Als we in Nederland een ei eten, is dat over het algemeen een kippenei. Deze eieren zijn veelzijdig, lekker én gezond. Maar hoe wordt zo’n ei nu eigenlijk precies gemaakt? En hoe lang doet een kip daarover?
Een kip die eieren legt, noemen we officieel een leghen. Een hen kan in principe het hele jaar door leggen, behalve als ze broeds is, in de rui is of ziek is. In de maanden december en januari komt de leg wel op een laag pitje te staan.
Een kip legt haar hele volwassen leven eieren. In haar eerste levensjaar legt de kip de meeste eieren. Daarna daalt de productie van eieren met zo’n 20 procent per jaar. Hoe ouder de hen wordt, hoe groter de eieren worden.
De gemiddelde kip legt ongeveer vijf eieren per week, maar er zijn ook kippen die iedere dag een ei leggen. Het duurt zo’n 25 uur voordat een ei klaar is om gelegd te worden. Een kip kan dus maximaal een ei per dag leggen. Het maximaal aantal eieren dat een hen tijdens haar leven kan leggen is al bij de geboorte bepaald.
Hoeveel eieren een hen in haar leven legt, hangt sterk af van het ras en hoe oud ze wordt, meestal zijn het er rond de 450. Veel gewone legkippen worden zo’n drie jaar oud, maar er zijn rassen die gemakkelijk twintig jaar halen.
Het leggen van eieren
Iedere kip heeft bij haar geboorte enkele duizenden onrijpe eicellen in haar eierstok (een kip heeft één actieve eierstok en een embryonale die later gewoon verdwijnt). Een eicel rijpt in zeven tot tien dagen tot dooier. Deze wordt afgestoten door de eierstok en komt terecht in de eileider, een holle, gekronkelde, flexibele buis met een lengte van ongeveer 75 centimeter.
De binnenwand van deze buis bestaat uit klierweefsel, dat verschillende eiwitlagen rond de dooier afzet. Bij de eerste laag worden de hagelsnoeren, oftewel de chalaza, gevormd, dit zijn de strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit. Daarna worden de eidooier en het eiwit gewikkeld in twee sterke, dunne vliezen die bijna helemaal aan elkaar vastzitten. Er is één open plekje, waar zich later een luchtbel zal vormen.
De vorming van de eischaal duurt ongeveer veertien uur. Deze schaal bestaat voor ongeveer 4 procent uit eiwit en voor 95 procent uit calcium-carbonaat. Daarnaast zit er nog wat magnesiumchloride en calciumfosfaat in. Er komt een soort wasachtige laag om het ei, waardoor vochtverlies wordt tegengegaan. Dit wordt ook wel de schaalopperhuid genoemd. In de eierschaal zitten tienduizend luchtgaatjes.
Doordat het ei door de eileider wordt voortgestuwd, wordt de voorkant puntig, de achterkant blijft stomp; ovaal dus. ‘Ovaal’ is afgeleid van het Latijnse woord ovum, dat ei betekent. Dat ei komt uiteindelijk uit de cloaca van een kip. Kippen leggen eieren in vele kleuren en maten.
Factoren die de eierproductie beïnvloeden
Verschillende factoren spelen een rol bij de hoeveelheid eieren die een kip legt:
- Ras: Hybride kippen leggen de meeste eieren - tot wel 350 per jaar. Dat is niet zo gek, want ze worden gefokt voor de meest optimale eierproductie. Een hybride kip ontstaat door meerdere goed leggende kippen te kruisen. Enkele hybride kippenrassen zijn; Golden Comet, Isa Brown en Hisex White.
- Leeftijd: De eerste twee jaar leggen kippen de meeste eieren. Naarmate ze ouder worden gaan kippen minder eieren leggen, maar de eieren worden vaak wel wat groter. Afhankelijk van het ras en het gebruik van winterverlichting blijven hennen zo’n vijf jaar behoorlijk wat eieren leggen.
- Voeding: Een verkeerde voeding kan een oorzaak zijn voor storingen in de leg. Kippen die niet genoeg voedingsstoffen binnen krijgen kunnen stoppen met het leggen van eieren. Maar ook kippen die juist teveel voedingsstoffen binnen krijgen kunnen hierdoor minder eieren gaan leggen.
- Licht: Als de dagen korter worden, gaan de kippen meestal minder leggen. In december kunnen ze zelfs helemaal stoppen met het leggen van eieren. Als de dagen weer langer worden, maken de kippen een speciaal hormoon aan waardoor ze weer gaan leggen. Dit natuurlijk verschijnsel kan beïnvloed worden door gebruik te maken van kunstlicht.
Goed kippenvoer is hier een hele belangrijke factor bij. Kippen hebben voor de productie van goede eieren voldoende kalk en eiwitten nodig. Kippen die niet genoeg kalk binnen krijgen zullen windeieren of eieren met een dunne schaal leggen. Op den duur zullen de kippen ook stoppen met leggen. Kalk halen de kippen van nature uit kalkrijke plantensoorten, zoals gras en klaver.
Als de kippen niet vrij kunnen scharrelen is er niet voldoende kalkhoudend groenvoer voorhanden en is het raadzaam de kippen bij te voeren met kippengrit. Kippengrit is een goede bron van calcium en zal bijdrage aan stevige eierschalen. Verder is het raadzaam om te zorgen voor voldoende groenvoer.
De samenstelling van de legkorrel is speciaal afgestemd op leggende hennen. Er zitten voldoende voedingstoffen in voor de kip zodat bijvoeden niet meer nodig zou zijn. Hennen die alleen legkorrel krijgen en niet worden bijgevoerd met granen of groenvoer, die hebben in principe ook geen grit nodig.
Kleur van de eieren
Eieren zijn er in allerlei verschillende kleuren. Aan de oorlellen van de kip zie je vaak welke kleur eieren de kip legt. Kippen met witte oorlellen leggen meestal witte eieren, kippen met rode oorlellen meestal bruine. Aparte gekleurde eieren zoals blauwe, groene of donkerbruine, komen meestal van hennen met rode lellen.
| Kleur van de oorlellen | Kleur van de eieren |
|---|---|
| Wit | Meestal wit |
| Rood | Meestal bruin |
| Rood | Blauw, groen of donkerbruin |
Het kippenvoer bepaalt de kleur van de eidooier.
Zie ook:
- Passata op Pizza: Hoeveel Gebruik Je Voor de Beste Smaak?
- Linzen koken: Hoeveel water heb je nodig voor de perfecte textuur?
- Spliterwten per Liter Soep: De Perfecte Verhouding
- Ontdek het Ultieme Pizza Recept met Makreel voor een Onweerstaanbare Smaaksensatie!
- Snoekbaars Bakken in Roomboter: Het Ultieme Recept!




