Je spijsvertering, wat is dat eigenlijk? Iedere dag is je spijsvertering voor je aan het werk. Het woord spijsvertering betekent ‘het verteren van spijs’, dat is dus je eten. Het is het afbreken van je eten in kleine nuttige stofjes voor je lichaam.

Deze nuttige stofjes geven jou energie, zodat jij een potje kan voetballen of je goed kan concentreren op een lastige rekenvraag. Het is belangrijk om goed voor je spijsvertering te zorgen. We vertellen je er graag meer over.

Spijs-verteren is het afbreken van voedsel tot voedingsstoffen die de darmen kunnen opnemen, zodat het lichaam ze kan omzetten in bouwstoffen en energie. Bouwstoffen zijn nodig om te groeien of om cellen in het lichaam te vernieuwen.

Je spijsvertering betekent dus het afbreken van je eten tot hele kleine stofjes (voedingsstoffen) die je lichaam opneemt en gebruikt. Deze voedingsstoffen geven je energie en het zijn bouwstoffen. Die bouwstoffen zijn nodig om te groeien of kapotte cellen in je lichaam te vernieuwen.

Het stukje brood dat je hebt gegeten wordt zo klein gemaakt dat je lichaam het kan opnemen. Zo gaat het als voedingsstof naar de plek in je lichaam waar het op dat moment nodig is. Nadat de voedingsstoffen uit je eten zijn gehaald, wordt wat je niet gebruikt in je darmen tot poep gekneed. En dat poep je binnen 24 tot 48 uur uit.

De Reis van Voedsel Door Je Lichaam

Na de eerste hap is je eten nog ongeveer 8 meter onderweg door je lichaam. Wat? 8 meter!? Dat is best lang hè. En misschien ook een raar idee dat dit allemaal in jouw lichaam zit. Onderweg komt het eten verschillende organen tegen. Het begint bij de mond en komt daarna langs je slokdarm, je maag, je dunne darm, dikke darm en endeldarm.

Alles wat we eten en drinken legt dezelfde weg af; via onze mond, slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm naar de endeldarm. Alle niet verteerde resten verlaten als ontlasting het lichaam weer. De lever, galblaas en alvleesklier ondersteunen het verteringsproces.

Er zijn ook nog andere organen die meewerken bij de spijsvertering. Dat zijn je alvleesklier, galblaas en lever.

De Mond: Het Begin van de Spijsvertering

Als het ‘water’ je in de mond loopt bij de geuren van voedsel dan is dat de opstart van je spijsvertering. Vanaf het moment dat er speeksel in de mond vrijkomt start er een geweldig en ingenieus proces waarbij meerdere organen betrokken zijn.

Je neemt een hap. In je mond kauw je die hap eten fijn met je tanden en kiezen en komt er speeksel bij. Als het klein genoeg is slik je het door. Wist je dat je spijsvertering al begint voordat je iets eet? Als we aan eten denken komt er al speeksel vrij.

Een goed gebit is van groot belang voor een goede spijsvertering, want door kauwen kan het voedsel zich gemakkelijker met speeksel vermengen. Per dag kunnen we wel een liter speeksel aanmaken. Enzymen in het speeksel beginnen alvast met voor verteren. Intensief kauwen bevordert dit proces; het maakt het voedsel in de mond glad en smeuïg.

Zo kun je het makkelijk doorslikken. De tong duwt het voedsel richting de slokdarm, waardoor een slikreflex op gang komt.

De Slokdarm: De Weg naar de Maag

Zodra je het voedsel hebt doorgeslikt komt het in je slokdarm; dit is een rechte slang van ongeveer 25 centimeter lang. Je slokdarm duwt het eten naar je maag. Binnen 3-5 seconden is het al in je maag. Je slokdarm duwt het eten naar je maag.

Eenmaal aangekomen in je slokdarm, wordt het eten naar je maag geduwd. Dit noemen we een peristaltische beweging. Je slokdarm is namelijk een sterke spier, die kan duwen en knijpen. Maar zoals je weet, maakt goed kauwen en niet te grote happen, het wel makkelijker voor je slokdarm.

Bij de ingang van de maag zit een sluitspiertje. Deze gaat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de maag gaat. Daarna gaat het sluitspiertje weer dicht. Hierdoor kunnen voedsel en maagzuur niet terugstromen in de slokdarm. Verder zit er nog een klep tussen je slokdarm en maag. Deze zorgt ervoor dat de maaginhoud in de maag blijft.

Het voedsel passeert via de slokdarm op weg naar de maag. De slokdarm is ongeveer 25 centimeter.

De Maag: Kneden en Vermengen

Je maag is heel gespierd. Jouw eigen krachtpatser. In de maag gaat de spijsvertering verder. De maagwand maakt maagsap aan. Hierin zitten maagzuur en spijsverteringsenzymen.

De maag kneedt de voedselbrij en vermengt het met maagsap. De binnenkant van de maag is bekleed met een dikke laag slijmvlies om te voorkomen dat het scherpe maagzuur de maagwand aantast. In maagsap zitten - naast zoutzuur - ook enzymen.

Zoutzuur in het maagsap is nodig om ongewenste bacteriën in het voedsel te doden en om de opname van vitamine B12, magnesium en ijzer te ondersteunen. De enzymen ‘hakken’ de voedingsstoffen in kleinere stukjes. Ze moeten immers klein genoeg worden om via de darm de bloedbaan in te gaan.

In het bovenste gedeelte van de maag (fundus en corpus) wordt maagsap toegevoegd aan het voedsel. Hierna komt het voedsel in het onderste deel (antrum) van de maag terecht. Hier wordt het gekneed, fijngemalen en goed vermengd met het maagsap.

Het voedsel blijft gemiddeld drie uur in de maag. Bij vet eten heeft de maag meer tijd nodig. Vast voedsel blijft ongeveer 3 uur in de maag, mogelijk langer als het vetter is.

De Dunne Darm: De Belangrijkste Stap

De dunne darm is vijf meter lang en is het meest belangrijk als het om verteren gaat. Hier worden spijsverteringssappen en enzymen uit de alvleesklier en galblaas aan het voedsel toegevoegd. Deze enzymen hakken de voedingsstoffen in nog kleinere deeltjes: aminozuren, suikers, vetzuren, vitamines en mineralen.

De in kleine stukjes verdeelde voedingsstoffen komen via de darmwand in het bloed terecht. Door de plooien en uitsteeksel in de darm is het oppervlak zo groot als een tennisveld. Dit geeft voedingsstoffen de ruimte voor opname in het bloed.

De dunne darm haalt ook de voedingsstoffen uit de voeding, welke via de darmwand in de bloedbaan komen. De rest van de voeding gaat naar de dikke darm, welke de laatste benodigde stoffen en vocht eruit haalt.

Je dunne darm heeft de belangrijke taak om het eten op te nemen. Het eten is inmiddels al zo klein dat het uit miljoenen stukjes bestaat. De lengte van 8 meter is leuk, maar je dunne darm spant de kroon. Je dunne darm heeft namelijk een heel groot oppervlakte, namelijk 200m2. Dit is net zo groot als een tennisveld! De dunne darm is zo groot door zijn bijzondere darmwand. De binnenkant heeft allemaal plooien, daarmee vergroot de dunne darm zijn oppervlakte.

Voedsel waar de spijsvertering geen vat op heeft, komt als een waterdunne brij terecht in de dikke darm.

De Dikke Darm: Vocht en Mineralen

De dikke darm is ongeveer een meter lang en ligt als een omgekeerde ‘u’ in de buikholte. Deze dikt de brij in en haalt er nog wat mineralen uit. Wat overblijft is dikke ontlasting.

In de dikke darm is het echt ontzettend druk. Er wonen namelijk veel beestjes, zoals bacteriën en schimmels. Al deze beestjes samen wordt het microbioom (of microben) genoemd. Totaal draag je zo’n 1,5 kilo aan microben met je mee.

Deze beestje vinden het superfijn in je dikke darm. Ze gebruiken je dikke darm als een all-inclusive resort! Het is er lekker warm (37°C), er is genoeg water en het meest luxe van alles: het eten komt vanzelf langs. Zo’n all-inclusive resort trekt vele gasten en daarom leven er zoveel bacteriën in onze darm.

Ontlasting doet er gemiddeld 12 tot 24 uur over om door de dikke darm en endeldarm te gaan.

Bijna alle voedingsstoffen zijn onttrokken aan de voedselbrij wanneer het aankomt bij de dikke darm. Hier wordt nog vocht en zout uit de brij gehaald, zodat de ontlasting een vastere vorm krijgt. Vezels in je eten zorgen ervoor dat de ontlasting soepel blijft.

Hoe Lang Duurt Spijsverteren?

De hele reis van eten door je spijsvertering duurt dus 24 tot 48 uur. Dit hangt af van wat je precies eet en hoe makkelijk dat af te breken is door je lichaam. Maar wat je ook eet of drinkt, je spijsvertering weet er wel raad mee.

Dat hele proces van mond tot kont ligt tussen de 24 en 48 uur. Best een flinke tijd dus! Hoe groter de maaltijd, hoe langer het in de maag zit om vervolgens de verdere route af te leggen.

De verteringstijd van voedsel verschilt sterk per persoon, maar gemiddeld duurt de totale spijsvertering zo’n 24 tot 48 uur.

Factoren Die De Spijsvertering Beïnvloeden

Sommige voedingsmiddelen kosten het lichaam meer moeite om af te breken. Ook de kracht van jouw organen hebben invloed op de duur en effectiviteit van het spijsverteringsproces. Zijn er bijvoorbeeld genoeg enzymen in de darmen aanwezig om dit alles op de juiste manier te verwerken?

Het hangt voornamelijk af van bovenstaande mechanismen hoe snel je lichaam zich weer ontdoet van de lekkernijen die jij op dagelijkse basis gegeten hebt. Hoe zwaarder de maaltijd, hoe langer het duurt. Dit is een logisch gevolg, want je lijf heeft nou eenmaal voldoende tijd nodig om het harde werk te voltooien.

Wel zijn er diverse factoren die invloed hebben op de kwaliteit van je vertering.

  • Stress: Bepaalde omstandigheden zoals stress zorgen dat het wat langer duurt of juist sneller gaat voordat de voedselresten weer uit je lijf gaan. Belangrijk is om de tijd te nemen voor je maaltijd en mindful te eten, om de vertering te optimaliseren.
  • Opgeblazen gevoel: Ook kan het zijn dat je na een grote maaltijd een opgeblazen gevoel hebt. Het kan dan helpen om het eten beter te laten zakken door een wandelingetje te maken en niet te veel drinken rondom de maaltijd.

Tips voor een Gezonde Spijsvertering

Je spijsvertering is onmisbaar en superslim. Het is een goed georganiseerd team van organen. Samen willen die organen je lichaam heel graag gezond houden. Maar je spijsvertering kan het niet alleen. Als jij je spijsverteringsteam flink helpt, kan het zijn werk extra goed doen.

Weet je hoe je kan helpen? Door gezond te eten, met onder andere veel groente, fruit en volkorenproducten.

Voor een goede spijsvertering is belangrijk dat je kiest voor gezond eten en dat je veel varieert (afwisselt). Gezond eten wil zeggen producten eten die zo min mogelijk bewerkt zijn, zoals groente, maar ook volkorenbrood. Bewerkte producten zijn bijvoorbeeld koekjes of frisdrank. Bij bewerkt eten zijn vaak kleur- en smaakstoffen toegevoegd die niet goed voor je zijn.

Eet veel vezels. Er zitten onder andere veel vezels in volkorenproducten, groente en fruit.

Zorg voor een volwaardige voeding met voldoende variatie. De Schijf van Vijf is daarvoor een richtlijn. Door voldoende te variëren met voeding zorg je ervoor dat je alle belangrijke stoffen binnenkrijgt die je nodig hebt. Zo is het goed om te variëren in je ontbijt. De ene keer een boterham met appelstroop en de andere keer neem je een bakje met yoghurt, muesli en fruit.

Goed kauwen helpt om het eten beter te verteren. Verzorg daarom je tanden en kiezen. Goed kauwen helpt om je eten beter te verteren. Heb je een droger stukje vlees, zorg er dan voor dat je er eerst goed op kauwt voordat je het doorslikt.

Eet regelmatig en sla geen maaltijden over. Voor sommige mensen werkt het goed om 3 hoofdmaaltijden per dag te eten met enkele tussendoortjes.

Laat niet zomaar bepaalde voedingsmiddelen weg. Dat kan klachten juist in stand houden of zelfs verergeren. Als je denkt dat bepaalde klachten veroorzaakt worden door een bepaald voedingsmiddel, bespreek dit dan met je huisarts of met een diëtist. Zij kunnen helpen te achterhalen of een voedingsmiddel werkelijk de oorzaak is van bepaalde klachten.

Je spijsvertering vindt het fijn als je in beweging bent. Het is heel gezond voor je en door bewegen voel je je fitter. Dit houdt in dat je hartslag licht verhoogt. Een voorbeeld is een stukje fietsen of wandelen.

Als je voelt dat je moet poepen, ga dan naar de wc. Het is een teken van je endeldarm dat die vol zit en graag wat kwijt wil. Door je wc-bezoekje uit te stellen kan je last krijgen van harde, droge poep. Het is niet zo goed om heel hard te persen. Zachtjes mag wel.

Goed zitten op de wc kan helpen om het poepen makkelijker te maken. Dit kan door een voetenbankje te gebruiken. Zet je voeten op het bankje, ga iets voorovergebogen zitten, zodat je knieën iets omhoogkomen.

Het is goed om na het poepen even achterom te kijken. Hoe ziet je poep er uit? Zijn het kleine keutels, is het een worst, slang, of is het een waterige brei? Dit kan je veel vertellen over de gezondheid van je darmen. Het poepen van keutels kan betekenen dat je te weinig vezels en vocht binnenkrijgt. En een waterige brei kan betekenen dat je darmen even niet optimaal werken.

labels:

Zie ook: