Die heerlijke, verse eieren uit eigen tuin zijn voor mij de kers op de taart bij het houden van kippen. Maar hoe vaak legt een kip eigenlijk een ei? Hieronder lees je er alles over!
De basis van het eieren leggen
Kippen beginnen rond de 20 weken met het leggen van eieren. Gemiddeld legt een scharrelkip tien tot twaalf eieren. Zodra ze is uitgebroed, kan ze weer aan haar tweede leg beginnen. Maar in een hok of legbatterij, waar de lichtduur kunstmatig wordt bepaald, kan de kip het hele jaar door leggen. Mits de eieren worden weggehaald dus.
Het duurt zo’n 25 uur voordat een ei klaar is om gelegd te worden. Een kip kan dus maximaal een ei per dag leggen. Nadat het ei is gelegd, heeft ze binnen 2 uur alweer de volgende eisprong. Het maximaal aantal eieren dat een hen tijdens haar leven kan leggen is al bij de geboorte bepaald.
Factoren die de eierproductie beïnvloeden
Verschillende factoren bepalen hoeveel eieren een kip legt. Dit kan aan de leeftijd liggen of aan de periode van het jaar, want met meer daglicht leggen ze meer eieren. De hoeveelheid licht, het ras en de leeftijd van de kip zijn belangrijke factoren die spelen bij het leggen van de eieren. Ook de weersomstandigheden spelen mee in het legpercentage van een kip.
Ook de kip stopt dan tijdelijk met eieren leggen, totdat de dagen echt kort worden in de winter. De eierproductie begint pas wanneer een kip volwassen is. Dit duurt gemiddeld 1,5 jaar. Daarnaast daalt de productie in de winter. Sommige kippen stoppen in de koude wintermaanden helemaal met de productie van eieren.
Als de dagen korter worden, gaan de kippen meestal minder leggen. In december kunnen ze zelfs helemaal stoppen met het leggen van eieren. Als de dagen weer langer worden, maken de kippen een speciaal hormoon aan waardoor ze weer gaan leggen. Dit natuurlijk verschijnsel kan beïnvloed worden door gebruik te maken van kunstlicht.
Het ras
De meeste hennen beginnen eieren te leggen rond de leeftijd van 6 maanden. Dit verschilt echter wel per ras. De rassen die oorspronkelijk gefokt zijn om eieren te leggen (zoals een leghorn, barnevelder, isa brown) beginnen vaak als ze 20 weken oud zijn met het leggen van eieren. Bij sier rassen (zijdehoen, baardkriel, kuifhoen) en de zwaardere rassen (faverolles, brahma, orpington) laat het 1e eitje vaak wat langer op zich wachten. Meestal als ze zo rond de 7 a 8 maanden oud zijn.
Dit is echter een gemiddelde, er zijn namelijk kippensoorten die veel minder eieren leggen, maar ook kippensoorten die jaarlijks 180 eieren of meer leggen. Legkippen leggen ruim 300 eieren per jaar. Een stuk meer dan de gemiddelde hobbykip dus.
Goede legkippen zijn:
- Leghorns
- Rhode Island Red
- Plymouth Rocks
- Light Sussexs
- Cuckoo Marans
- Barred Rocks
- Red Stars
- Black Stars
Al deze soorten zijn doorgefokt op eiproductie.
Leeftijd van de kip
De 1e 2 jaar leggen kippen de meeste eieren. In het eerste levensjaar leggen kippen de meeste eieren. Daarna daalt met ongeveer 20% per jaar de eierproductie. Daarna daalt de productie met ongeveer 20% per jaar.
Na iedere rui periode ga je merken dat de hoeveelheid eieren die de kippen leggen verminderd. Naarmate ze ouder worden gaan kippen minder eieren leggen, maar de eieren worden vaak wel wat groter. Oude leghennen leggen de grootste eieren. Afhankelijk van het ras en het gebruik van winterverlichting blijven hennen zo’n vijf jaar behoorlijk wat eieren leggen.
Gezondheid en voeding
Wil je meer informatie? Maar hoe zorg je ervoor dat jouw kippen op een gezonde manier eieren leggen? Kippen hebben voldoende water nodig voor de aanmaak van eieren. Een ei bestaat dan ook voornamelijk uit vocht. Naast water heeft een kip voldoende calcium nodig.
Een verkeerde voeding kan een oorzaak zijn voor storingen in de leg. Kippen die niet genoeg voedingsstoffen binnen krijgen kunnen stoppen met het leggen van eieren. Kippen die niet genoeg kalk binnen krijgen zullen windeieren of eieren met een dunne schaal leggen. Op den duur zullen de kippen ook stoppen met leggen. Kippen hebben voor de productie van goede eieren voldoende kalk en eiwitten nodig.
Voedingstips
- Zorg ervoor dat grit altijd beschikbaar is, kippen eten deze steentjes op om het voer te kunnen verteren.
- Zorg ervoor dat je legkippen goed legvoer binnenkrijgen. Dit bevat voldoende calcium, voor het voorkomen van windeieren, genoeg vitamine D, zodat de kippen genoeg kalk opnemen, en veel eiwitten, wat zorgt voor optimaal gevormde eitjes.
- Als de kippen niet vrij kunnen scharrelen is er niet voldoende kalkhoudend groenvoer voorhanden en is het raadzaam de kippen bij te voeren met kippengrit. Kippengrit is een goede bron van calcium en zal bijdrage aan stevige eierschalen.
- Kippen die vrij rond scharrelen kunnen zelf steentjes zoeken, maar deze zullen misschien niet op elk terrein even makkelijk te vinden zijn.
Kippen en licht
Kippen reageren anders op licht dan mensen. Al het pluimvee is namelijk ‘tetrachromaat’, wat betekent dat ze vier typen kegeltjes in hun ogen hebben. Met deze kegeltjes ziet het oog kleuren. Verlichting is voor pluimveebedrijven belangrijker dan je in eerste instantie zou denken. De boer kan rekenen op extra eieren bij een goed lichtschema.
Kippen die gehouden worden om eieren te leggen, kunnen zo’n zestig weken achter elkaar eieren leggen - mits het juiste lichtschema wordt aangehouden. Pluimveebedrijven proberen de eeuwige lente en zomer na te bootsen om zo méér eieren in een jaar te produceren. Zo krijgt de kip in de vijfde tot de zestiende week zo’n tien uur licht per dag, en vanaf de zestiende week maar liefst zo’n zestien uur licht per dag.
Interessante weetjes over eieren
- Kleur van de eieren: Er bestaan verschillende kleuren eieren. Er zijn eieren met een witte en bruine schaal, maar er zijn ook groenblauwe en donkerrode eieren. Aan de oorlellen van de kip zie je vaak welke kleur eieren de kip legt. Kippen met witte oorlellen leggen meestal witte eieren, kippen met rode oorlellen meestal bruine.
- Versheid van eieren: Wanneer je een ei in een kom met water doet kan je zien hoe vers het ei daadwerkelijk is. Je vult de kom met 1 liter water en 100 gram zout. Wanneer het ei kakelvers is blijft het ei op de bodem liggen. Wanneer het ei 7 dagen oud is gaat het ei een beetje omhoog, maar blijft het ei met de boven- en zijkant de bodem aanraken. Wanneer het ei 16 dagen oud is is het ei verticaal op de bodem. De bovenkant van het ei raakt nog als enige de bodem. Wanneer het ei te oud is gaat het drijven.
Tabel: Gemiddelde eierproductie per ras
| Kippenras | Gemiddelde eieren per jaar |
|---|---|
| Leghorn | 300+ |
| Rhode Island Red | 250-300 |
| Sierrassen (zijdehoen, baardkriel) | 100-150 |
- Sandra Stuttgen: Life Cycle of a Laying Hen. University of Wisconsin-Madison, 2018.
- Damerow, Gail: The Chicken Health Handbook. Storey, 2015.
- Kathy Shea Mormino: The chicken chick's guide to backyard chickens. Verenigde Staten, 2017.
- Areco, V., Rivoira, M. A., Rodriguez, V., Marchionatti, A. M., Carpentieri, A., & de Talamoni, N. T: Dietary and pharmacological compounds altering intestinal calcium absorption in humans and animals Nutrition. Research Reviews, 2015.
- McDonald, Debra, PhD: Nutritional Considerations.
