Chips zijn een populair onderdeel van menig feest, borrel of weekend op de bank. Maar wat weten we eigenlijk over deze snack?

Chipsconsumptie in Nederland

We eten in Nederland per persoon zo’n 3,4 kilo chips en zoutjes per jaar.

Groentechips: Een Gezonde Keuze?

Als je denkt dat groentechips een gezondere keuze zijn, dan is dat niet helemaal waar. Groentechips worden net als gewone chips (gemaakt van aardappel) gefrituurd in olie. Daardoor krijg je met groentechips net zoveel vet binnen als met aardappelchips. Daarnaast verliezen groenten door het frituren veel vitaminen.

Een voordeel van groentechips is wel dat er meer vezels in zitten dan in gewone chips. Met zo’n 12 gram vezels per 100 gram bevat groentechips al snel 3 keer zoveel vezels dan dezelfde hoeveelheid gewone chips. Maar daar staat wel tegenover dat er meer suiker zit in groentechips. In 100 gram groentechips zit 20 gram suiker of meer. Dat staat gelijk aan 5 suikerklontjes! In dezelfde hoeveelheid aardappelchips zit ongeveer 2 gram suiker of minder.

De Psychologie Achter Chips

Waarom maakt een zak chips zoveel lawaai? Het heeft te maken met de psychologie achter het eten van chips. Al in 1950 werd er geadverteerd met het kraken van chips. Door een speciale formule en chips uit een speciale zak, was de chips van Laura Scudder de krokantste chips die er te koop was.

Uit onderzoek blijkt namelijk dat het knisperen van zowel de chips als de zak veel invloed heeft op de smaaksensatie bij het eten van chips. Mensen associëren chips nou eenmaal met het krakende krokante geluid, en daar spelen de fabrikanten op in. Klinkt het product zoals je verwacht, dan stimuleert dat de smaakbeleving.

Gebakken Lucht in de Zak

Je hebt je vast wel eens gestoord aan het feit dat zodra je een zak chips opent hij maar half vol zit. Waarom is dat? Als je een zak volpropt met chips, zouden ze tijdens het transport naar de supermarkt (en jouw huis) verkruimelen. De lucht in de zakt werkt dus als een soort airbag. Maar er is nog een reden. Die 'lucht' in je zak chips is namelijk helemaal geen lucht, maar stikstof. Deze stikstof zorgt er voor dat jouw chips niet bederven, en tevens krokant blijven.

Nacho- en Tortillachips

Er zijn vrijwel geen verschillen tussen nacho- en tortillachips. Toch betaal je voor een zak nachochips bijna twee keer zoveel als voor de tortilla variant. De ingrediënten van beide producten zijn identiek aan elkaar: maïsmeel, zonnebloemolie en (zee)zout. Per honderd gram bevatten de twee ook hetzelfde aantal calorieën. Hoe verklaar je het enorme prijsverschil dan?

Dat heeft vooral te maken met de plek in de supermarkt waar de nacho- en tortillachips liggen. Supermarkten leggen nachochips in het schap bij andere ‘Mexicaanse’ producten, waardoor het product exclusiever wordt en de hoofdprijs kan worden gevraagd. Een slimme marketing truc dus.

Snacken in het Algemeen

Snacken is heel gewoon. Om tien uur een appel, om drie uur een koffiekoekje en ’s avonds tijdens het tv-kijken iets lekkers. In Nederland is een snack ieder type consumptie (bijvoorbeeld een chocolaatje, een koekje of een glas sinaasappelsap) dat apart van de hoofdmaaltijden (ontbijt, lunch, avondeten) gegeten of gedronken wordt.

Gemiddeld leveren snacks dertig tot 35 procent van onze dagelijks energie-inname. Uit de Nederlandse Voedselconsumptiepeiling (2012-2016) bleek dat snacks voornamelijk afkomstig waren uit de volgende productgroepen: koek en gebak (87 procent van het dagtotaal), alcoholische dranken (81 procent), niet-alcoholische dranken (70 procent), hartige snacks (65 procent) en fruit, noten en olijven (60 procent).

Snackfrequentie

Hoewel de hoofdmaaltijden vaak rond eenzelfde tijdstip gegeten worden, lijken er voor snacks minder vaste patronen te bestaan. Het Voedingscentrum adviseert om maximaal één tot vier snacks per dag te eten. Meer dan zeven eetmomenten (inclusief hoofdmaaltijden) per dag is ongunstig, want dit vergroot de kans op tandcariës (gaatjes).

Uit een ander onderzoek (van Multiscope in 2017), bleek dat veertig procent van de 685 onderzochte Nederlanders, dagelijks minimaal drie keer snackte. Bovendien bleken Nederlanders impulsieve snackers te zijn. Ongeveer veertig procent werd dagelijks minstens één keer verleid tot een ongeplande snack.

Meer dan Alleen Honger

Fysiologisch gezien stimuleren hongergevoelens ons om te eten, waardoor energietekorten in het lichaam voorkomen worden of aangevuld worden. Echter, honger is geen voorwaarde om te snacken. Er zijn immers genoeg mensen die ook zonder honger snacken. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat snacks langer verzadigen dan hoofdmaaltijden.

Snacken uit Gewoonte

Het grootste deel van ons (snack)gedrag is gewoontegedrag. We doen het op de automatische piloot. Uit een Nederlands onderzoek (uit 2012) onder 1.100 personen, bleek dat 'de gewoonte om te snacken' de belangrijkste reden was om ongezond te snacken. Naast ongezond snackgedrag, laten andere onderzoeken zien dat 'de gewoonte om te snacken' ook de belangrijkste reden is om gezond te snacken (zoals fruit).

Onze Omgeving

Hoe meer mensen er om ons heen zijn, en hoe meer mensen om ons heen snacken, des te meer wij geneigd zijn om (meer) te snacken. Ook wordt de snackkeuze beïnvloed door de mening van degenen met wie we op dat moment snacken en de geschiktheid van de locatie. Mensen snacken bijvoorbeeld het vaakst op de plekken waar weinig bewogen wordt, zoals in de auto of achter het bureau.

Humeur en Stress

Veranderingen in humeur kunnen ook invloed hebben op ons snackgedrag. Er bestaan negatieve veranderingen in humeur (zoals: angst, somberheid, stress en verveling) en positieve veranderingen in humeur (zoals: opgewektheid, geluk en tevredenheid). Ander onderzoek toont aan dat met name stress het verlangen naar snacks vergroot. Daarbij lijken de energierijke snacks de mate van waargenomen stress het meest te verminderen.

Effect op het Gewicht

Er zijn onderzoeken beschikbaar die een hogere snackconsumptie associëren met een hogere energie-inname en gewichtstoename. Andere onderzoeksresultaten wijzen echter op geen associatie of zelfs een positief effect op de kwaliteit van ons voedingspatroon.

Consumptie Andere Snacks

Nederland eet jaarlijks 400 miljoen hamburgers. Bijna dertig jaar geleden passeerde de frikandel de kroket als populairste snack. We eten jaarlijks ongeveer 600 miljoen frikandellen. Ofwel 35 per persoon. Per Nederlander eten we jaarlijks ruim 8 liter ijs. Per jaar, per persoon eten we 6,21 pizza’s. 3,2 uit het diepvriesvak van de super en 1,58 van de pizzakoerier. Nederlanders drinken 18,6 miljard koppen koffie. Waarvan 30 procent buitenshuis, zoals op het werk en in de horeca.

Feestdagen en Snacks

Onderzoek - Chips en zoutjes waren de favoriete lekkernij voor jongeren van 18 tot 35 jaar in coronajaar 2021. De komende Feestdagen houdt de voorkeur voor chips en zoutjes aan, want volgens de peiling staan de zoutjes staan bovenaan het lijstje van wat er in huis moet worden gehaald.

Dit jaar viert 97% van de Nederlanders de komende feestdagen thuis, bij vrienden of familie, of alleen. 44% viert Kerst en oud & nieuw met familie of vrienden. 51% Doet dit met het eigen gezin of partner. 6% viert de feestdagen alleen. 5% Ziet nog wel met wie zij de dagen zullen doorbrengen.

Theo Heere, directeur VBZ: “Terugkijkend op het coronajaar 2021 zegt ruim een derde van de jongeren in de leeftijd van 18-34 jaar dat zij zichzelf het liefst op chips en zoutjes trakteerden, als zij iets lekkers wilden hebben. Chocolade op een goede tweede plaats. Met snoep en zoetwaren op een goede derde plek bij de 18-24 jarigen. Maar bij de iets oudere Nederlanders zakt die categorie dan weer weg.”

Opmerkelijk: 7% van Nederlanders zegt geen lekkers in huis te halen tijdens de feestdagen. Met name bij de 65-plussers zegt 12% geen lekkers in huis te halen.

“30% Van de Nederlanders zegt dat lekkers af en toe moet kunnen, ook al vinden zij het niet gezond”, aldus Theo Heere. “Nog eens 35% geeft aan dat met lekkers niets mis is, maar dat je gewoon op je eten en leefpatroon moet letten. Voor iets meer dan 1 op de 10 Nederlanders is af en toe genieten met lekkers een must.”

Iets meer dan een derde let op de extra calorieën de komende tijd.

Geslachtsverschillen

Er zijn geslachtsverschillen binnen dezelfde leeftijdsgroepen. Jongens/mannen eten of drinken meer Aardappelen, Zuivel en zuivelvervangers, Brood, granen, rijst en pasta, Vlees en vleesvervangers, Vetten en oliën en Zoetwaren dan meisjes/vrouwen van dezelfde leeftijdsgroep. Andere voedingsmiddelen worden door jongens/mannen en meisjes/vrouwen ongeveer evenveel gegeten of gedronken, dit betreft Groenten, Fruit, noten en olijven, Vis, schaal- en schelpdieren, Eieren, Koek en gebak en Niet-alcoholische dranken.

labels:

Zie ook: