Friet is een gerecht van in kokende olie gebakken (gefrituurde) aardappelreepjes. Veel mensen vinden het erg lekker. De aardappel komt uit de Andes in Zuid-Amerika, daar werden ze 400 jaar voor Christus al gegeten door verschillende Indianenstammen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden veel Amerikaanse militairen voor het eerst geconfronteerd met friet.

De termen friet en patat komen beide van het Franse patates frites af. In Nederland is de situatie minder duidelijk, maar als een stelregel is het zo dat men in noorden en westen van het land eerder patat zegt, in het zuiden eerder friet en in het oosten verschilt het nog al eens.

Verder kan het woord friet ook nog gespeld worden als frites. Dit gebeurt het meeste in de samenstelling fritessaus, of bij producten die in de supermarkt te koop zijn, zoals ovenfrites. Gerelateerd aan bovenstaand taalverschijnsel is ook het dualisme snackbar/friture. Waar men in het grootste gedeelte van het land spreekt over een snackbar, wordt met name in Limburg het woord friture gebezigd.

Over het algemeen lijkt het erop dat het woord friettent een goed alternatief is wanneer men in informeel taalgebruik een dergelijk etablissement wil aanduiden.

De prijs van friet

De friet wordt duur betaald - hoge prijzen voor aardappelen en stroomkosten drijven de prijzen op. Een friet met mayonaise kost gemiddeld 1,56 euro in de Nederlandse cafetaria. Uit het onderzoek blijkt dat er behoorlijke regionale verschillen zijn in prijsstelling. Zo is de gemiddelde prijs in het noorden van het land 1,52 euro, terwijl in het zuiden 1,62 euro wordt berekend voor een bakje friet met mayo. In het midden van het land bedraagt de gemiddelde prijs 1,55 euro. Verder blijkt uit het onderzoek dat de kroket gemiddeld 1,18 kost. Een blikje fris gaat voor 1,37 euro over de cafetariacounter, terwijl een petfles fris gemiddeld 1,81 kost.

Wat is een normale portie friet?

Het gewicht van een gemiddelde portie friet is volgens het voedingscentrum 165 gram. Volgens het voedingscentrum hoort een man gemiddeld 2500 kilocalorieën (10460 KJoules) en een vrouw gemiddeld 2000 kilocalorieën (8368 Kjoules) binnen te krijgen. Dit betekent dat, uitgaande van de gemiddelde hoeveelheid kilocalorieën van friet zoals genoemd in de tabel hierboven, één portie friet al evenveel caloriën levert als 3/4 van de avondmaaltijd, en dit is nog zonder saus.

In Nederland is friet/patat erg populair. Wekelijks een patatje eten is voor velen geen uitzondering. Iedereen weet wel dat frietjes niet gezond zijn. Maar wat moeten we verstaan onder ‘niet gezond’? Laten we beginnen met een gemiddelde portie friet van 200 gram. Zo’n portie levert al snel ± 75-80 gram koolhydraten en ± 500-600 calorieën.

Friet en calorieën

Een maaltijd van de friettent loopt al snel op tot zo’n 1000 kcal.

Omdat een bezoekje aan de friettent af en toe* moet kunnen wil ik jullie graag de goede en minder goede kanten van sauzen en frituursnacks tonen a.d.h.v. *Ben je bezig met het PS. food & lifestyle programma? Binnen de groep sauzen heb je veel verschillen ten aanzien van de voedingswaarden. Dit komt voornamelijk door de bereidingswijze.

Sauzen op basis van plantaardige olie zijn rijk aan vetten, maar in verhouding laag in verzadigde vetzuren. Voorbeelden hiervan zijn mayonaise en cocktailsaus. De twee gezondere keuzes van sauzen zijn mayonaise en mosterd.

De berenklauw of berehap, gehaktbal, frikandel, mexicano en varken- of kipspiesjes (saté) behoren tot de koolhydraatarmere frituursnacks. De betere frituursnack is overduidelijk de varken- of kipspiesjes, deze bevat amper 99 kcal, 1,5 g koolhydraten en 3,7 g vet. Let op voor de hamburgers in de friettent, deze lijken vaak gezonder omdat er wat groenten bij zitten maar vergis je niet!

Tips voor een gezondere keuze

Naast het feit dat maaltijden uit de frituur calorierijk zijn bevatten vooral frietjes vaak ook hoge gehaltes aan acrylamide. Dit is een giftige stof die gevormd wordt tijdens het frituren van zetmeelrijke producten, zoals een aardappel. Jammer genoeg is één van onze meest favoriete maaltijden niet zo gezond. Neem als bijgerecht een salade of groenten en mager vlees in plaats van gefrituurd vlees. Smakelijk!

Het advies is dan om de friettent natuurlijk helemaal te vermijden. Het is natuurlijk afhankelijk hoe luxe de friettent is waar je bent. Sommigen hebben erg veel keuze, dus daarom heb ik alle mogelijkheden op een rijtje gezet. Let ook altijd goed op bijgerechten zoals friet, stokbrood of rijst. Of de saus, dressing of marinade.

Bijvoorbeeld frietjes van courgette, pastinaak, knolselderij of zoete aardappel (check je fasekaart welke groente en hoeveelheden zijn toegestaan).

Friet en je eetpatroon

Je weet nu de voedingswaarde van friet, met zout. Wil je inzicht krijgen in je hele eetpatroon? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.

In de caloriechecker kun je dit aanpassen. Met de caloriechecker krijg je een gemiddelde voedingswaarde voor een product. Maar per merk kunnen er wel verschillen zijn. Met de 'Kies Ik Gezond?'-app kun je ook van je favoriete merk checken wat de voedingswaarde is.

Frietvarianten en diktes

Vlaamse friet is vaak 13 tot 15 millimeter dik. De meeste cafetaria's in Nederland hanteren 8 tot 12 millimeter dik.

De juiste frietzakmaat kiezen

In onze webshop zie je vaak 8 verschillende maten bij een puntzak staan. Deze maten worden bepaald door het meten van de breedte van de open zijde van het frietzakje. Is de open zijde van puntzak Brabants Bont bijvoorbeeld 21 cm dan noemen wij dit een PZ 21. Het populairste puntzakje is de PZ17. Deze frietzakmaat wordt veel gebruikt in frietzaken en restaurants voor een kleine friet. In een PZ17 gaat ongeveer 150 gram friet.

Het aantal gram friet dat in een puntzak gaat is sterk afhankelijk van de frietsoort. Hoe dunner de friet hoe lager het aantal gram is dat in een frietzak gaat. Van Franse Frieten gaan er dus ‘minder’ in een puntzak dan van de dikke Vlaamse friet.

Wanneer je thuis gaat frituren kun uitgaan van ongeveer 250 gram afbakfriet per persoon en voor kinderen ongeveer 150 gram. Houdt er rekening mee dat wanneer je echte verse friet gebruikt je per persoon zo’n 125 gram friet meer nodig hebt.

PZ13 en PZ10 zijn onze kleinste frietzakken. Deze maten zijn geschikt voor het presenteren van kleine snacks zoals een amuse, bonbons of bijvoorbeeld snoepjes.

In onze webshop vind je 3 verschillende frietzakhouders. De grote RVS frietzakhouder is geschikt voor de volgende maten: PZ17(S), PZ19(M), PZ21(L), PZ23(XL) en PZ26(XXL). De kleine RVS frietzakhouder met sausbakje is geschikt voor PZ13(XXS), PZ15(XS) en PZ17(S). De 'Meter Friet' is geschikt voor de PZ13(XXS), PZ15(XS) en PZ17(S). Eventueel kun je de meter friet ook nog gebruiken voor de PZ19(M) en PZ21(L) papier puntzak, je moet dan alleen tussen iedere zak een gat vrijhouden.

Twijfel je over wat de juiste frietzakmaat is? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

Overzicht frietzakmaten en gewicht

Frietzakmaat Geschikt voor Hoeveelheid friet (gram)
PZ13 & PZ10 Kleine snacks, amuse, bonbons N.v.t.
PZ17 Kleine friet (veel gebruikt in frietzaken en restaurants) Ongeveer 150 gram

Fritesbakjes

De kleur van het bakje zegt niks over de inhoud. Fritesbakjes worden onderverdeeld in de maten: A7, A9, A13, A14. Deze maten komen in meerdere kleuren en materialen voor.

  • A7 wordt in de meeste zaken gebruikt als de ‘kleine friet’. Maar er zijn ook zaken die A9 daar voor gebruiken.
  • De A7 heeft als gemiddeld portiegewicht 120-140 gram.
  • De A9 heeft een gemiddelde van 140-160 gram.

Wil je het zeker weten, neem dan een leeg bakje mee om te meten. A7 is 12,2 X 9,5 X 3,3 cm, A9 is 14,5 x 9,5 x 3,6 cm. Maar vergeet vooral niet te genieten van je frietje! Iedereen verdient soms een vettig hapje....

labels:

Zie ook: