De winter is een seizoen vol wonderen - van glinsterende sneeuwvlokken tot bevroren meren. De lage temperaturen in de winter kunnen voor veel plezier zorgen. Als er sneeuw ligt kan de winterpret beginnen en hebben kinderen de grootste lol en vermaken zich uren buiten. Helaas staat niet iedereen te springen om deze winterpret, want er wordt ook gewaarschuwd voor gladheid.

Je kunt de winterse magie gebruiken om jonge kinderen spelenderwijs iets te laten leren. We hebben er al een klein beetje van kunnen genieten deze winter. Je glijdt uit, valt van je fiets of vliegt uit de bocht. Om dit gevaar te voorkomen, zijn er elk jaar bergen en bergen met zout nodig.

In deze blog vind je eenvoudige en boeiende experimenten met een winterthema. Je kunt als hoofdingrediënt zeer eenvoudig baking soda gebruiken. Maar maizena is ook een optie. Dit mix je enkel met water of een wat stroperige vloeistof om vervolgens door de kinderen tot nep sneeuw te laten kneden.

De wetenschap achter zout en suiker op ijs

Zout en eigenlijk alle 'zouten' hebben als eigenschap heel veel water te kunnen onttrekken uit stoffen of opnemen. Zouten doen dit meer dan andere stoffen zoals suiker. In winter weer gaat men water proberen wegnemen van de bodem. Als we dit enkel zouden smelten dan zou het een beetje verderop weer allemaal bevriezen. met suiker zouden we dus veel meer moeten strooien om het zelfde effect te bekomen.

Chemisch gezien zijn zout en suiker heel andere dingen. Wanneer je zout aan water toevoegd, wordt het vriespunt lager. Overigens ligt het vriespunt van een opgeloste suikeroplossing ook hoger dan dat van water. De werking is dus niet dat het ijs smelt. De werking is dat het zout het water gaat opnemen waardoor er geen ijs meer is en enkel een brei van zout overblijft. (natuurlijk zolang het zout niet verzadigd is)

Experimenten met zout en suiker

Hieronder een aantal leuke experimenten met zout en suiker:

  • Wat te doen: Plaats de sneeuwpop-ijsblokjes in twee aparte bakjes. Strooi zout op de ene sneeuwpop en suiker op de andere.
  • Wat ze leren: Het effect van zout en suiker op ijs en hoe smelten werkt in de winter.

Voor de onderbouw kun je de leerlingen de hoeveelheid water vergelijken of de temperatuur van het water meten en vergelijken. Voor de bovenbouw kun je de leerlingen de temperatuur van de twee glazen tijdens de proef laten noteren (bijv. - Wat gebeurt er met het ijs?- Wat gebeurt er met het water?- Wat gebeurt er als je meer of minder zout gebruikt?- Werkt dit ook als je peper gebruikt?

Doordat het ijs in een warmere omgeving staat, zal het gaan smelten. Hiervoor heeft het ijs energie in de vorm van warmte nodig. De warmte haalt het ijs uit de omgeving. Daardoor wordt het glas en het water dat je in het glas hebt gedaan kouder.

In het glas zonder zout kan het ijs alleen warmte gebruiken tot het water in het glas 0°C is. Als de temperatuur van het water lager zou zijn, zal het water bevriezen tot ijs. In het glas met zout zal het water bij een lagere temperatuur bevriezen, omdat het vriespunt door het zout is verlaagd. Hier kan het ijs dus meer warmte uit het water gebruiken en zal er meer ijs in deze beker smelten.

Als het ijs gesmolten is, kun je de bekers in de vriezer zetten. Je zult zien dat het zoute water minder snel bevriest dan het water zonder zout.

Recepten voor nep sneeuw

Hier zijn enkele recepten om zelf nep sneeuw te maken:

Recept 1: Baking soda & Scheerschuim

  • Strooi 1 pond (454 gram) baking soda in een bak (met hoge rand).
  • Spuit de gewenste hoeveelheid scheerschuim in een grote kom en doe er baksoda doorheen. Houd ongeveer de verhouding 1:1 aan. Dus één bus scheerschuim verhoudt zich tot één pak baksoda (Arm and Hammer, onder andere verkrijgbaar bij de Toko) van 454 gram.

Recept 2: Baking soda & Water

  • Stop 1 cup baking soda (½ pak a 454 gram) in een mengkom en voeg steeds 1 eetlepel per keer aan water toe.
  • Gebruik een vork om goed door elkaar te prakken.

Recept 3: Baking soda & Conditioner

  • Gebruik voor dit recept een witte conditioner zodat je nep sneeuw ook wit blijft.
  • Voeg aan de baking soda de witte conditioner toe en roer dit door met een vork. Hierdoor heb je meteen de ergste klontjes eruit gehaald. Zo makkelijk en snel is de nep sneeuw gemaakt.
  • Meng in een kom 1/3 cup conditioner met 2 cups (pak 454 gram) baking soda.
  • Prak het goed door elkaar met een vork. Dit type sneeuw laat zich goed tot ballen vormen en kun je dus sneeuwpoppetjes van maken.

Recept 4: Maizena & Scheerschuim

  • Mix gelijke delen maizena en scheerschuim (echt schuim, geen gel) en je krijgt een stevig nep sneeuw dat zich makkelijk laat vormen.

Recept 5: Maizena & Body Lotion

  • Meng gelijke delen maizena en body lotion met elkaar voor een meer ‘kruimelig’ sneeuw.

Verschillen tussen de sneeuw recepten

Het grootste voordeel van de sneeuw met conditioner is dat het meer plakt. Het voordeel van de andere sneeuw is dat het gemaakt is van eetbare producten. Door de suiker heeft wat meer structuur dan de andere speel sneeuw.

De eerste sneeuw ga ik ook bewaren in de koelkast en zal hier uiteindelijk een update over schrijven hoe dit over 2 weken eruit ziet.

Bonus Tips voor meer plezier

  • Geef je fake sneeuw extra flair door er glitters of essentiële oliën in te verwerken. Zo maken de kids hun eigen ‘Unicorn Snow‘ of zelfs sneeuw dat naar pepermunt olie of sandelhout ruikt.
  • Je kunt het nep sneeuw ook eventjes in de vriezer stoppen om een beetje koud aan te laten voelen.

Alternatieven voor nep sneeuw

Hier zijn nog wat andere materialen die je kunt gebruiken als alternatief voor nep sneeuw:

  • Witte rijst is natuurlijk ook een heel goed alternatief om mee te spelen als sneeuw. Wat voor de kerst ook leuk is om de rijst groen / rood te maken.
  • Watten kunnen ook goed als sneeuw dienen. Het heeft een hele andere structuur en daarom goed als sensomotorisch materiaal.

DISCLAIMER: Laat kinderen nooit onbeheerd achter en blijf altijd toezien op het spelen met nep sneeuw. Sommige ingrediënten zijn giftig of geven irritatie bij contact met bijv. ogen of mond.

Met deze recepten en experimenten kun je de winterse sfeer in huis halen en tegelijkertijd op een leuke manier leren en spelen. Veel plezier!

labels:

Zie ook: