Bij het bakken zijn zelfrijzend bakmeel en bloem twee veelgebruikte ingrediënten. Hoewel ze op elkaar lijken, kun je ze niet zonder aanpassingen wisselen in recepten. In dit artikel ontdek je wat het verschil is tussen zelfrijzend bakmeel en bloem, wanneer je welke gebruikt en waar je op moet letten bij het kiezen van de juiste ingrediënten voor jouw baksels.

Wat is bloem?

Bloem is een fijngemalen product dat wordt verkregen uit tarwe. Bloem is een onmisbaar product. Het bestaat voornamelijk uit zetmeel en gluten, die zorgen voor structuur en elasticiteit in je baksels. Het vormt de basis voor talloze bakrecepten, van brood en taart tot koekjes en cake. Bij het gebruik van bloem moet je vaak een rijsmiddel toevoegen, zoals bakpoeder of gist, afhankelijk van het gewenste eindresultaat.

Wat is zelfrijzend bakmeel?

Zelfrijzend bakmeel is eigenlijk bloem waaraan een rijsmiddel, meestal bakpoeder, is toegevoegd. Hierdoor hoef je zelf geen extra rijsmiddel toe te voegen. Het rijsmiddel in zelfrijzend bakmeel zorgt ervoor dat het baksel tijdens het bakken luchtig en zacht wordt. Zelfrijzend bakmeel is vooral handig voor eenvoudige bakrecepten zoals cakes, muffins en scones.

Belangrijkste verschillen op een rijtje

Het belangrijkste verschil tussen bloem en zelfrijzend bakmeel zit in het rijsmiddel. Bloem is puur gemalen graan zonder toevoegingen, terwijl zelfrijzend bakmeel al een rijsmiddel bevat. Dit verschil heeft invloed op het gebruik in recepten. Hieronder zetten we de verschillen even op een rijtje:

  • Samenstelling: Bloem bevat geen rijsmiddel, terwijl zelfrijzend bakmeel dat wel doet.
  • Gebruiksgemak: Zelfrijzend bakmeel is kant-en-klaar, ideaal voor beginners of snelle bakkers. Bij bloem moet je zelf het rijsmiddel toevoegen. Daarbij moet je opletten dat je de juiste hoeveelheden afweegt.
  • Veelzijdigheid: Bloem is flexibeler, je kunt het aanpassen aan elk recept door het rijsmiddel te variëren.

Wanneer gebruik je bloem en wanneer zelfrijzend bakmeel?

Het gebruik van bloem en zelfrijzend bakmeel hangt af van het type baksel dat je wilt maken. Bloem wordt vaak gebruikt in recepten voor brood, deegwaren en andere baksels die een specifiek rijsmiddel of rijstijd nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan brood of pizza.

Het is niet altijd mogelijk om bloem te vervangen door zelfrijzend bakmeel. Dit komt door de rijzende werking van het bakmeel. In recepten waarin bloem en bakpoeder worden gebruikt, kan zelfrijzend bakmeel wel als vervanger dienen. Als er geen bakpoeder wordt gebruikt, werkt dat helaas niet. Zelfrijzend bakmeel bevat namelijk al 3% bakpoeder.

Heb je een recept met 100 gram bloem en 6 gram bakpoeder, dan kun je dit vervangen door 100 gram zelfrijzend bakmeel en 3 gram extra bakpoeder.

Zelfrijzend bakmeel zelf maken

Nu je weet dat zelfrijzend bakmeel simpelweg bloem met bakpoeder is, kun je dit ook eenvoudig zelf maken. Zelfrijzend bakmeel maken doe je als volgt: meng 500 gram bloem met 1 zakje bakpoeder van 15 gram en klaar is Kees. Gebruik je geen zakjes bakpoeder? Let er bij de lepelmaten op dat je maatlepels gebruikt. Die zijn bij elke kookwinkel te krijgen en zijn veel nauwkeuriger dan een gewone thee- of eetlepel.

Houd dan rekening met de vaste verhouding van 500 gram bloem en 15 gram bakpoeder. Gebruik je niet zoveel bloem in een recept, dan kan je ook rekenen per 100 gram.

Alternatieven voor bloem en zelfrijzend bakmeel

Gelukkig zijn er ook heel veel alternatieven om heerlijke glutenvrije cakes en koekjes te bakken. In de meeste supermarkten is een ‘vrij van gluten’ meel te verkrijgen. Dit lijkt qua smaak en structuur het meest op gewoon meel. Maar ook havermeel, kokosmeel en amandelmeel zijn goede vervangers wanneer je een brood, cake of koekjes wil gaan bakken.

Check altijd de verpakking voor de hoeveelheden die je dan in je recept moet gebruiken. Je kunt (tarwe)bloem en zelfrijzend bakmeel namelijk niet 1 op 1 vervangen door deze varianten. De hoeveelheden ten opzichte van gewone (tarwe)bloem en zelfrijzend bakmeel verschillen per meelsoort.

Let ook op het volgende: wanneer je kiest voor bijvoorbeeld een amandelmeel of kokosmeel geeft dit een andere smaak dan wanneer je kiest voor een neutrale meelsoort zoals rijstmeel of havermeel.

Verschillende soorten bloem

Heb jij je weleens afgevraagd wat nu het verschil is tussen tarwemeel, tarwebloem en patentbloem? Vast wel. Vooral als je watertandend met een recept voor je neus ontdekt dat je wèl zelfrijzend bakmeel hebt, maar gèèn bloem.

  • Tarwemeel: Tarwemeel wordt verkregen door het malen van tarwekorrels. Het is wat grover van structuur. Dat komt omdat de gemalen tarwekorrels niet worden gezeefd. De kiem en zemel blijven dus behouden. Hierdoor is tarwemeel het meest voedzaam. Tarwemeel wordt gebruikt om bruin (volkoren) brood van te bakken.
  • Tarwebloem: Tarwebloem ontstaat door de tarwemeel te zeven. Kiem en zemel worden dan verwijderd. Tarwebloem vind je met name in recepten voor koekjes en cakes.
  • Patentbloem: Patentbloem wordt verkregen door de tarwebloem opnieuw en nog fijner te zeven. Dat kan enkel in een fabriek. Hierbij blijft het fijnste bloem over. Dat noemen we patentbloem. Patentbloem bevat meer gluten, hierdoor is patentbloem het meest geschikt om (wit) brood van te bakken. Je brood wordt dan lekker luchtig.

Tarwebloem kun je in principe altijd vervangen door patentbloem. Andersom ligt dat wat ingewikkelder. Vooral als je (wit) brood gaat bakken.

Bakpoeder en Baking Soda

Zowel bakpoeder als bakingsoda zorgen voor luchtigheid in je deeg. Toch werken ze allebei op een andere manier. Bakingsoda heeft een zuur nodig om zijn werk te kunnen doen. Door een zuur toe te voegen krijg je een luchtig beslag. Bakpoeder is een samengesteld product van een zuur en carbonaat met vulmiddel. Eigenlijk een kant en klaar product dus. Omdat er al een zuur in bakpoeder zit hoef je dit niet meer apart toe te voegen.

Kun je bakpoeder door baking soda vervangen en vice versa? Ja dat kan. Let er dan wel op dat je de volgende verhoudingen gebruikt: 1 theelepel baking soda staat gelijk aan 3 theelepels bakpoeder. En wanneer je bakpoeder gebruikt in plaats van bakingsoda hoef je geen zuur ingrediënt apart meer toe te voegen. Dit zit al verwerkt in de bakpoeder. Andersom zal je dan wel wat zuur moeten gebruiken, bijvoorbeeld wat citroensap of azijn.

In onze recepten gebruiken we altijd droge gist. Ook wel instant gist genoemd. Je koopt dit in zakjes in de supermarkt. Het voordeel van droge gist is dat het meteen werkt. Je voegt 1 zakje van 7 gram toe op 500 gram bloem. Voor bijvoorbeeld een brood gebruik je daarnaast 300 milliliter water. Gist gebruik je altijd voor brood. Baking soda of bakpoeder voor je andere baksels.

labels:

Zie ook: