Een zuivelontbijtje met muesli of cruesli is populair. Waar je vroeger in de supermarkt slechts een beperkte keuze had, heb je tegenwoordig een heel schap vol met allerlei soorten merken en smaken. Maar hoe maak je nou een gezondere keuze?

De Geschiedenis van Muesli

Zo’n honderdtwintig jaar geleden stond de Zwitserse arts Maximillan Bircher Benner aan het hoofd van een herstelkliniek in Zwitserland. Hij schreef zijn patiënten een mengsel van havervlokken, geraspte appel, citroensap, noten en gecondenseerde melk voor. Patiënten uit zijn kliniek herstelden zo goed en snel, dat dit bijzondere “dieet” van dokter Bircher Benner al snel faam in het buitenland verwierf. Hij noemde het “Müsli”, wat zoiets als “papje” betekent.

De oorspronkelijk muesli van dokter Bircher Benner lijkt eigenlijk niet meer op de muesli die wij kennen. Het hoofdingrediënt van zijn muesli bestond voornamelijk uit geraspte appel met slechts 1 eetlepel gewelde havervlokken. We kunnen deze oermuesli nog steeds kopen onder de naam “Bircher-Muesli”.

Het Ontstaan van Cruesli

Nadat muesli in 1959 voor het eerst op de markt werd gebracht door het Zwitserse bedrijf Somalon AG, bedacht het bedrijf in 1970 een krokante variant en noemde het “crunchy muesli”. Later ging het Amerikaanse bedrijf Quaker deze krokante muesli op grote schaal produceren en gaf het de naam “cruesli”. Cruesli is dus geen productnaam, maar gewoon een merknaam.

Wat is Muesli?

De basis van muesli bestaat uit geplette onbewerkte volkoren granen. Meestal is dat een mengsel van haver, gerst, spelt en/of rogge. Aan dit mengsel worden dan wat rozijnen toegevoegd. Dit is de meest eenvoudige naturel muesli. Maar er bestaat geen definitie van welke ingrediënten er per se in een muesli moeten zitten. Vaak bevat een muesli ook nog noten, andere gedroogde fruitsoorten, gedroogde kokosvlokken en verschillende zaden en/of pitten.

Wat is Cruesli?

Cruesli is in olie of boter gebakken of geroosterde muesli met honing, suiker of een andere suikervervanger daaraan toegevoegd. Hierdoor ontstaat een muesli die knapperiger en zoeter is dan muesli. Vaak bevat cruesli ook noten, kokos, gedroogd fruit, chocolade stukjes, zaden en pitten.

Voedingswaarde Vergelijking: Muesli versus Cruesli

Omdat muesli en cruesli beiden een mengsel zijn van verschillende ingrediënten, is het lastig om er een voedingswaarde aan toe te kennen. Toch zullen we proberen om van beiden de meest mogelijke “naturel” versie te vergelijken.

De Gezondste Keuze

En dan nu de belangrijkste vraag: wat is nu de meest gezonde keuze? Het antwoord is simpel want dat is de meest eenvoudige naturel muesli. Een gezonde muesli bevat per 100 gram minimaal 8 gram vezels, niet meer dan 2 gram verzadigd vet en geen toegevoegde suiker.

Cruesli voldoet niet aan deze voorwaarden omdat er altijd suiker is toegevoegd, soms tot wel 20%. Je doet er dus goed aan om te kiezen voor muesli. Bekijk bij twijfel altijd de ingrediëntenlijst en laat je niet verleiden door de mooie praatjes en plaatjes op de verpakking. Er zijn supermarkten die je helpen om een gezondere keuze maken.

Muesli is dus een gezondere keuze dan cruesli en het is zeker geschikt als gezond ontbijt. Het bevat veel hoogwaardige graanvlokken en het bevat veel vezels. Deze vezels zijn goed voor de stoelgang en de spijsvertering.

Vezelrijke voeding zorgt er weer voor dat je beter in staat bent voedingsstoffen uit je voeding te halen. Daarnaast zitten er natuurlijk ook vaak zaden, pitten en noten in muesli, die volop onverzadigde vetzuren bevatten. Veel mueslisoorten bevatten ook gedroogd fruit. Gedroogd fruit bevat relatief meer suiker dan vers fruit. Een gezondere keuze is dan toch om vers fruit toe te voegen aan een muesli die geen gedroogd fruit bevat.

Let op! Heb je vet nodig?

Je hebt vet nodig. Vet is een belangrijke brandstof voor je lichaam. Vet zorgt er ook voor dat je vitamine A, D en E binnenkrijgt. Verder verklein je de kans op hart- en vaatziekten als je verzadigd vet vervangt door onverzadigd vet. Bekijk onze 2 tips voor vet in jouw voeding.

Hoe past krokante muesli met chocolade in je eetpatroon?

Je weet nu hoeveel vet en verzadigd vet er in krokante muesli met chocolade zit. Wil je weten hoeveel vet je elke dag neemt? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.

Andere hoeveelheid of ander product?

Wil je een andere hoeveelheid of eenheid kiezen van ‘krokante muesli met chocolade’? In de caloriechecker kun je dit aanpassen.

Misleidende Etiketten

Misschien ben jij ook één van de vele mensen die dacht lekker gezond bezig te zijn door je dag met yoghurt met muesli te beginnen? Wanneer je vandaag de dag door de supermarkt loopt, is er bijna een half gangpad gewijd aan ontbijtgranen zoals muesli, cruesli, cornflakes, granola etc.

Op de verpakkingen lees je kreten als: ‘onmisbaar voor je gezondheid’, ‘brengt de stofwisseling op gang’, ‘bevat een uitzonderlijke rijkdom aan voedingsstoffen’ en ga zo maar door. Dan moet het wel een goede keuze zijn voor jou en je gezin. Maar wanneer de bewuste mens dan aan mij de vraag stelt: ‘welke van deze ontbijtgranen en muesli is dan een gezonde keuze?’, moet ook ik me eens achter mijn oren krabben.

Met alle variaties op de markt, zie ik soms ook door de bomen het bos niet meer. Dit is dan ook de conclusie van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA). Zij onderzochten 126 etiketten van 24 verschillende merken ontbijtgranen. En deden de schrikbarende ontdekking dat 51% van de verpakkingen niet voldoet aan de etiketteringseisen van de EU. De onduidelijke, misleidende gezondheidsclaims zijn hier de hoofdoorzaak van.

Wat zijn gezondheidsclaims?

Gezondheidsclaims zijn vermeldingen die stellen, suggereren of impliceren dat er een verband bestaat tussen de gezondheid en het product. Als een fabrikant zo’n claim wil gebruiken dan moet dit een toegestane (bewezen) claim zijn waarbij duidelijk aangegeven is welk specifiek ingrediënt welk effect heeft op de gezondheid. Aan deze regels is niet voldaan, er wordt gebruik gemaakt van algemene, niet specifieke en dus ook niet toegestane gezondheidsclaims.

Zo laten de muesli fabrikanten jou ten onrechte geloven dat het product gezonder is dan het in werkelijkheid is. De aanwezige granen zijn de basis voor een gezond en voedzaam ontbijt. Deze claims zijn nergens op gebaseerd maar geven jou toch het idee dat je een product koopt dat bijdraagt aan je gezondheid.

Over de verpakking heeft namelijk een tiental marketeers hun hersenen gekraakt. Hoe maken we een verpakking zo mooi en aantrekkelijk mogelijk, dat jij het niet kan weerstaan deze in je kar te plaatsen. Alleen al de kleur van de verpakking invloed op jouw koopgedrag. Is het je ooit opgevallen dat veel light producten de kleur blauw hebben? Of tegenwoordig ook de kleur groen.

Een voorbeeld: de fastfoodketen met de grote gele M ging van een rode achtergrondkleur naar een groene. Maar zo is het ook bij de muesli afdeling, veel ‘gezonde’ varianten hebben de kleuren lichtblauw of groen. Waardoor jij nu waarschijnlijk automatisch naar de lichtblauwe of groene verpakkingen zult grijpen wanneer je een gezonde keuze wilt maken. Zonder het etiket te lezen. Voor kinderen worden er beestjes, poppetjes en stripfiguren bijgezet. Volwassenen worden verleid met kleuren, claims en woorden zoals: biologisch, oer-, natuurlijk, authentiek en zonder toegevoegde suikers.

Hoe Lees Je een Etiket?

Op deze plek van het muesli pak vind je de kale feiten van de muesli die je in je hand hebt, zonder de reclamepraatjes. De fabrikant gaat natuurlijk nooit zijn receptuur prijs geven. Maar hij moet wel vermelden wat er allemaal in de muesli zit. Dit moet op volgorde van hoeveelheid. Dus het eerste ingrediënt zit er het meeste in en het laatst genoemde ingrediënt het minst. Hoe lees je deze het beste? Eigenlijk vrij simpel.

De fabrikant is altijd verplicht om de voedingswaarde per 100 gram aan te geven. De vermelding van de voedingswaarde per portie is niet verplicht maar gebeurt vaak wel. Let goed op het gewicht van een portie want dit kan ook misleidend werken. Want hoeveel mensen wegen hun ontbijtgranen af? Waarschijnlijk denkt er nu vast iemand ‘Ja IK!’. Maar geloof me, er zijn geen velen met jou.

Weeg desnoods een keer een portie af zodat je weet welke hoeveelheid hiermee bedoeld wordt. Let je op je figuur, kies dan voor een muesli variant met zo min mogelijk calorieën. Richtlijn onder de 400 calorieën per 100 g. Houd per portie de hoeveelheid van 3 eetlepels aan, dit is ongeveer 30 - 45 g. Bedenkt natuurlijk wel, hoe groter de bolling op je eetlepel, des te meer calorieën je binnenkrijgt.

Kijk naar de hoeveelheid koolhydraten, hoe meer koolhydraten (en met name suikers) des te harder jouw bloedsuikerspiegel piekt en des te harder deze vervolgens weer keldert. En jij dus hunkert naar meer. Zie 100 g als 100 %. Kijk vervolgens naar de koolhydraten en suikers en lees deze getallen af als percentages. Dus wanneer er dan 60 g koolhydraten in zit waarvan 25 g suiker, dan kun je stellen dat 25 % van jouw pak muesli uit suiker bestaat. Neem dus een variant met zo weinig mogelijk koolhydraten en helemaal weinig suikers.

Vezels zijn belangrijk voor je gezondheid. Behalve dat ze voor een goede stoelgang zorgen, zorgen ze er ook voor dat het negatieve effect van suikers een beetje teniet wordt gedaan. Hoe meer vezels, des te langzamer jouw bloedsuikerspiegel stijgt en des te langer jij verzadigt blijft. Doen dus, die vezels! Hoe meer vezels je muesli per 100 g bevat, des te beter.

Zelfgemaakte Muesli

Als laatste topic over muesli en ontbijtgranen wil ik nog even de ‘self made muesli’ of ‘granola’ bespreken. Verbaasd ben ik telkens weer, wanneer de ene gezondheidsgoeroe na de andere zelf muesli of granola maakt. Waarna hordes ‘bewuste’ consumenten het voorbeeld volgen. Maar niemand die zich afvraagt waarom deze muesli dan beter is dan die van de supermarkt. Oké, ik beaam. Er worden geen toevoegingen en rare e-nummers aan toegevoegd. En zelfgemaakte muesli is natuurlijk vast veel lekkerder. Maar is zelfgemaakte muesli qua voedingswaarde nou echt zo veel beter?

Je zou hier volgens het recept met 2 personen 1 week van eten, dus dat zijn 14 porties. Wat omgerekend betekent dat je per portie al 252 kcal binnenkrijgt. De calorieen van de kwark, yoghurt of het fruit waaraan je de muesli toevoegt zijn hierin nog niet meegenomen.

Moraal van dit verhaal, laat je niet verleiden door verpakkingen met mooie gezondheidsclaims. Of door healthy recepten van welke gezondheidsfreak waar ter wereld dan ook. Maar volg bovenstaande richtlijnen voor een gezond muesli ontbijt.

Variatie in Ontbijtgranen

We gaan steeds meer variëren met producten en voeding, zo ook in ons ontbijt. Vroeger at men brood of pap, nu zijn er veel meer mogelijkheden, denk bijvoorbeeld aan ontbijtgranen. Het kan door alle soorten ontbijtgranen best lastig zijn om een gezond product te kiezen. Zoals ik al benoemde, is de keuze in ontbijtgranen oneindig! Elke supermarkt heeft een volledig schap vol met verschillende soorten, smaken, merken en prijzen. Ik zie meerdere claims voorbij komen zoals vezelrijk, suikervrij etc. Eigenlijk zegt de naam het al: ontbijtgranen zijn producten die vaak bij het ontbijt gegeten worden. Voorbeelden hiervan zijn havermout, brinta en muesli.

Bij een ontbijt is het belangrijk dat het voldoende voedingsstoffen bevat zoals bijvoorbeeld vezels. Vezels geven namelijk een lang verzadigd gevoel en zorgen ervoor dat je niet meteen na een uur al weer trek hebt. Suiker is ook niet goed, dus het zou mooi zijn als een ontbijt niet teveel suikers bevat. Veel suikers geven een piek in je bloedsuikerspiegel en dat willen we juist liever niet. ’s Ochtends al veel suikers nemen, kan er ook voor zorgen dat je gedurende de dag meer zoete trek hebt.

We willen letten op de hoeveelheid vezels, suiker en ongezonde vetten. De producten die eigenlijk het meest simpel zijn en die alleen uit eenvoudige graanvlokken bestaan (zoals havermout, brinta) eigenlijk altijd een goede keuze. Ze zitten laag in suikers, bevatten veel eiwit, weinig verzadigd vet en veel vezels. Bij sommige muesli’s zijn er dingen aan toegevoegd zoals noten of gedroogd fruit, waardoor er meer vet en suiker in kan zitten. Er mag best iets aan toegevoegd zijn maar let er op dat het niet teveel is en dat het niet dubbelop is.

Eigenlijk alle producten met ‘harde’ en krokante brokken bevatten veel suiker en zijn een minder gezonde keuze, mede omdat ze vaak ook weinig vezels bevatten. Wil je toch liever eens iets krokants, dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor de Bolletje krokante ontbijtgranen. In dit artikel lees je een review van de ontbijtgranen van Bolletje, de ovengebakken krokante ontbijtgranen.

Gezonde Ontbijtgranen Opties

Er zijn veel gezonde ontbijtgranen die jij door je yoghurt of kwark kunt mikken. Hier zijn enkele voorbeelden:

  • Havermout: Let er wel even op dat de verpakking echt alleen havermout bevat.
  • Brinta: Ga trouwens wel weer voor de basic brinta zonder toevoegingen.
  • Muesli: Krokante muesli bevat vaak veel meer suiker en vet. Ga het liefst voor een zo basic mogelijke muesli zonder teveel gedroogd fruit.
  • Speltflakes: Ga ook hier weer voor de basic variant.
  • Weetabix: Het is een super voedzaam ontbijtproduct met super weinig suiker en veel vezels.
  • Cruesli Volvezel zit zoals de naam al zegt inderdaad boordevol vezels! Cruesli Balans bevat iets meer suiker en iets minder vezels, maar is naar mijn idee zeker nog een goede keuze!

Voedingswaarde Tabel van Verschillende Ontbijtgranen (per 100 gram)

Product Energie (kcal) Koolhydraten (g) Suiker (g)
Havermout, AH Volkoren havermout fijne vlokken 375 59 0,7
Granola Holie Granola low carb crunch nuts & seeds 400 54 2,3
Krokante muesli, Holie Crunchy muesli chocolate 414 50 2
Quaker Muesli Multifruit Ontbijtgranen 370 61 4,9
Krokante muesli Zonnatura krokante muesli naturel 451 54 5,6
Krokante muesli Bolletje Krokante ontbijtgranen hazelnoot amandel 431 58 6,6
Krokante muesli Zonnatura krokante muesli pure chocolade 462 52 7,6
Cornflakes Kellogs 378 84 8
Muesli Leev - Low Carb Muesli Noten & Fruit 436 19,6 8,6
Zonnatura Muesli met noten en zaden 388 53 9,1
Krokante muesli, Eat Natural Noten & Zaden 461 48,3 9,9
Granola AH Granola noten 463 56 11
Krokante muesli Albert Heijn krokante muesli noten 457 55 11
Leev bio granola chocolade en kokos 423 62,4 11,5
Granola Eat Natural Super granola protein packed 512 34,3 12,1
Cornflakes, Albert Heijn bran flakes volkoren 359 65 13
Zonnatura Muesli rood fruit 355 59 13
Granola, AH Granola fruit 425 63 13
Krokante Muesli, Quaker Cruesli appel & rozijn 451 64 13
Cornflakes Kellogs special K rode vruchten 390 83 16
Quaker Oats express kaneel havermout 379 67 19
Brinta wake up - banaan 350 72 23

Let op: Fabrikanten veranderen hun product soms. Kijk daarom altijd op het etiket. Dan weet je zeker hoeveel suiker erin zit.

Voor mij bevatten gezonde ontbijtgranen weinig suiker, weinig verzadigd vet en veel voedingsvezels. Ook vind ik het fijn als de ingrediënten zo ‘puur’ mogelijk zijn.

In sommige ontbijtgranen zitten veel suiker. Ontbijtgranen zijn dus niet altijd gezond. Wil je weten hoeveel suiker er in bepaalde ontbijtgranen zit? Bekijk onze suikerlijst over ontbijtgranen. Hierop staat van veel soorten ontbijtgranen hoeveel suiker erin zit. Je kunt de lijst ook downloaden.

Welke ontbijtgranen zijn gezond? In ontbijtgranen zitten koolhydraten, eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen. Net als in brood. Niet alle ontbijtgranen zijn gezond. Bijvoorbeeld cornflakes met stukjes chocola of muesli waar extra suiker aan is toegevoegd. Ontbijtgranen zonder toegevoegde suikers en met weinig zout zijn gezond.

labels:

Zie ook: