Rijst is één van de meest gegeten producten ter wereld, vooral in Azië en Zuid-Amerika, maar de laatste decennia ook steeds meer in Europa. En in al die landen verschilt de bereidingswijze. Er zijn ontelbaar veel manieren om rijst te koken! Ook bij ons thuis staat rijst vaak op het menu.

Rijst koken, hoelang moet dat eigenlijk? Er zijn weinig gerechten waar zó veel verschillende meningen over bestaan. Aan de ene kant van de wereld koken ze de rijst lang en plakkerig, aan de andere kant juist kort en fluffy. En hoewel rijst koken vaak als relatief simpel wordt beschouwd, blijkt het bereiden van het perfecte pannetje rijst toch vaak wat lastiger dan gedacht. Als je even niet oplet zijn de korrels te gaar, juist nog niet gaar genoeg of branden ze aan. Onthoud dus: wij delen vandaag ónze succesformule!

De Basisprincipes van Rijst Koken

Je kunt rijst op allerlei manieren klaarmaken. Lekker luchtig of juist lekker zacht en plakkerig… Over het algemeen zijn er drie gangbare manieren om rijst klaar te maken: in ruim water, droog koken en stomen. En allemaal hebben ze zo hun voor- en nadelen. De één is wat makkelijker dan de ander. Maar die ander brengt dan wel weer meer afwas met zich mee of vergt wat extra werk.

Hoeveel Rijst Per Persoon?

Hoeveel rijst je per persoon moet koken? Je moet +- 50 gram ongekookte rijst per persoon koken als je de rijst als bijgerecht bij je hoofdgerecht eet en 75 gram ongekookte rijst per persoon als je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt. Nasi goreng is zo’n gerecht waarbij je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt.

Voor de meeste gerechten houd je 75 gram ongekookte rijst aan. Omdat de rijst nog vocht opneemt tijdens het koken, wordt het 2-3 keer zo zwaar waardoor je ongeveer 200 gram gekookte rijst overhoudt. Dat is een mooie hoeveelheid als gezonde basis voor je maaltijd. Wanneer de rijst een belangrijk onderdeel is van het gerecht zoals in een nasi, kun je ook 100 gram rijst per persoon rekenen.

Welke Rijst Kookt Droog?

Droogkokende rijst is rijst waarvan de korrels na het koken nog stevig zijn en makkelijker van elkaar loslaten als je het doorroert. Denk hierbij aan Lassie Toverrijst (witte rijst), zilvervliesrijst, basmatirijst en jasmijn- of pandanrijst.

Rijst Wassen: Wel of Niet?

Vroeger werd rijst altijd gewassen, omdat er nog wel eens viezigheid en kleine steentjes tussen de korrels te vinden was. Nu zijn de productieprocessen zo verfijnd, dat je rijst in principe niet meer schoon hoeft te maken. Wat maakt dan het water zo troebel? Nou, dit heeft alles te maken met het laagje zetmeel dat van nature op de rijstkorrel zit. Door het schuren van de korrels tegen elkaar tijdens het vervoeren, laat een deel van het zetmeel los, wat de rijst een beetje 'stoffig' maakt.

Door de korrels even te spoelen, verwijder je het stof. Wel heeft het wassen van rijst invloed op de structuur die je overhoudt na het koken. Door rijst te wassen, spoel je naast het stof ook de rest van het zetmeel van de korrel af. Het zetmeel zorgt er juist voor dat de rijst na het koken aan elkaar plakt. Bij sushi of risotto wil je dit, maar bij andere gerechten misschien niet. Bedenk dus wat voor rijst het beste bij het gerecht past dat je wilt maken. Wil je plakkerige rijst? Dan kan je de rijst dus beter niet spoelen.

Rijst Wassen met Zeef

Om rijst te wassen, doe je de rijst in een vergiet en spoel je het af met koud water. Schep voorzichtig met je hand de korrels een beetje om. Je kunt de rijst ook in een pannetje doen, koud water erbij, even roeren en afgieten in een zeef of vergiet. Herhaal de stappen net zo lang totdat het water niet meer troebel is.

Rijst Wassen Zonder Zeef

Geen zeef of vergiet bij de hand? Doe dan net als bovenstaande stap de rijst in een pannetje, koud water erbij, even roeren en giet af met een deksel. Hou de deksel een klein beetje schuin, zodat het water langs een klein gleufje eruit kan lopen en de rijst achterblijft. Op deze manier blijft er wel zetmeel achter op de rijst, dus moet je deze stappen een paar keer herhalen tot het water niet meer troebel is.

Methoden om Rijst te Koken

1. Rijst Koken in Ruim Water

De meest simpele manier van rijst koken. De klassieke - en de makkelijkste - manier om rijst klaar te maken is om de rijst te koken in ruim water. Pak een grote pan en vul deze met water, ten minste drie keer zoveel als de hoeveelheid rijst die je gaat koken. Breng het water aan de kook en voeg de rijst toe. Wacht nu totdat het water weer kookt en zet het vuur op een laag pitje. Leg het deksel half op de pan en laat de rijst zachtjes koken. Houd je aan de kooktijd op de verpakking.

Als de rijst klaar is giet je het water af in een zeef of vergiet en schep het weer terug in de pan. Laat de rijst nog 5 minuten staan met het deksel op de pan (zonder vuur eronder). Schep de rijst voor het serveren nog even om.

Het is heerlijk om rijst te koken met een smaakmaker. Giet de rijst af en roer citroen- of limoenrasp of een beetje chilivlokken erdoor.

Moet Je Rijst Koken Met of Zonder Deksel?

Je kookt de rijst het liefst met de deksel op de pan. Dat scheelt namelijk energie.

2. Rijst Droog Koken

Door de rijst droog te koken behoudt je meer smaak, vitamines en mineralen. Maar hoe doe je dat? Wil jij de rijst gaan droogkoken? Gebruik dan precies de hoeveelheid water die de rijst nodig heeft om gaar te worden, zonder dat je de rijst nog moet afgieten of de rijst te plakkerig is. Goed afmeten is hier heel belangrijk: te veel én te weinig zijn allebei niet goed. Ga uit van een 1:2 ratio rijst-water. Voor iedere hoeveelheid rijst gebruik je dus een dubbele hoeveelheid water.

Was de korrels eerst in koud water totdat het water helder blijft. Doe alles in een pan en voeg anderhalf keer zoveel water als rijst toe. Breng aan de kook, zet het vuur zo laag mogelijk en laat de rijst rustig en afgedekt in 10-15 minuten gaar worden. Schep regelmatig om, proef of de korrels al klaar zijn en laat vervolgens nog een paar minuten stomen.

3. Rijst Stomen

Rijst stomen doen we meestal in een stoompan of bamboe mandje. Vul de onderste helft van een stoompan met water en brengt het aan de kook. Sluit af, vul de bovenste helft met de (gewassen) rijst en stoom de rijst in 20-30 minuten gaar. Snelkookrijst stoom je gemakkelijk klaar in een stoompan of -mandje.

Vul de onderste helft van een stoompan met water en breng het aan de kook. Bedek de bodem van het bovenste deel van de pan met bakpapier. Schep de rijst erop en zet dit deel van de pan op het onderste. Sluit de stoompan goed af en stoom de rijst op een matig hoog vuur in ca. 45 gaar. Voeg een scheutje ketjap asin of wat zout naar smaak toe.

Alternatieve Methoden

Soms beschik je niet over de mogelijkheden om rijst te koken in een pan of wil je een hele kleine hoeveelheid maken. Gelukkig kun je dan rijst koken in de magnetron. Een andere optie is de rijstkoker. Een handig apparaat, want die slaat automatisch af wanneer de rijst klaar is. Daardoor kun je het niet overkoken of aan laten branden. Je doet simpelweg de juiste hoeveelheden in de machine en met één druk op de knop heb je na een kwartiertje die perfect gegaarde korrels. Rijst koken in de airfryer? Dat kan ook! Doe de rijst dan in het bakaccessoire en giet deze onder met warm of kokend water in de juiste verhouding. Zet de airfryer op 200 graden en kook de rijst vervolgens in 20-25 gaar.

Een slowcooker is een handig apparaat. Je doet er alle ingrediënten in, je zet ‘m aan en na een paar uur is je gerecht klaar. Handig als je straks geen tijd hebt om te koken. Maar kun je ook rijst koken in de slowcooker? Weeg hiervoor de juiste hoeveelheid rijst af, was de korrels (optioneel) en voeg de juiste hoeveelheid water toe. Roer alles door en zet je slowcooker aan. Vet binnenkant van de slowcooker in met boter of olie.

Smaak Toevoegen

‘Kale’ rijst vraagt haast om een smaakmaker. Die kun je naderhand toevoegen door het geheel om smaak te brengen met wat zout, peper en eventueel wat olie, boter of kruiden (hmmmm!), maar je kunt ook al tijdens de bereiding ervoor zorgen dat je maaltijd extra smaakvol wordt door de rijst te koken in bouillon of kokosmelk.

Andere manieren om smaak (of kleur!) toe te voegen zijn door de rijst te koken met kruiden als gember, citroengras of kaneel, door de rijst eerst even aan te bakken voor het koken of door inktvisinkt of saffraan toe te voegen aan het kookwater.

Kooktijden voor Verschillende Rijstsoorten

De vuistregel voor de juiste kooktijd van rijst is: 8 tot 10 minuten. In die tijd kook je de meest toegankelijke rijstsoorten, zoals basmatirijst en zilvervliesrijst, perfect gaar.

Hoe lang je rijst moet koken, is afhankelijk van de rijstsoort die je gebruikt. Droogkokende soorten als onze witte rijst ofzilvervliesrijst zijn al voorgekookt en basmatirijst heeft van zichzelf al een kortere kooktijd. Deze soorten hebben vaak maar 8 tot 10 minuten nodig, terwijl je voor het koken van paella- of risottorijst vaak wel 20 minuten uit moet trekken.

Verschillende soorten rijst koken Voor alle soorten rijst gelden verschillende instructies. Kijk daarom altijd eerst op de verpakking en volg de aanwijzingen zoals ze hier staan uitgelegd.

Ook dat is volledig afhankelijk van de rijstsoort. En vergis je niet: zilvervliesrijst heeft een (veel) langere kooktijd nodig dan basmati of pandanrijst. Zilvervliesrijst: 40-45 minuten.

In dit handige overzicht zie je precies hoe lang verschillende soorten rijst moeten koken:

  • Pandanrijst: 8-10 minuten
  • Snelkookrijst: 8 minuten
  • Zilvervliesrijst: 15 minuten
  • Basmatirijst: 10-12 minuten

Waarom Rijst Laten Staan Na Het Koken?

Bij het koken van rijst wordt vaak aangeraden om de rijst na het koken nog even te laten staan met de deksel op de pan. Op die manier verdeelt vocht zich goed door alle korrels en is je onderste rijst niet natter dan de bovenste laag.

labels: #Koken

Zie ook: