We eten en drinken de hele dag door, gemiddeld wel negen keer per dag. Maar hoe gezond is dat eigenlijk? Hoeveel eetmomenten zijn optimaal? En zijn al die tussendoortjes wel zo goed voor je, of kun je je beter beperken tot de hoofdmaaltijden?

De Frequentie van Eten in Nederland

Volgens het Voedingscentrum eten Nederlanders gemiddeld negen keer per dag: ontbijt, lunch, avondeten en diverse tussendoortjes. Of dit gezond is, is moeilijk eenduidig te beantwoorden.

Veel experts, zoals zorgverleners, diëtisten en leefstijlcoaches, adviseren drie hoofdmaaltijden met daartussen drie tussendoortjes. Diëtiste Annemieke Zeilstra van diëtistenpraktijk Evenwicht stelt dat drie keer per dag eten met periodes van vier tot vijf uur daartussen het beste werkt voor het lichaam. Ze vergelijkt ons lichaam met een ‘grote, chemische fabriek’ die tijd nodig heeft om alles te verwerken. Pauzes tussen de eetmomenten zijn daarbij van belang.

Het Belang van Pauzes Tussen Eetmomenten

Pauzes zijn belangrijk voor het MMC (migrerende motorcomplex), de manier waarop onze spijsvertering functioneert. Dit proces, vergelijkbaar met een stofzuiger die de maag tot de dikke darm opruimt en schoonmaakt, heeft tijd nodig tussen de eetmomenten.

De meeste mensen grijpen regelmatig naar tussendoortjes, zoals een appel, koekje of stuk taart. Deze tussendoortjes zijn bedoeld om te voorkomen dat we te veel eten, maar het is belangrijk om te letten op wat we eten.

Tips voor Gezonder Eten bij Tijdgebrek

Diverse mensen reageerden dat ze moeite hadden met gezond (blijven) eten bij tijdgebrek. Bekijk voordat de week begint eens de agenda of kalender en maak een plan voor de 'risicodagen'. Op die dagen kun je je beter voorbereiden door bijvoorbeeld een dag van tevoren een ovenschotel of soep te maken.

  • wie eet wanneer niet mee?
  • welke afspraken staan er eind van de dag of begin van de avond?
  • op welke dagen moet er veel gebeuren in de avondspits?

Een ander essentieel punt om gezond te blijven eten onder tijdsdruk is een goed gevulde voorraadkast, en een vriezer is ook wel handig. Op die manier kun je altijd een maaltijd in elkaar draaien die minder tijd kost dan afhalen.

Soms maken we de maaltijd ook te ingewikkeld en denken we dat het aan allerlei voorwaarden moet voldoen. Besef dat dit echt niet altijd nodig is. Soms is het ook gewoon fijn als je iets eet dat wél gezond is en je honger stilt.

Het Stellen van Prioriteiten

Het idee dat we geen tijd hebben om gezond te eten, heeft vaak te maken met prioriteiten. Maak van gezond eten een prioriteit, en je zult merken dat je creatiever wordt in het vinden van oplossingen om het voorrang te geven. Na verloop van tijd wordt het steeds makkelijker en een gewoonte.

Besef ook dat gezond eten niet alleen om de avondmaaltijd draait. Als je door de dag heen al zorgt dat je veel gezonde dingen eet, wordt de avondmaaltijd minder belangrijk.

Besef ook dat je voor gezond eten nu een prijs betaalt (extra moeite en tijd) en van ongezond eten later pas (ziekte, minder fit). Soms kan dat besef nét de stok achter de deur zijn om andere keuzes te maken.

Spreek met jezelf en/of je gezin bijvoorbeeld een aantal jokers per maand af. Op die dagen dat het écht niet lukt om een gezonde maaltijd klaar te maken, kun je dan besluiten de joker in te zetten en iets af te halen of te laten bezorgen. En geniet er dan ook volop van! Door bewust jokers in te zetten voorkom je ook dat je te vaak vervalt in de uitzondering van ongezond eten.

De Voordelen van Vasten

In veel culturen en religies wordt minder vaak eten of korte of langere periodes van vasten, juist gezien als zeer gezond voor lichaam en geest. Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat ontbijten gezonder is. Of nodig om ‘je motor te laten branden’.

Hieronder enkele voordelen van vasten:

  1. Vasten is een geweldige manier om vet kwijt te raken en op gewicht te blijven.
  2. Daarnaast maakt je lichaam tijdens het vasten meer noradrenaline aan, waardoor je verbranding omhoog gaat.
  3. Tijdens het vasten maakt je lichaam minder insuline aan; hierdoor neemt insulineresistentie uiteindelijk af.
  4. Uit onderzoeken blijkt dat (deel)vasten een veilig en goed vol te houden middel is voor mensen met diabetes type 2.
  5. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat regelmatig vasten of deelvasten de triglyceride- en andere cholsterolwaarden kunnen verbeteren.
  6. Vasten kan ervoor zorgen dat je darmflora verbetert.
  7. Door te vasten wordt het proces van opruimen en repareren versterkt.
  8. Niet alleen je lichaam heeft baat bij vasten, ook je brein heeft er voordeel van.
  9. Vasten stimuleert autofagie en andere processen die mogelijk het risico op kanker verminderen.
  10. Als klap op de vuurpijl: je leeft misschien zelfs langer!

Het Effect van Thuisbezorgde Maaltijden

Uit een analyse van Foodservice Instituut Nederland (FSIN) blijkt dat we steeds vaker kiezen voor kant-en-klare maaltijden die thuisbezorgd worden. Dit komt doordat we vaak geen zin of tijd hebben om te koken en op zoek gaan naar een makkelijk alternatief. Bij thuisbezorgd gaat het volgens Blokker vooral om de beleving en het ervan genieten.

Als het gaat om kant-en-klaar maaltijden zijn we vaak nog wat huiveriger. "Het heeft een slecht imago. Dat het te veel zout bevat bijvoorbeeld, maar er zijn tegenwoordig hele goede en gezonde kant-en-klaar maaltijden te vinden in de supermarkt."

Bewustwording en Verandering van Eetpatroon

De overheid heeft in het Nationaal Preventieakkoord ambities geformuleerd om een gezonder Nederland te krijgen op het gebied van overgewicht, problematisch alcoholgebruik en roken. Het CBS heeft in 2022 het onderzoek Belevingen gehouden, een enquête onder bijna 4 duizend inwoners van Nederland van 18 jaar en ouder.

De meeste mensen willen graag gezonder eten om de kans op gezondheidsproblemen of ziekten te verkleinen. Ruim de helft geeft dit aan. Ook je lichamelijk fitter voelen wordt relatief vaak, door bijna 30 procent, als reden genoemd.

Sociale druk en te weinig discipline vormen voor een substantiële groep, grofweg 40 procent, een belemmering om gezonder te eten.

Bijna de helft van de bevolking kijkt bij het kopen van eten en drinken weleens naar de voedingswaarden van het product. Minder mensen letten op het voedsellogo/kleur-label (nutri-score).

Een ruime meerderheid van 76 procent is het (helemaal) eens met de stelling dat het belangrijk is dat de overheid overgewicht probeert terug te dringen.

Gezond en Duurzaam Eten

Gezond eten betekent dat je voedingsmiddelen neemt die je risico op chronische ziekten verminderen, en die ervoor zorgen dat je voldoende voedingsstoffen en niet te veel energie binnenkrijgt. Gezond en duurzaam eten kan op verschillende manieren. Ze sluiten ook aan bij de adviezen van de Schijf van Vijf. Dit houdt in dat je minder rood en bewerkt vlees eet en vaker kies voor plantaardige alternatieven, zoals peulvruchten, tofu, tempé en ongezouten noten. Dit zijn goede vleesvervangers die het milieu minder belasten.

Ook voor je eigen gezondheid is het een goede stap: door te kiezen voor meer plantaardig en minder vlees, verklein je ook de kans op bepaalde ziekten.

Veel vlees eten is heel belastend voor het milieu. Er is veel land, water en voer nodig voor het houden van vee. Dit veevoer moet ook worden gemaakt en vervoerd. Daarnaast zorgen dieren voor veel uitstoot van broeikasgassen door scheten en mest.

Minder eten en drinken van producten die je niet nodig hebt: ook dat helpt het milieu en je gezondheid enorm. Wat betekent dat in de praktijk? Dat je vaker ongezonde producten buiten de Schijf van Vijf laat staan, zoals snacks, snoep, frisdrank en alcohol. En dat je vooral kiest voor gezonde producten uit de Schijf van Vijf.

labels:

Zie ook: