Bij diarree heb je meerdere malen per dag last van waterdunne ontlasting. Meestal komt de aandrang om naar het toilet te gaan plotseling. Ook het ophouden van de ontlasting lukt meestal niet of moeizaam. Bij diarree kunnen ook andere klachten voorkomen zoals misselijkheid, braken, koorts, buikpijn, buikkrampen en een algeheel gevoel van ziek zijn. Als je diarree hebt, verliest je lichaam veel vocht. Wanneer je lichaam meer vocht verliest dan het opneemt, kan het uitdrogen. Als je voldoende drinkt komt uitdroging door diarree niet vaak voor.

Wat is Diarree?

Diarree is dunne en waterige poep. Soms wordt het ook wel buikloop genoemd. Er wordt pas gesproken over diarree als je meerdere keren per dag (dunne) ontlasting hebt.

Oorzaken van Diarree

Diarree ontstaat meestal via drinken of eten dat besmet is met virussen of bacteriën. Je kunt ook besmet raken door direct of indirect contact met ontlasting van iemand die diarree heeft. Handen moet je daarom goed wassen na een toiletbezoek en voor het eten. Het advies is om gebruikt eet- en drinkgerei goed af te wassen.

Acute diarree wordt meestal veroorzaakt door een virus, bacterie of parasiet die via je mond in je darmen komt. Bij buikgriep komt de diarree door een virus. Je kan dit virus krijgen via poep, braaksel of speeksel van andere mensen, bijvoorbeeld als je naar dezelfde WC bent gegaan en daarna niet goed je handen hebt gewassen met water en zeep, of na het drinken uit hetzelfde glas als iemand anders die het virus bij zich draagt. In bedorven voedsel zitten soms bacteriën die diarree kunnen veroorzaken. Als het virus, de bacterie of de parasiet in je darmen komt, kan het daar een ontsteking veroorzaken. Hierdoor kan de darm minder vocht opnemen, waardoor er te veel vocht in de darm blijft zitten.

Diarree komt soms ook door een andere oorzaak. Dit is vaak het geval als je een paar weken achter elkaar diarree hebt. We spreken dan over chronische diarree.

Soorten Diarree

  • Acute diarree: Een plotselinge verandering van je ontlastingspatroon. De ontlasting is dun en waterig. Ook moet je vaker naar het toilet dan normaal. Acute diarree komt vaak voor en gaat meestal tussen de 4 en 7 dagen vanzelf weer over.
  • Chronische diarree: Je spreekt van chronische diarree als de diarreeklachten langer dan 14 dagen aanhouden.
  • Reizigersdiarree: Kenmerkt zich door dunne, waterige ontlasting. Naast diarree kan je last hebben van buikkrampen, buikpijn, misselijkheid, braken, gebrek aan eetlust en/of lichte koorts.
  • Peuterdiarree: Komt het vaakst voor in de leefftijd tussen 1 en 4 jaar. Peuterdiarree heeft veel mogelijke oorzaken, vaak is dit gastro-enteritis, oftewel ‘buikgriep’ of overmatig gebruik van (helder) appelsap.

Hoe Snel Na Eten? De Gastrocolic Reflex

Sommige mensen moeten gelijk na het eten poepen. Hoe kan dat als het eten er gemiddeld 1 tot 2 dagen over doet om verteerd te worden? Dit heeft vaak te maken met de zogenoemde gastrocolic reflex: als je gaat eten, gaat vooral de dikke darm extra bewegen om ruimte te maken voor het nieuwe voedsel. Dit wordt getriggerd doordat je maag wordt opgerekt wanneer er nieuw eten inkomt. Deze extra bewegingen starten al binnen enkele minuten nadat je begint met eten.

Het Dumpingsyndroom

Heb jij recent een operatie ondergaan waarbij (een deel van) de maag is verwijderd? Dan heb je mogelijk last van dumpingsydroom. Het dumpingsyndroom is een aandoening die optreedt wanneer voedsel te snel van je maag naar je dunne darm beweegt. Dit sydroom is vrijwel altijd het gevolg van een operatie waarbij (een deel van) de maag verwijderd is. Het syndroom wordt zo genoemd omdat het voedsel letterlijk ‘gedumpt’ wordt in de dunne darm.

Vroege en Late Dumpingklachten

Er zijn twee soorten dumpingklachten die kunnen voorkomen. Sommige mensen hebben last van beide, maar ze kunnen ook los van elkaar voorkomen.

  • Vroege dumpingklachten: Dit zijn de klachten die vrij snel na de maaltijd optreden. Vroege dumpingklachten ontstaan meestal 15 tot 30 minuten nadat je iets hebt gegeten. Dit gebeurt omdat het voedsel te snel en in grote stukken in de dunne darm terechtkomt.
  • Late dumpingklachten: Deze ontstaan zo’n één tot drie uur na de maaltijd. Late dumpingklachten ontstaan 1 tot 3 uur na het eten van een maaltijd met veel suiker of zetmeel, zoals vruchtsuiker (fructose) of tafelsuiker (sucrose).

Symptomen van het Dumpingsyndroom

Symptomen van het dumpingsyndroom kunnen variëren van persoon tot persoon, maar gaan vaak om het volgende:

  • Buikpijn of krampen
  • Misselijkheid
  • Braken
  • Diarree
  • Duizeligheid of licht in het hoofd voelen
  • Vermoeidheid of zwakte
  • Flauwvallen
  • Een snelle hartslag of hartkloppingen kort na het eten
  • Opgeblazen gevoel of een ongemakkelijk vol gevoel
  • Zweten
  • Blozen of roodheid van het gezicht en de hals
  • Trillen of beven
  • Een gevoel van onrust of nervositeit

Deze symptomen kunnen optreden in twee fasen: de vroege fase, die binnen enkele minuten na het eten begint en de late fase, die één tot drie uur na het eten optreedt. De late fase wordt vaak geassocieerd met een daling van de bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) als gevolg van de snelle maaglediging.

Voedselinfecties en Salmonella

In eten en drinken kunnen bacteriën, virussen, schimmels of parasieten zitten die je ziek kunnen maken. Je wordt misselijk, krijgt buikpijn, moet overgeven en hebt diarree. In Nederland krijgen ongeveer 41.000 mensen per jaar een plotselinge maag-darminfectie door salmonella. De klachten beginnen vaak tussen de 12 en 96 uur na het eten van besmet voedsel.

Veel dieren kunnen drager zijn van salmonella, bijvoorbeeld kippen, varkens en koeien. De bacterie zit ook in het vlees, de melk en/of op de eieren van het besmette dier. Mensen die deze producten eten, krijgen de bacterie binnen en kunnen daar ziek van worden. Dat gebeurt vooral wanneer mensen rauw vlees of rauwe eieren eten. Wanneer besmette producten dicht bij andere producten worden bewaard, kunnen die producten ook besmet raken. Zo kan de bacterie bijvoorbeeld ook op groenten of fruit zitten.

Symptomen van een Salmonella Besmetting

  • Buikpijn of buikkrampen
  • Misselijkheid en overgeven
  • Diarree
  • Duizelig zijn
  • Soms hoofdpijn, spierpijn en koorts
  • In sommige gevallen bloed in de poep

Wat te Doen bij Diarree?

Door algemene voedingstips op te volgen voor een goede spijsvertering, is er al verbetering mogelijk. Bij kortdurende diarree hoef je meestal niet naar de arts.

  1. Probeer zo gezond mogelijk te blijven eten, eventueel in kleinere porties. Speciale voedingsmiddelen zijn niet nodig.
  2. Probeer genoeg te drinken om uitdroging te voorkomen. Drink steeds kleine hoeveelheden, 2 tot 3 liter per dag. Drinken is extra belangrijk als je ook overgeeft. Water, thee, bouillon of verdund vruchtensap zijn geschikt. Heldere sappen, zoals appelsap, perensap en druivensap en frisdrank zijn minder geschikt. Ben je zwanger, ouder dan zeventig jaar of verblijf je in een warm land?
  3. Volkorenbrood, groente, fruit, noten en peulvruchten zijn goede bronnen van vezel. Vezels werken in de darm als een soort spons waardoor ze water opnemen. Hierdoor krijgt de ontlasting de juiste substantie.

Medicijnen zijn meestal niet nodig. Soms is het om praktische redenen wenselijk de diarree snel te stoppen, zoals bijvoorbeeld bij een lange reis. Blijf je langer dan 4 weken last houden van je maag of darmen? Misschien kun je niet goed tegen een bepaald product of is er iets anders aan de hand. Ga bij voorkeur niet zelf experimenteren. Als je zomaar bepaalde producten weglaat kunnen klachten verergeren. Ga naar je huisarts om samen uit te zoeken wat er aan de hand is.

Tips voor een Gezonde Spijsvertering

  • Eet rustig en kauw goed.
  • Eet zes tot acht kleine maaltijden verdeeld over de dag. Zo voorkom je dat je te vol zit.
  • Verdeel wat je drinkt goed over de dag. Drink niet veel tijdens de maaltijd. Dat kan ervoor zorgen dat het eten te snel in je darmen komt. Een klein glas drinken bij de maaltijd is meestal geen probleem.
  • Vermijd snelle suikers. Suikers zoals suikerklontjes en vruchtensuiker worden snel opgenomen, vooral als ze vloeibaar zijn.
  • Eet vers fruit in kleine hoeveelheden. Twee stuks fruit per dag is goed voor de vezels, vitamines en mineralen. Maar eet niet te veel tegelijk.
  • Let op melkproducten. In melk zit melksuiker (lactose). Lactose is een snel opneembare suiker, waardoor het klachten kan verergeren. Drink niet meer dan 2-3 glazen melk per dag. Als je last blijft houden, probeer dan karnemelk of yoghurt. Deze worden meestal beter verdragen.
  • Pas op met suikers in gebak en koekjes. Suiker zit ook in cake, ontbijtkoek, koekjes en zoet beleg. Eet producten met suiker waar ook eiwitten en vet in zit.
  • Verdeel koolhydraten over de dag. Kies voor vezelrijke producten. Ook kan het helpen om de witte pasta of witte rijst te vervangen door de volkorenvariant, zoals volkorenbrood, zilvervliesrijst of volkorenpasta. Of kies eens voor peulvruchten.
  • Heb je last van dumpingklachten? Eet dan iets kleins met fruitsuiker, zoals een halve banaan. Ga na het eten even liggen.

Medicijnen bij Diarree

Meestal zijn er geen medicijnen nodig.

  • ORS (Oral Rehydration Salts): Is een drankje met speciale suikers en zouten. Je koopt het als drankje of poeder waarmee je zelf het drankje maakt. Lees eerst de bijsluiter. Meng ORS met water, niet met eten of ander drinken. Neem ORS als je meer kans hebt op uitdroging of al uitgedroogd bent.
  • Loperamide: Ben je op reis? Of moet je lang doorwerken zonder naar de wc te moeten? Loperamide kan je gebruiken. Het zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Je wordt er niet sneller beter door. Een bijwerking is verstopping. Slik het niet langer dan 2 dagen. Gebruik loperamide niet: als je koorts hebt, als je bloed bij je diarree hebt, als je zwanger bent of borstvoeding geeft, bij kinderen jonger dan 8 jaar.

Wanneer naar de Arts?

Zit er bloed in de diarree, heeft u hoge koorts of is de diarree na een week niet minder geworden?

Het is belangrijk om te onderzoeken waar de oorza(a)k(en) ligt van jouw klachten of die van je kindje. Misschien is de oorzaak al door de huisarts of specialist vastgesteld, misschien is dietistisch onderzoek nodig.

Tabel: Gemiddelde Verteringstijd van Voedsel

Orgaan Gemiddelde Tijd
Maag (vloeibaar) 1-2 uur
Maag (vast) 3 uur
Dunne Darm 4-8 uur

labels:

Zie ook: