salie en rozemarijn en tijm en rozemarijn gemaakt.
  • Als je focaccia een beetje droog is geworden (de volgende dag), maak deze dan vochtig en pak het in aluminiumfolie. Piep het vervolgens op in een oven van 200 graden, in circa 10 minuten.

labels: #Bakken

Zie ook: