Als de kou het land weer in trekt, is er niks lekkerder dan een dampende kop oud Hollandse erwtensoep. Het ultieme comfortfood. Erwtensoep is echt zo’n typisch Oud Hollandse soep die we vaak kennen van de koek & zopie in de tijden dat er nog ijs te vinden was in Nederland.
Wat is Erwtensoep?
Erwtensoep, of snert, is een typisch Nederlands gerecht. Deze soep heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de 16e eeuw. Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik.
Erwtensoep versus Snert
Om eerlijk te zijn gebruik ik de termen erwtensoep en snert door elkaar. Maar snert schijnt toch echt net even anders te zijn. Ten eerste hoor je dat te bereiden op de traditionele manier (met varkensvlees, spek en botten) én mag je het pas snert noemen nadat het een dag heeft gestaan. Men zegt dat het pas echte snert is als de soep een nacht heeft gestaan. Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat, mag je het trouwens pas snert noemen. Dat is eigenlijk hetzelfde soepje met het grootste verschil dat als je de erwtensoep een dag later eet dat het snert genoemd wordt.
Ingrediënten voor Traditionele Erwtensoep
Erwtensoep is gemaakt van o.a. spliterwten, verschillende groentes & rookworst. In snert zit ook nog varkensvlees zoals de schouderkarbonade die ik in dit recept gebruik. Naast de erwten, gaat er ui, winterwortel, prei en knolselderij in. De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek. Traditioneel serveer je erwtensoep met roggebrood en katenspek. Lekker om erbij te serveren: roggenbrood met katenspek. Altijd als ik erwtensoep maak, dan moet ik altijd inwendig even lachen. Want manmanman, wat gaat er in Hollandse erwtensoep toch een berg groenten.
Variaties in Ingrediënten
Er zijn vele manieren om erwtensoep te maken, maar deze variant is wat aangepast naar de moderne tijd. Want varkenspoten - wat er van oorsprong in ging - zijn niet zo goed verkrijgbaar. Plus de meeste mensen zitten daar niet op te wachten. Ik gebruik daarom liefst geen schouderkarbonades maar krabbetjes. Helaas kon ik die niet verkrijgen dit keer bij Picnic, maar wel ‘ribfingers’, die al van het bot zijn afgehaald. Krabbetjes zijn eigenlijk een soort kleine kortere spareribs, afkomstig van net een ander stukje van het varken. Krabbetjes hebben verhoudingsgewijs wat meer vlees en wat meer vet.
Het Recept van Oma's Erwtensoep
Het moest, het zou er komen, échte ouderwetse erwtensoep op tafel. Ik vind het héérlijk! Mijn moeder maakt de lekkerste, althans dat vind ik nou eenmaal 😉 . Gelukkig deelt ze graag haar recept met mij zodat ik jullie kan vertellen hoe je deze heerlijke erwtensoep zelf op tafel zet. Overigens valt deze “erwtensoep” officieel onder de term “snert”. Nu refereer ik altijd naar erwtensoep als ik deze soep bedoel en daarom noem ik deze soep ook gewoon lekker ouderwetse erwtensoep. Echte Hollandse erwtensoep, gemaakt op de oudhollandse manier. Volgens oma’s recept, maar met stiekem een paar kleine verbeteringen. Voor de basis van mijn oudhollandse erwtensoeprecept heb ik gekeken op de foodblog gezelligerecepten.nl van Evelien aan wie ik gekoppeld ben voor een foodblogswap.
Voorbereiding
Erwtensoep maken gaat trouwens niet over een nacht ijs. Je hebt drie dagen nodig voor echt lekker erwtensoep. Nee, niet meteen weg klikken! Dat klinkt natuurlijk héél lang maar dat valt reuze mee. Dag 1 week je de erwten, dag 2 bereid je de soep en dag 3, dan eet je ‘m. Wel de spliterwten de avond of dag voordat je de erwtensoep wilt koken in 1 liter koud water. Ze hebben minimaal 1 nacht nodig om goed te wellen. De volgende dag giet je het water van de spliterwten af en kun je ze eventueel ook even omspoelen met kraanwater. Voor het wellen reken ik 1 liter water, na het wellen giet je dat water af en spoel je de spliterwten eventueel even af.
Bereidingswijze
Je begint de soep te maken met een flinke soeppan. Doe een klontje boter in de pan waarin je de soep gaat trekken. Wanneer de boter gesmolten is, voeg je de karbonades en de speklapjes in de pan toe en bak je deze even tot ze bruin zijn. Dit voegt smaak toe aan de soep. Zodra het vlees bruin is voeg je de bouillon toe aan de pan en je brengt dit aan de kook. Je zult zien dat er zich schuim gaat vormen aan de bovenkant. Doe nu een liter van de bouillon bij het vlees in de pan en breng het aan de kook. Hierna het schuim eraf scheppen (ja, ja, daar is die schuimspaan voor). De spliterwten spoel je daarna goed af (er wil soms nog eens wat grit tussen de spliterwten zitten dus check ze even) en je voegt ze toe aan de pan met bouillon en vlees. Spliterwten afspoelen in een vergiet en hierna bij de afgeschuimde bouillon doen. Ze hoeven niet eerst te weken. Laurierblaadjes, peperkorrels en een liter water erbij doen. Breng het geheel weer aan de kook. Snij nu alle groenten kleiner en voeg ook deze toe aan de pan. Alle groentes gaan straks tegelijk de pan in, dus je kunt ze bij elkaar in een grote schaal doen. Laten we beginnen met de knolselderij. Snijd de buitenkant en de rare worteltjes van de knolselderij af totdat je alleen de witte binnenkant hebt. Schrap de winterpeen en snijd in kleine blokjes. Heb je een preistengel gekocht (ik gebruikte een zakje met voorgesneden prei), maak dan ook de prei schoon, verwijder de buitenste bladeren, snijd wat van de boven- en onderkant af (gooi dat weg). Was de bleekselderij, snijd aan de onder- en bovenzijde een kleine stukje eraf (gooi dat weg) en snijd deze ook fijn.
Na een uur of twee zijn de spliterwten uit elkaar gevallen en kun je de soep verder afmaken. Na een uur vis je de ribfingers en het zuurkoolspek uit de pan. Je ziet nu ook dat de spliterwten uit elkaar beginnen te vallen. Nu kunnen alle fijngesneden groentes erbij: bleekselderij, ui, wortel, aardappel en knolselderij. Breng je soep weer aan de kook, zet het vuur weer lager en zorg dat alles zachtjes verder pruttelt. Zet de kookwekker weer op een uur en roer regelmatig door. Er verschijnt nu best snel een vel op de soep. Dat is niet erg, maar ziet er niet smakelijk uit. Hiervoor verwijder je laurierblaadjes en je haalt het vlees uit de pan. Bij de karbonades verwijder je het bot en je snijdt het vlees kleiner. De speklappen snij je ook kleiner en die bak je op hoog vuur even uit in een koekenpan. Laat het vlees een paar minuutjes afkoelen en snijd het in dobbelsteentjes. Gebruik je krabbetjes of ander vlees met bot, haal dan eerst het vlees van het bot af en snijd het dan in blokjes. Het bot mag weg. Als de kookwekker gaat is je soep klaar.
Afronding en Serveren
Proef even hoe de soep eraan toe is en voeg eventueel peper en zout toe. Wordt de soep te dik dan kun je er nog wat extra bouillon aan toe voegen indien nodig. Je kunt wat extra water (of bouillon) toevoegen als de soep iets te dik is geworden. Breng de erwtensoep op smaak met versgemalen zwarte peper en zout naar smaak. Serveer met roggebrood met katenspek of Zeeuws spek. Katenspek is traditioneler maar ik vind Zeeuws spek veel lekkerder. Ter informatie. Traditioneel serveert men bij erwtensoep roggebrood met (katen)spek en een lik mosterd.
Tips en Trucs
- Laat de soep het liefst een nacht staan, de volgende dag is hij dikker en lekkerder.
- Als je de soep weer opwarmt, doe dit dan in kleine porties, of verwarm het geheel rustig terwijl je roert.
- Wordt de soep te dik dan kun je er nog wat extra bouillon aan toe voegen indien nodig.
- Gebruik eventueel een sudderplaatje.
Bewaren en Invriezen
Je kunt de erwtensoep in de koeling 2-3 dagen goed houden. De smaken zijn de tweede dag vaak nog lekkerder. Invriezen is zeker ook mogelijk. Als je verse soep wilt bewaren na bereiding, laat hem dan eerst goed afkoelen. Giet afgekoelde soep in één of meerdere vershoudbakjes en zet deze in de vriezer. Bij minimaal -18˚C kun je de soep zo’n drie maanden bewaren.
Voedingswaarde
Naast dat je lekker lang vol zit van een goede erwtensoep, bevat het ook veel vitamines en mineralen. De genoemde waardes zijn gebaseerd op standaard tabellen en hier kunnen geen rechten aan worden ontleend.
Alternatieve Erwtensoep Recepten
Ben je op zoek naar een mega snelle soep, dan kun je overigens deze tomatensoep eens proberen. Wist je trouwens dat er ook Marokkaanse erwtensoep (bissara genaamd) bestaat? Deze bissara wordt wel bijna helemaal alleen met groene of gele spliterwten en nog kruiden als komijn gemaakt. Het resultaat is een hele mooie gladde en vegetarische soep die je garneert met wat olijfolie. Een andere heerlijke, klassieke soep is deze ossenstaartsoep.
labels: #Soep
