Friet, ook wel patat genoemd, is een geliefd gerecht van in olie gebakken aardappelreepjes. Het is in Nederland erg populair en wekelijks een patatje eten is voor velen geen uitzondering. De termen friet en patat komen beide van het Franse *patates frites* af.

In Nederland is de situatie minder duidelijk, maar als stelregel is het zo dat men in het noorden en westen van het land eerder patat zegt, in het zuiden eerder friet, en in het oosten verschilt het nogal eens. Verder kan het woord friet ook nog gespeld worden als frites. Dit gebeurt het meest in de samenstelling fritessaus, of bij producten die in de supermarkt te koop zijn, zoals ovenfrites.

Gerelateerd aan bovenstaand taalverschijnsel is ook het dualisme snackbar/friture. Waar men in het grootste gedeelte van het land spreekt over een snackbar, wordt met name in Limburg het woord friture gebezigd. Over het algemeen lijkt het erop dat het woord friettent een goed alternatief is wanneer men in informeel taalgebruik een dergelijk etablissement wil aanduiden.

Portiegrootte en gewicht

Het gewicht van een gemiddelde portie friet is volgens het voedingscentrum 165 gram. Om een idee te geven van de hoeveelheid friet in verschillende bakjes, kun je de volgende informatie gebruiken:

  • A7: Gemiddeld portiegewicht 120-140 gram (12,2 X 9,5 X 3,3 cm)
  • A9: Gemiddeld portiegewicht 140-160 gram (14,5 x 9,5 x 3,6 cm)

Fritesbakjes worden onderverdeeld in de maten: A7, A9, A13, A14. Deze maten komen in meerdere kleuren en materialen voor. A7 wordt in de meeste zaken gebruikt als de ‘kleine friet’. Maar er zijn ook zaken die A9 daarvoor gebruiken. Wil je het zeker weten, neem dan een leeg bakje mee om te meten.

Friet in een puntzak

Een frietzakje is eigenlijk nooit te groot, maar soms wel te klein. Is het zakje dat je hebt besteld namelijk te groot dan knip je hem gewoon zelf even af op de gewenste maat. In onze webshop zie je vaak 8 verschillende maten bij een puntzak staan. Deze maten worden bepaald door het meten van de breedte van de open zijde van het frietzakje.

Het populairste puntzakje is de PZ17. Deze frietzakmaat wordt veel gebruikt in frietzaken en restaurants voor een kleine friet. In een PZ17 gaat ongeveer 150 gram friet. Het aantal gram friet dat in een puntzak gaat is sterk afhankelijk van de frietsoort. Hoe dunner de friet hoe lager het aantal gram is dat in een frietzak gaat.

Van Franse Frieten gaan er dus ‘minder’ in een puntzak dan van de dikke Vlaamse friet. In het overzicht hierboven vind je bij iedere frietzakmaat een indicatie van het aantal gram friet per puntzak.

Indicatie van gram friet per puntzak:

Friet zak maat Hoeveelheid gram friet
PZ17 ongeveer 150 gram

Calorieën en voedingswaarden

Een maaltijd van de friettent loopt al snel op tot zo’n 1000 kcal. Iedereen weet wel dat frietjes niet gezond zijn. Laten we beginnen met een gemiddelde portie friet van 200 gram. Zo’n portie levert al snel ± 75-80 gram koolhydraten en ± 500-600 calorieën.

Volgens het voedingscentrum hoort een man gemiddeld 2500 kilocalorieën (10460 KJoules) en een vrouw gemiddeld 2000 kilocalorieën (8368 Kjoules) binnen te krijgen. Dit betekent dat, uitgaande van de gemiddelde hoeveelheid kilocalorieën van friet zoals genoemd in de tabel hierboven, één portie friet al evenveel calorieën levert als 3/4 van de avondmaaltijd, en dit is nog zonder saus.

Gezondere keuzes

Omdat een bezoekje aan de friettent af en toe moet kunnen, is het goed om te weten welke sauzen en snacks betere keuzes zijn. Sauzen op basis van plantaardige olie zijn rijk aan vetten, maar in verhouding laag in verzadigde vetzuren. Voorbeelden hiervan zijn mayonaise en cocktailsaus. De twee gezondere keuzes van sauzen zijn mayonaise en mosterd.

De berenklauw of berehap, gehaktbal, frikandel, mexicano en varken- of kipspiesjes (saté) behoren tot de koolhydraatarmere frituursnacks. De betere frituursnack is overduidelijk de varken- of kipspiesjes, deze bevat amper 99 kcal, 1,5 g koolhydraten en 3,7 g vet.

Let op voor de hamburgers in de friettent, deze lijken vaak gezonder omdat er wat groenten bij zitten maar vergis je niet! Naast het feit dat maaltijden uit de frituur calorierijk zijn, bevatten vooral frietjes vaak ook hoge gehaltes aan acrylamide. Dit is een giftige stof die gevormd wordt tijdens het frituren van zetmeelrijke producten, zoals een aardappel.

labels:

Zie ook: