Zwarte bonen worden in Nederland minder vaak gegeten dan witte en bruine bonen, maar in de Latijns-Amerikaanse keuken zijn ze daarentegen een populair ingrediënt in vele gerechten. Officieel heet deze boon eigenlijk de zwarte schildpadboon. Het is een veelzijdige peulvrucht en bovendien nog eens supergezond. Zwarte bonen zitten namelijk vol met antioxidanten, eiwitten, vitamines en mineralen.

Waarom Gedroogde Zwarte Bonen?

Gedroogde zwarte bonen kan je gemakkelijk voor een lange tijd bewaren. Wanneer je de bonen op een koele, droge en donkere plek bewaart kan je ze tot wel een jaar bewaren. Na een jaar wordt over het algemeen de schil wat harder. Gedroogde bonen kun je in een grotere hoeveelheid kopen, heel lang bewaren en ze zijn ook nog eens vriendelijk voor je portemonnee. Het grote voordeel is dat je ze zelf op smaak brengt en gekookte bonen kun je ook prima invriezen.

Voorbereiding: Weken of Niet Weken?

Wanneer je de nieuwe oogst zwarte bonen in huis hebt, hoef je deze niet te wellen voordat je ze gaat bereiden. Het eerste wat je doet voordat je de bonen gaat weken, is ze overdoen in een vergiet en de kapotte, lelijke exemplaren eruit vissen. Daarna spoel je ze goed af voordat je ze in de week zet. Je hoeft verder niks te doen.

De volgende stap is het weken van de peulvruchten. Doe de zwarte bonen in een pan en vul de pan met driemaal zoveel water. De bonen hebben minimaal 8 tot 12 uur nodig om het vocht op te nemen. Daarom is de nacht het meest handige moment om de bonen te weken. Doe de bonen in een ruime schaal, schenk er schoon water op en zorg dat ze ruim onder water staan. De hoeveelheid bonen zal nu gaan verdubbelen. Laat ze afgedekt in de schaal staan.

Na het weken spoel je de bonen (in de ochtend) af tot het water helder ziet. Vervolgens doe je de bonen over in een pan met water, de slowcooker of de multicooker, afhankelijk van hoe je ze wilt gaan bereiden. Het heeft mijn voorkeur om de bonen altijd te weken, ook al kost dit tijd. Weken zorgt ervoor dat er bepaalde stofjes in de bonen (anti-nutriënten) worden afgebroken. Ik zal je niet vermoeien met het hele verhaal over dit onderwerp, maar de conclusie is dat als je de bonen weekt je lichaam ze daarna makkelijker kan verteren.

Hoe Kook Je Gedroogde Bonen?

Vervolgens kan je de bonen gaan koken. Nu het is het ook moment om smaakmakers toe te voegen. Laurierblaadjes, ui, knoflookteentjes of groentebouillon zijn perfecte smaakmakers voor je bonen. Zout kun je het beste toevoegen als de kooktijd verstreken is. Je kookt de bonen dus niet met zout, maar voegt dit achteraf naar smaak toe.

1. Koken in een Pan

Als de bonen geweekt zijn, kun je ze koken in een pan met ruim water. Op de verpakking kun je lezen hoelang de kooktijd is voor de bonen die je bereidt. Voeg smaakmakers toe en breng ze na het koken op smaak met zout. De kooktijd ligt bij de meeste bonen ergens tussen de 60 en 90 minuten.

2. Bonen Koken in de Slowcooker

Als je bonen wilt koken in de slowcooker week je ze ook vooraf. Je kunt dit het beste ’s nachts doen. In de ochtend spoel je ze af en daarna kun je ze garen in de slowcooker. Geweekte bonen hebben ongeveer 8 uur nodig op low of 4 tot 6 uur op high. Voeg smaakmakers toe en breng ze na het koken pas op smaak met zout. Zorg dat de bonen tijdens het koken ruim onder water staan. Er kan een schuimlaagje ontstaan op het water, schep deze eraf.

3. Onder Hoge Druk Bereiden in de Multicooker

Na het weken hoeven de meeste bonen in de multicooker nog maar 5 tot 8 minuten gekookt te worden. Grotere bonen zoals bruine bonen en kidney bonen hebben ongeveer 6 tot 8 minuten nodig. Kleinere bonen zoals zwarte en witte bonen hebben een kooktijd tussen de 5 en 7 minuten. Het is ook een beetje persoonlijk. Houd je van een iets stevigere boon dan houd je een kortere kooktijd aan. Voor een zachtere boon hou je de langere kooktijd aan. Ik gebruik hiervoor het manual programma en stel deze handmatig in. Voor het vocht hanteer ik 1 deel bonen op 2,5 delen water.

Opmerking: je kunt bonen ook ongeweekt koken in een multicooker onder hoge druk. De kooktijd ligt dan ongeveer rond de 35 minuten op manual. Persoonlijk heeft dit niet mijn voorkeur, want de bonen worden niet gelijkmatig gekookt. Je krijgt dan een combinatie van ongare bonen en te zachte bonen. Dit probleem heb je niet als je ze vooraf weekt.

Kooktijden en Bewaartips

Hieronder een overzicht van week- en kooktijden, evenals bewaartips voor zwarte ogen bonen:

Type Weektijd Kooktijd Bewaren (gedroogd) Bewaren (gaar, koelkast) Bewaren (gaar, diepvries)
Zwarte ogen bonen 8-12 uur (niet per se nodig) 40-60 minuten Koele plek: 1 jaar 2 dagen 3 maanden

Hoe Weet Je Of Gedroogde Zwarte Bonen Niet Goed Meer Zijn?

De bonen gaan schimmelen of zijn gekiemd. Dit bederf herken je snel door goed te kijken.

Bonen = Winderigheid. Of Toch Niet?

Wie aan bonen denkt, denkt misschien direct aan de minder prettige bijkomstigheid: flatulentie . Dat is voor veel mensen een reden om ze niet te eten, maar dat is onwijs zonde! Bonen zijn namelijk geweldig - ze zijn heerlijk, vullen enorm en zijn ook nog eens een geweldige bron van proteïne. En mits je weet hoe je ze moet koken, valt het met de flatulentie (wat een fantastisch woord trouwens) reuze mee. En omdat er ontelbaar veel soorten bonen op de wereld zijn, zitten er vast wel een aantal tussen die je lekker vindt.

Vuistregels voor het Koken van Gedroogde Bonen

De vuistregels voor heerlijk romige bonen zijn voor bijna alle peulvruchten hetzelfde:

  • Vuistregel 1: Laat gedroogde bonen altijd een nachtje weken. Waarom moeten bonen weken? Het weken verkort de kooktijd én zorgt er voor dat je ze makkelijker verteerd. Een nachtje in vers kraanwater is voldoende.
  • Vuistregel 2: Kook de gedroogde bonen op laag vuur. Kook de gedroogde bonen in twee keer zoveel water als dat je bonen hebt. Dus heb je 1 kop bonen, kook ze dan in 2 koppen water. Breng ze op hoog vuur aan de kook en zet het vuur op z’n laagst als het water kookt. Kijk op de verpakking hoe lang ze moeten koken.
  • Vuistregels 3: Kook ze zacht. Kook bonen tot ze héél zacht zijn. Al dente is hier niet van toepassing. Hoe zachter de bonen gekookt zijn hoe beter je ze verteerd. Bij de meeste bonen ligt de kooktijd tussen 45 minuten en 2 uur.
  • Vuistregels 4: Voeg op ’t laatst een scheutje (appel)azijn toe. Voeg, als de bonen gaar zijn, een eetlepel appelazijn toe. Niet eerder! De azijn breekt de onverteerbare suikers in de bonen af en haalt de smaak op.
  • Vuistregel 5: Ratio droge bonen en gekookte bonen is 1:3. Dus 1 kopje gedroogde bonen staat gelijk aan 3 koppen gekookte bonen. Dus houdt daar rekening mee als je de bonen in een recept gebruikt.
  • Vuistregel 6: Gebruik ze direct of bewaar ze. Gekookte bonen kun je direct verwerken of tot 5 dagen in de koelkast bewaren. Wil je ze langer bewaren? Laat ze dan volledig afkoelen en zet ze in de vriezer. Dan blijven ze tot 3 maanden goed.
  • Vuistregel voor kant-en-klare bonen: Spoel bonen uit blik of pot altijd af. Het dikke bonenvocht in blik bevat de meeste natrium en hoewel je zout nodig hebt is een overdaad aan zout slecht voor de bloeddruk. Ook kan dit vocht voor maag- en darmklachten zorgen. Spoel daarom altijd bonen uit blik of pot af.

Snelkookpan of Multicooker

Gedroogde bonen koken is helemaal niet moeilijk en je kunt zelfs smaakmakers toevoegen of in zelf gemaakte bouillon koken. Die bouillon kun je ook weer uitstekend in een snelkookpan trekken. Weken van gedroogde bonen is ín de snelkookpan is niet echt nodig.

Sommige mensen kiezen er voor om de totale kooktijd wat omhoog te schroeven als ze niet-voorgeweekte bonen koken. Dat kan. Toch ben ik meer van de twee fasen (kook)methode. Dus eerst weken, door de bonen 24 uur in (al dan niet zout) water te laten staan en daarna (kort) koken.

Tips voor het Koken met Zwarte Bonen

  • Zout: Mijn ervaring is juist het tegenovergestelde: Als ik er geen zout bij doe blijven de bonenschilletjes hard. Voorkeuren verschillen natuurlijk, maar zelf vind ik dit niet prettig. Ik zou eerder oppassen met zuren als azijn en wijn. Die kun je beter op een ander tijdstip toevoegen, namelijk als de bonen al gaar gekookt zijn.
  • Kooktijd: De kooktijd van de bonen, hangt een beetje af van het type boon. Ik begin bij de meeste bonen bij 7 minuten op hoge druk. Soms als bonen snel kapot koken, zoals witte bonen of boterbonen is 5 minuten (als ze geweekt zijn) al genoeg.
  • Bewaren Kookvocht: Gooi het kookvocht van bonen niet weg! Het weekvocht van de bonen, of je dat nu in de snelkookpan doet of niet, kan je zoals eerder gezegd je weggooien, daar is niet per se iets speciaals aan. Het kookvocht daarentegen, zou ik absoluut niet weggooien. Ik vries het zelf sowieso in in de bakjes waarin ik ook de bonen invries. Het is smaakvol en heeft een lekkere hartige bonensmaak, plus natuurlijk nog de smaak van de smaakmakers die je zelf hebt toegevoegd.

labels: #Koken

Zie ook: