Een zelfgemaakte soep is een heerlijke en gezonde maaltijd, perfect voor elk moment van het jaar. Of het nu gaat om een lichte tomatensoep in de zomer of een stevige groentesoep in de winter, zelfgemaakte soep is altijd een goede keuze. Het geheim van een goede soep zit hem in de bouillon. Bouillonblokjes zijn hierbij een handige en snelle oplossing, maar hoeveel bouillonblokjes heb je nu eigenlijk nodig per liter soep?

De Juiste Verhouding: Bouillonblokjes en Water

De standaard verhouding is vaak één bouillonblokje per halve liter water. Het blokje kippenbouillon is vaak geschikt voor 1 liter water, terwijl een blokje groentebouillon bedoeld is voor 0,5 liter water. Voor een volle en rijke smaak is het belangrijk om de juiste hoeveelheid bouillonblokjes te gebruiken.

Toch kookt lang niet iedereen volgens de voorgeschreven bereidingswijze. Vaak wordt er 'op smaak' gekookt. Als je bijvoorbeeld een half blokje extra toevoegt, is het lastig in te schatten hoeveel extra zout je binnenkrijgt. Je zou dan flink moeten gaan zitten rekenen. Niet erg klantvriendelijk.

Wat Zit Er Eigenlijk In Bouillonblokjes?

De Consumentenbond heeft 49 bouillonblokjes getest en concludeert: heel veel zout. Vrijwel alle bouillon die de Consumentenbond heeft getest bestaan vooral uit zout, meestal meer dan veertig procent. Daarnaast bevatten de blokjes zetmeel, vet, smaakversterker, suiker en nog wat groenten en kruiden. In vleesbouillon zit een klein beetje vleesextract en rundervet. De Consumentenbond spreekt daarom van 'zoutblokje met smaakmakers'. Zout verwacht je waarschijnlijk wel in een bouillonblokje, maar er zit ook vaak suiker of glucosestroop in. Soms is dit zelfs het tweede ingrediënt.

Zoutgehalte in Bouillonblokjes

De meeste bouillonblokjes bestaan echter vooral uit zout. Verder zit er voornamelijk zetmeel, vet, smaakversterkers en suiker in. Groente, kruiden en vlees lijken bijzaak. Je kunt ze net zo goed ‘zoutblokjes’ noemen. Jammer, want bouillon koop je juist voor de smaken en aroma’s uit kruiden, groente of vlees. Zout heb je toch al in je keukenkastje staan, en kun je zelf naar smaak toevoegen. Daarnaast is veel zout ongezond en krijg je er snel te veel van binnen.

Het gemiddelde zoutgehalte is zo’n 40%, maar sommige fabrikanten schieten nog verder uit. Sommige blokjes bestaan voor meer dan de helft uit zout!

De meest zoute zijn:

  • Albert Heijn Krachtige bouillon kip: 58% zout
  • Maggi bouillonblokjes: 57% zout

Zo krijg je met een portie (250 ml) van de AH kippenbouillon bijna de helft van de maximaal aanbevolen 6 gram zout binnen. Niet zo gezond dus.

Minder Zoute Alternatieven

Er zijn gelukkig ook fabrikanten die wat minder zout toevoegen:

  • Damhert, Low salt groentebouillon: 7% zout
  • Your Organic Nature, Heldere groentebouillon zoutarm: 15% zout

Voedingswaarde

Veel fabrikanten vermelden alleen de voedingswaarde na bereiding. Zo blijft de hoeveelheid zout in de blokjes onduidelijk. Dat de bouillonblokjes van Maggi voor 57% uit zout bestaan vind je bijvoorbeeld nergens terug op de verpakking. Want daarop staat alleen de voedingswaarde per bereid product, dus nadat je water hebt toegevoegd.

Andere Ingrediënten

Gemiddeld bevatten de kippen-en runderbouillonblokjes zo’n 3,5% rund of 5% kip. Vaak is dit rundvlees- of kippenvleespoeder. De groentebouillonblokjes bevatten gemiddeld zo’n 7% groenten, exclusief kruiden. Your Organic Nature’s Heldere groentebouillon zoutarm is met 19,1% groenten het rijkst gevuld. Meest gebruikte groenten zijn wortel, prei en ui.

In bouillonblokjes is gistextract een veelgebruikte smaakmaker. Dat heeft een hoog gehalte aan glutamaat, een stofje met een hartige smaak. Glutamaat zit van nature bijvoorbeeld ook in tomaten en zeewier. Fabrikanten voegen het soms ook als mononatriumglutamaat (E621) toe.

Zelf Bouillon Maken: Een Gezonder Alternatief

Het lekkerste van een bouillon is als je die ook helemaal zelf gemaakt hebt. Een bouillonblokje op zijn tijd moet natuurlijk kunnen, maar bedenk wel dat daar heel veel smaakmakers en zout in zitten. Een zelfgetrokken bouillon zit namelijk vol goede stoffen. Het helpt je je immuunsysteem verbeteren, is goed tegen cellulitis en heeft een geweldige umami-smaak. Dit recept is dan ook een natuurlijke penicilline voor je.

Basisrecept Zelfgemaakte Bouillon

Een klassieke bouillon bestaat eigenlijk uit botten (kip, rund of zelfs vis), wat knapperige groenten zoals wortel, prei, ui, en wat smaakmakers zoals laurier, peperkorrels en een kruidnageltje hier en daar. Er zijn geen ingewikkelde trucs nodig, alleen goede kwaliteit ingrediënten en wat geduld.

Ingrediënten:

  • Botten (kip, rund of vis)
  • Groenten (wortel, prei, ui)
  • Smaakmakers (laurier, peperkorrels, kruidnagel)

Bereiding:

  1. Doe alle ingrediënten in een grote pan.
  2. Giet er ruim water overheen.
  3. Breng het geheel aan de kook.
  4. Draai zodra het vuur laag zodra het kookt.
  5. Laat de bouillon vervolgens 3 uur lang sudderen.
  6. Schuim het eerste half uur regelmatig af.
  7. Voeg zelf water toe als het te droog wordt.

Maak lekker veel en vries het in porties in. Van een wokschotel tot een doordeweekse pasta-met een beetje van deze magische bouillon til je elk gerecht net even naar een hoger niveau. Plus, het voelt een beetje als cheaten: je trekt een blokje uit de vriezer, gooit het in de pan, en bam! Alles smaakt alsof je uren in de keuken hebt gestaan.

Tips voor het Maken van de Perfecte Soep

  • Gebruik verse ingrediënten: Verse groenten en kruiden zorgen voor een rijkere smaak.
  • Trek de bouillon op laag vuur: Zo kunnen alle smaken goed intrekken.
  • Experimenteer met smaken: Voeg bijvoorbeeld eens een extra prei toe voor meer smaak.

Groentesoep Recept met Bouillonblokjes

Een klassieker die nooit verveelt is groentesoep. Dit recept is makkelijk te maken en heerlijk van smaak.

Ingrediënten:

  • 2,5 liter water
  • 1 schenkel van 300 g
  • 3 groentebouillonblokjes
  • 200 g rundergehakt
  • 2-3 el paneermeel
  • Snuf zout en peper
  • 1/2 tl nootmuskaat
  • Fijngehakte peterselie
  • 350 g soepgroenten
  • 1 extra prei (in halve ringen gesneden)
  • Eventueel wat vermicelli

Bereiding:

  1. Vul een grote (soep)pan met water en breng aan de kook.
  2. Doe de schenkel samen met de bouillonblokjes in de pan.
  3. Meng het gehakt met paneermeel, zout, peper, nootmuskaat en peterselie en draai er kleine balletjes van.
  4. Schenk de soep voorzichtig door een vergiet met theedoek.
  5. Zet de soep terug op het vuur en doe de balletjes samen met het vlees van de schenkel in de pan.
  6. Voeg na 5 minuten de soepgroenten toe samen met de extra prei en eventueel wat vermicelli.

Hoeveelheid Soep

Dikte van soepen: ¾ à 1 l als het middagmaal alleen uit soep bestaat, b.v. ± ½ l als er een nagerecht op volgt, b.v. bruine bonensoep. ± ¼ l als er een hoofdgerecht op volgt, b.v. ± 2 dl als er meer gangen op volgen.

Alternatieve Soepen

Wat een verscheidenheid van soepen is er dan nodig! Het gerecht zal immers de ene en de andere dag moeten verschillen in smaak en bereidingswijze. Dan zal het gerecht nog grote verschillen vertonen b.v.

  1. De heldere soepen of consommés worden gemaakt van geurige, sterke, geheel ontvette bouillon van vlees, wild, of gevogelte. Soms worden ze iets, maar geheel doorzichtig gebonden (tapioca, aardappeltapioca of transparanta, aardappelsago). Het vulsel, dat afzonderlijk wordt gaar gekookt, wordt in kleine hoeveelheid gebruikt. Het houdt verband met de aard van de bouillon, typeert de soep en is meteen versierend door kleur of kleurencombinatie en door een correcte wijze van snijden. De soep moet heet worden gediend op warme borden, daar anders de geur van de bouillon niet tot zijn recht komt. De verdienste van het gerecht is, dat het smakelijk en eetlustopwekkend is, doch door de aard van het gerecht en de grootte der portie vooral niet verzadigend. werkelijk en dikwijls ook niet voedzaam genoeg. Om ze beter aan het doel te doen beantwoorden, neemt men minder vlees, doet er meer vulsel in, laat men de eiwitvlokjes er in en de vetoogjes er op, en kookt men het vulsel in de soep gaar.
  2. Gebonden soepen.

Deze soepen zijn in verschillende rubriekenhtml in te delen, n.l. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Voor het bereiden van de roux en het binden van soepen op andere wijzen, wordt verwezen naar het bereiden van grondsausen op blz.

Factoren Die de Bouillonkwaliteit Beïnvloeden

De kwaliteit van de verkregen bouillon zal afhangen van de soort en de hoeveelheid vlees, van de verdeling, van de temperatuur van het water waarmee de bereiding begonnen wordt, van de kooktijd en van het afwerken van de bouillon, waaronder we hier verstaan: ontvetten en zeven.

Soort Vlees

Van de verschillende vleessoorten zijn de gedeelten met sterk ontwikkeld bindweefsel het best, n.l. poot- of schenkelvlees. Bovendien is dit geschikt omdat het mager vlees is. Door het koken gaan pezen en bindweefsel gedeeltelijk in lijm over, waardoor deze taaie bestanddelen grotendeels oplossen en het vlees losser en malser wordt. Rundvlees geeft een wat pittiger en iets meer gekleurde bouillon dan kalfsvlees, waarvan men een bijna kleurloze bouillon verkrijgt. Paardevlees-bouillon is wat donkerder dan bouillon van rundvlees. De Nederlandse huisvrouw gebruikt zelden schapenvlees om er soep van te koken.

Hoeveelheid Vlees

Voor 1 liter bouillon, die in koppen gediend wordt, of die verwerkt wordt tot een heldere dinersoep: 500 g vlees of 350 g vlees en wat kalfsbeentjes. Voor 1 liter bouillon voor ‘huiselijke’ soepen: 250 g vlees of 200 g vlees en wat kalfsbeentjes. Wie deze hoeveelheid vlees te duur vindt, kan nog minder vlees en wat meer beentjes bestellen, of een bouillon maken van beentjes, eventueel verbeterd met bouillonblokjes.

Het Verdelen van het Vlees

Het vlees klein gesneden bestellen; dit is gemakkelijk. Wil men het nog kleiner hebben, dan kan het verder gesneden of ingekerfd worden. Verschillende stoffen (zouten, extractiefstoffen, eiwitstoffen) kunnen dan beter uit het vlees trekken.

Het Opzetten van het Vlees

Het vlees opzetten met koud water. Het zout dadelijk toevoegen. Een goed sluitende, hoge pan kiezen en de bouillon, nadat hij gekookt heeft, verwarmen zonder dat hij kookt. De kooktijd van kalfsbouillon is 1½ à 2 u of langer, en van runderbouillon 3 à 4 u.

Het Afwerken

De bouillon door een fijne zeef gieten waarop ook het vet achter blijft, hetgeen alleen volledig geschieden kan als het vet vast is. Het kleuren van de bouillon geeft meestal een troebeling.

Het Soepvlees

Wordt het soepvlees niet in de soep gebruikt, dan kunnen er nog uitstekende restverwerkingen van gemaakt worden. Het is wel haast overbodig te zeggen, dat dit vlees nog de meeste van de waardevolle stoffen heeft behouden en daardoor, tot een smakelijk gerecht verwerkt, volledig het vleesgerecht aan het middagmaal kan vormen.

Kostenvergelijking: Zelfgemaakte Bouillon vs. Bouillonblokjes

De getrokken bouillon is geurig en opwekkend, terwijl men daarbij het soepvlees over heeft. De kosten van het vlees zijn ± 50 ct. en van het gas bij een prijs van 11 ct per m3 ± 2½ ct. (10 min. volle vlam met een verbruik van 400! per uur en 4 u. kleinste vlam met een verbruik van ± 225 l gas, geeft een verbruik van ± 225 l gas). Bouillon van 4 blokjes op 1 l water zal ook door velen smakelijk gevonden worden, ofschoon deze minder geurig en minder opwekkend is. De kruidensmaak komt hieraan echter gedeeltelijk tegemoet. Het grote voordeel van deze bouillon ligt in de snelle en bijzonder eenvoudige bereiding en in de lage prijs van het gerecht. Deze bouillon kost n.l. 4×2 of 8 ct. voor de blokjes en ± ¾ ct gas, omdat het gebruik van een volle gasvlam gedurende 10 min. voldoende is. Totaal ± 9 ct.

Variaties in Bouillonbereiding

Visbouillon

Hiervoor zijn te gebruiken allerlei soorten vis. Het koken: water en langzaam aan de kook brengen. De bouillon ± ¾ u. Het afwerken: De bouillon door een dichte doek zeven. Visbouillon wordt verwerkt tot soepen of sausen, bij voorkeur gebonden door een roux, want de botersmaak behoort wel speciaal hierbij. Deze soepen worden in ons land weinig gebruikt, doch ten onrechte.

Bouillon van Kip

De kip schoonmaken, wassen, opzetten met vlees, koud water en zout en langzaam aan de kook brengen. minstens 3 u. laten trekken en zeven door een dichte doek. Meestal is de bouillon bedekt met een vetlaag, tenzij het vet van de kip vooraf is afgesneden. Het is aan te raden vóór het zeven het vet grotendeels af te scheppen. Wil men van de kip nog een ander gerecht maken, dan eerst het vlees ± 1 uur laten trekken en dan pas de kip meekoken. Voor kleinere hoeveelheden kippebouillon doet men beter uiteengesneden kip z.g.

Het vlees wassen, fijn hakken en met water, zout en gelatine in een Weck's fles doen. De inhoud door een zeef of doekje gieten (door uitdrukken wordt de bouillon troebel en bruin) en met het laagje vet er op bewaren.

Overige Tips

  • Op de gewone wijze bouillon trekken. Ui, wortel, peterselie, thijm, laurierblad en peperkorrels dadelijk toevoegen.
  • De vis schoonmaken, inkerven, opzetten met koud water, zout, ui, wortel, peterselie en desverkiezend ook met thijm, laurierblad en peperkorrels en langzaam aan de kook brengen. De bouillon ± ¾ u.
Type Bouillonblokje Zoutgehalte
Albert Heijn Krachtige bouillon kip 58%
Maggi bouillonblokjes 57%
Damhert, Low salt groentebouillon 7%
Your Organic Nature, Heldere groentebouillon zoutarm 15%

labels: #Soep

Zie ook: