Zowel voedselvergiftiging als buikgriep komen vaak voor en zijn erg vervelend. Hoewel de klachten vergelijkbaar zijn, zit er wel degelijk een verschil tussen beide ziektes. In deze blog gaan we dieper in op de oorzaken van voedselvergiftiging en buikgriep, de symptomen, de behandelingen en hoe je ziek worden kunt voorkomen.
Wat is Voedselvergiftiging?
Voedselvergiftiging is een maagdarminfectie die ontstaat door het eten van besmet voedsel of drinken van besmet water. De besmetting kan veroorzaakt worden door bacteriën, virussen, parasieten of toxines. Een bacteriële voedselvergiftiging komt over het algemeen het vaakst voor. Welke voedselvergiftiging je hebt, is sterk afhankelijk van de regio en specifieke omstandigheden.
Bij een voedselvergiftiging maakt een giftige stof in het eten je ziek. Deze giftige stoffen worden geproduceerd door bacteriën of schimmels. Dit kan gebeuren wanneer je eten verkeerd bewaart, bijvoorbeeld voor langere tijd bij kamertemperatuur. Een voedselvergiftiging is niet hetzelfde als een voedselinfectie.
Je kunt voedselvergiftiging oplopen doordat je voedsel hebt gegeten dat een bepaalde bacterie, virus of parasiet met zich meedraagt. De meeste voedselvergiftigingen komen door bacteriën. Voedsel dat te lang en te warm bewaard is heeft een verhoogd risico op bacteriën die een infectie kunnen veroorzaken. In rauw voedsel, zoals rauw vlees of rauw vis, zitten altijd wel bacteriën. De meeste van die bacteriën kunnen geen kwaad. Maar van sommige bacteriën kan je ziek worden.
Veelvoorkomende Vormen van Voedselvergiftiging
- Salmonella
- Campylobacter
- E. coli
- Norovirus
Symptomen van Voedselvergiftiging
Een voedselvergiftiging begint vaak met buikpijn of buikkrampen. De klachten beginnen meestal binnen acht tot 24 uur nadat je iets verkeerds hebt gegeten. Gelukkig is het meestal binnen één tot drie dagen weer over, maar in die tijd kun je je heel beroerd voelen.
Door besmet eten en drinken kun je deze klachten krijgen:
- meestal eerst buikpijn of buikkrampen
- misselijk en overgevend
- diarree
- duizelig zijn
Overige symptomen zijn:
- Misselijkheid
- Braken
- Hoofdpijn
- Koorts
- Draaierig gevoel in je hoofd
Sommige bacteriën geven hoofdpijn, spierpijn en koorts. Door sommige bacteriën kun je bloed in je poep krijgen.
Symptomen van Buikgriep
Door buikgriep kunnen één of meerdere van de volgende symptomen optreden:
- Plotseling en heftig braken
- Waterdunne diarree
- Misselijkheid
- Buikpijn en krampen
- Koorts
- Hoofdpijn
Duur van Voedselvergiftiging
Ook de duur van de voedselvergiftiging is afhankelijk van het type dat je hebt opgelopen. De symptomen kunnen binnen enkele uren na het eten van besmet voedsel voor het eerst optreden, maar in sommige gevallen ook pas na enkele dagen.
Hier vind je een overzicht van de meest voorkomende types voedselvergiftiging, waardoor je ze kunt krijgen, het type, de bron, de symptomen, de incubatietijd (tijd vooraleer de symptomen optreden) en de duur van de ziekte.
| Type | Bron | Symptomen | Incubatietijd | Duur |
|---|---|---|---|---|
| Salmonella | Rauw of onvoldoende verhit vlees, eieren, rauwe melk, rauwe groenten/fruit | Koorts, diarree, buikpijn, braken | 6-72 uur | Meestal 4-7 dagen, soms langer |
| Campylobacter | Rauw of onvoldoende verhit gevogelte, ongepasteuriseerde melk, besmet water | Diarree (soms bloederig), buikpijn, koorts, misselijkheid, braken | 2-5 dagen | Meestal 2-10 dagen |
| E. coli | Onvoldoende verhit rundvlees (vooral gehakt), ongepasteuriseerde melk en sap, besmette groenten | Ernstige buikpijn, bloederige diarree, misselijkheid, soms koorts | 3-4 dagen | Meestal 5-10 dagen |
| Listeria | Ongepasteuriseerde zuivel, kant-en-klare vleeswaren, rauwe groenten | Koorts, spierpijn, misselijkheid, diarree | Enkele dagen tot weken | Enkele dagen tot meerdere weken |
| Norovirus | Besmet voedsel en water, vooral rauwe schelpdieren, rauwe groenten, fruit | Misselijkheid, braken, diarree, buikpijn | 12-48 uur | Meestal 1-3 dagen |
| Hepatitis A | Besmet voedsel of water, vaak rauwe of onvoldoende verhit schelpdieren, besmette groenten en fruit | Koorts, vermoeidheid, misselijkheid, buikpijn, geelzucht | 15-50 dagen | Meestal enkele weken tot enkele maanden |
| Staphylococcus aureus | Voedsel dat in contact is gekomen met de huid van geïnfecteerde personen, zoals sandwiches, gebakjes, salades | Misselijkheid, braken, buikpijn, diarree | 1-6 uur | Meestal 1-3 dagen |
| Clostridium perfringens | Niet goed gekoeld of verwarmd voedsel | Buikpijn, diarree | 6-24 uur | Meestal 24-48 uur |
Behandeling van Voedselvergiftiging
Er bestaan geen medicijnen om voedselvergiftiging te verhelpen. Het enige dat je kan doen, is wachten tot de giftige stoffen uit je lichaam verdwijnen. Om symptomen te verminderen en de ziekte te bestrijden is het beide gevallen verstandig om voldoende water te drinken. Hiermee voorkom je dat je uitdroogt.
Als je veel moet overgeven en ook diarree hebt, dan verliest je lichaam veel vocht. Bij diarree en overgeven is het belangrijk dat je extra vaak drinkt (2 of 3 liter per dag).
Drink kleine beetjes tegelijk als je overgeeft. Bijvoorbeeld elke 5 tot 10 minuten 1 of 2 slokken. Zo hou je toch wat vocht binnen. Als je je wat beter voelt, kun je langzaam weer wat meer in 1 keer gaan drinken. Als je ook koorts hebt, is drinken nog belangrijker.
In dit geval is het belangrijk dat u genoeg drinkt en suiker en zout binnenkrijgt. Dit voorkomt uitdroging. suikerzoutoplossing (oral dehydration salts of ORS oral rehydration salts (oral rehydration salts).
Let bij een voedselvergiftiging er tevens op dat je in kleine porties eet en drinkt. Je darmen zijn flink van slag en kunnen nog niet te veel aan. Door weer te gaan eten kunnen klachten zoals buikkrampen weer voorkomen, dat hoort erbij. Zorg daarom dat je altijd begint met kleine porties, zodat je maag en darmen kunnen wennen.
Een paar dagen niet of minder eten is niet erg. Je hoeft jezelf niet te dwingen om te eten. Als je weer trek hebt, kun je weer eten waar je zin in hebt. Begin met kleine beetjes. Als je kunt eten, voel je je meestal meteen wat beter. Helemaal niet eten of een speciaal dieet is niet nodig.
Medicijnen
Bij overgeven of hevige diarree kun je ORS gebruiken om uitdroging te voorkomen. In dit drankje zitten speciale suikers en zouten die je vochtbalans op peil houden. Probeer elke vijf of tien minuten een eetlepel te drinken.
Eventueel kun je gebruikmaken van het stopmiddel loperamide, als je last hebt van diarree. Loperamide zorgt ervoor dat de ontlasting minder frequent wordt. Let op, dit kan wel verstopping veroorzaken en het versnelt de genezing niet. Gebruik het middel niet als je koorts of bloederige diarree hebt. Loperamide mag je niet gebruiken als je zwanger bent of borstvoeding geeft.
Tegen erge misselijkheid wordt wel domperidon of metoclopramide gebruikt. Bij een voedselvergiftiging wordt zelden antibiotica gebruikt.
Voedselvergiftiging vs. Buikgriep
Omdat de symptomen sterk op elkaar lijken, is het soms moeilijk om te weten of je een voedselvergiftiging of buikgriep hebt. Toch zijn er enkele kenmerken waar je op kunt letten.
| Voedselvergiftiging | Buikgriep | |
|---|---|---|
| Oorzaken | Bacteriën, virussen, parasieten of toxines in besmet voedsel of water | Virussen zoals Norovirus, Rotavirus, Astrovirus of Adenovirus |
| Symptomen | Gelijkaardig | Gelijkaardig |
| Incubatietijd | Binnen enkele uren tot enkele dagen na consumptie van besmet voedsel | Meestal 12-48 uur na blootstelling aan het virus |
| Duur | Meestal enkele uren tot een week | Meestal 1-3 dagen, maar soms langer |
| Andere kenmerken | Symptomen beginnen vaak plotseling en kunnen verband houden met het eten van een specifieke maaltijd of voedingsmiddel. Als meerdere mensen die hetzelfde voedsel hebben gegeten ziek worden, wijst dit vaak op voedselvergiftiging | Symptomen beginnen vaak geleidelijker en verspreiden zich vaak van persoon tot persoon door contact met besmette oppervlakken, handen of voedsel |
Preventie van Voedselvergiftiging
Zeker tijdens warme dagen, ligt een voedselinfectie op de loer; mensen nemen de hygiëne met het warme weer helaas niet zo nauw. Houd je een voedselvergiftiging liever buiten de deur?
En niet maar één keer per dag! Was je handen altijd na een toiletbezoek, voordat je begint met koken en voordat je begint met eten. Jij wilt toch ook dat alles wat je in je mond stopt, lekker schoon is?
- Koel bederfelijke eten goed.
- Koel restjes snel terug.
- Scheid rauw en bereid voedsel.
- Verhit je eten goed. Dit geldt vooral voor dierlijke producten als vlees, vis en ei.
- Was daarnaast ook groente en fruit voordat je dit opeet en gebruik aparte messen en snijplanken voor het bereiden van vlees en vis.
- Zorg er ook voor dat je eten goed doorbakken is en dat je let op de houdbaarheidsdatum.
- Maar handen wassen blijft veruit één van de belangrijkste maatregelen die je zelf kunt treffen om voedselvergiftiging of buikgriep te voorkomen.
- Let op bij wat je koopt. Let op versheid, houdbaarheidsdatum en bereidings- en bewaaradviezen.
Na een lange werkdag heb je vaak zo’n honger dat je de hamburger al nét iets eerder van het vuur haalt dan eigenlijk zou moeten. Weet dat bacteriën waar je ziek van kan worden in vlees, vis of schelpdieren pas echt dood zijn als het helemaal gaar is.
Die staat er niet voor niets! Vis, vlees en schelpdieren zijn niet meer veilig na de houdbaarheidsdatum, ook al is het product pas één dag over de datum. Twijfel je of je iets nog kan eten?
Net als bij gekoelde biertjes is het erg belangrijk om je vlees van de barbecue gekoeld te houden. Stop daarom alles wat bederfelijk is in een goede koeltas.
Maak een bakje met het overgebleven eten en zet dit direct in de koelkast. Zorg dat je het binnen twee dagen opeet, langer is niet meer verantwoord.
labels:
