Brood is een van de meest gegeten producten in Nederland en is een vaste waarde tijdens het ontbijt, de lunch en soms zelfs bij het avondeten. Maar hoe zit het eigenlijk met de hoeveelheid koolhydraten in brood? Brood is er in oneindig veel varianten, varieert de hoeveelheid koolhydraten dan ook? En welke alternatieven zijn er als je op je koolhydraatinname wilt letten? Steeds vaker rijst de vraag hoeveel koolhydraten er in brood zitten, want in de tijd van superfoods, rijstwafels en salades zijn te veel koolhydraten voor velen uit den boze. Een belegde boterham wordt niet door iedereen meer gezien als een verstandige lunch. Vooral het aantal koolhydraten is meestal een discussiepunt.

Dat in brood koolhydraten zitten, kunnen we niet ontkennen. Tarwebloem en volkorentarwemeel, waar brood van wordt gemaakt, bestaan namelijk voor het grootste gedeelte uit koolhydraten. Hoeveel koolhydraten dit precies zijn, is afhankelijk van het broodsoort. Volkorentarwemeel bevat bijvoorbeeld minder koolhydraten en meer voedingsvezels dan tarwebloem. Hoewel het aantal koolhydraten dus erg verschilt per broodsoort, gaan we gemiddeld uit van 40 tot 50 gram koolhydraten per 100 gram. Koolhydraatarm brood is daarop een uitzondering: dit brood bevat slechts 18 gram koolhydraten per 100 gram.

Koolhydraten in Verschillende Broodsoorten

Hier vind je een handig overzicht met de gemiddelde hoeveelheid koolhydraten per soort brood.

Een gemiddelde snee brood van 35 gram bevat doorgaans 14 tot 16 gram koolhydraten.

Hieronder een tabel met een overzicht van de hoeveelheid koolhydraten in verschillende soorten brood:

Product Koolhydraten per 100 gram Per snee (35 gram) of portie (1 stuk)
Wit brood 47,7 16,7
Bruin brood 42,9 15
Volkoren brood 39,1 13,7
Speltbrood 42,9 15
Roggebrood 36,3 12,7
Meergranenbrood 39,1 13,7
Koolhydraat-verlaagd brood 21,1 7,4
Croissant (40 gram) 42,3 16,9
Pistolet wit (50 gram) 54,4 27,2
Pistolet bruin (50 gram) 52,8 26,4
Pistolet volkoren (50 gram) 39 19,5
Italiaanse bol (50 gram) 53 26,5

Dit overzicht bevat een aantal producten om een beeld te krijgen van de verschillende hoeveelheden koolhydraten in deze categorie. Aan deze lijst kunnen geen rechten worden ontleend.

Volkoren brood

Volkoren brood bevat gemiddeld 14 tot 15 gram koolhydraten per snee. Het grote voordeel van volkoren brood is dat het naast koolhydraten ook veel vezels bevat. Deze vezels zorgen ervoor dat de koolhydraten langzamer in je bloed worden opgenomen, waardoor pieken in je bloedsuikerspiegel worden beperkt. Volkoren brood is daardoor een gezonde keuze voor wie koolhydraten in zijn voeding wil behouden.

Kies bij voorkeur voor volkorenbrood. Elk volkorenbrood is goed. Voor volkorenbrood is in Nederland namelijk wettelijk vastgesteld dat alle granen in het brood volkoren moeten zijn.

Brood mag alleen de titel volkorenbrood krijgen wanneer het volledig met volkorenmeel is gemaakt. Dit betekent dus de gehele graankorrel - meelkern, zemel en kiem - zijn gebruikt. Doordat al deze onderdelen in het brood zitten bevat volkorenbrood de meeste voedingsstoffen. Kies je voor volkorenbrood, dan zit je dus altijd gebakken! Of het meel fijn of grof gemalen is maakt overigens niet uit.

Bruin brood

Bruin brood bevat ongeveer 14 gram koolhydraten per snee. Hoewel bruin brood een betere keuze is dan wit brood vanwege de iets hogere hoeveelheid vezels, is het minder voedzaam dan volkoren brood. Men denkt vaak: hoe bruiner het brood, hoe beter, maar dat is een fabeltje.

Bij deze variant is er een combinatie gebruikt van het eerdergenoemde bloem én volkorenmeel. Volkorenmeel bevat de gehele graankorrel: de meelkern, de zemel én de kiem. Dit brood bevat al meer voedingsstoffen dan het eerder benoemde witte soort. Wel goed om te vermelden is dat de kleur van het brood niet iets zegt over het type meel dat er is gebruikt. Door een kleur (moutextract) toe te voegen aan brood kan er een mooie bruine kleur ontstaan. Wil je weten wat er in je brood zit?

Wit brood

Wit brood bevat gemiddeld 15 gram koolhydraten per snee, vergelijkbaar met bruin brood. Het verschil zit ‘m in de vezels: wit brood bevat nauwelijks vezels omdat het gemaakt wordt van geraffineerd meel. Dit betekent dat de koolhydraten in wit brood snel worden opgenomen in je bloed, wat kan leiden tot pieken in je bloedsuikerspiegel. Datzelfde geldt bijvoorbeeld voor witte rijst. Wit brood zorgt voor snelle energie, maar verzadigt minder goed dan volkoren brood of een bruine boterham.

Dit soort brood kenmerkt zich doordat het weinig voedingsvezels bevat. De oorzaak hiervan komt doordat de zemelen en kiemen van de graankorrel uit het meel is gezeefd. Vervolgens blijft alleen de meelkern over, wat we bloem noemen. Door deze bewerking gaat een wit bammetje je niet of nauwelijks iets opleveren qua voedingsstoffen. Alle nuttige stoffen zijn verloren gegaan, echt gezond kan witbrood dan ook niet genoemd worden. Doe jezelf dan ook een groot plezier en laat dit brood in de schappen staan of neem het bij uitzondering. Althans, als je gezondheid belangrijk vindt natuurlijk!

Wit bolletje

Een wit bolletje van 50 gram bevat gemiddeld 25 gram koolhydraten. Door het grotere formaat bevat een wit bolletje meer koolhydraten dan een snee brood.

Snelle en Langzame Koolhydraten

De koolhydraten in brood kunnen worden onderverdeeld in snelle en langzame koolhydraten. Volkoren brood bevat voornamelijk langzame koolhydraten dankzij de hoge hoeveelheid vezels. Deze koolhydraten zorgen ervoor dat de energie uit het brood geleidelijk vrijkomt, wat je langer verzadigd houdt. Aan de andere kant bevat wit brood en een wit bolletje voornamelijk snelle koolhydraten.

Alternatieven voor Traditioneel Brood

Volg je een koolhydraatarm dieet of wil je je inname van koolhydraten beperken? Dan zijn er tegenwoordig genoeg alternatieven voor traditioneel brood.

Koolhydraatarm brood

Koolhydraatarm brood bevat vaak 30 tot 50% minder koolhydraten dan regulier brood. Een snee bevat gemiddeld 7 tot 9 gram koolhydraten en is daardoor een goede keuze als je minder koolhydraten wilt binnenkrijgen.

Volkoren crackers

Volkoren crackers zijn vaak lichter dan brood en bevatten minder koolhydraten per portie. Bevat een cracker 100% volkorenmeel, dan mag het een volkoren cracker heten. Als een cracker voor een deel volkorenmeel bevat kan er bijvoorbeeld op het etiket staan 'cracker met 50% volkorenmeel en 50% bloem'.

Groentewraps

Wraps gemaakt van groenten, zoals courgette of spinazie, zijn vaak koolhydraatarm.

De Voedingswaarde van Brood

Brood bevat in verhouding veel nuttige voedingsstoffen en relatief weinig calorieën. Neem brood onder de loep en je treft koolhydraten (in de vorm van zetmeel), wat eiwit, voedingsvezels, B-vitamines, het mineraal ijzer en het spoorelement jodium.

  • De koolhydraten in brood geven ons langdurige energie en houden bovendien de darmflora gezond.
  • Eiwitten zijn dan weer belangrijke bouwstoffen voor ons lichaam die nodig zijn voor het opbouwen en behouden van spieren en cellen.
  • Voedingsvezels - de naam voor een groep koolhydraten - dragen bij aan een goede spijsvertering en geven een verzadigend gevoel na het eten.
  • De B-vitamines spelen een rol bij de stofwisseling waardoor ze de natuurlijke energie activeren in het lichaam.
  • Het mineraal ijzer is belangrijk voor de vorming van hemoglobine, een onderdeel van rode bloedcellen.

Deze bloedcellen zijn op hun beurt noodzakelijk om zuurstof door het lichaam te vervoeren. Ook bevat brood (meestal) bakkerszout met jodium, een belangrijk spoorelement dat weinig voorkomt in ‘gewone’ producten. Deze voedingsstof is belangrijk voor de productie van schildklierhormonen wat je nodig hebt voor goede groei, ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling. Je vindt jodium verder alleen in zeevis, zeewier en in beperkte mate in zuivelproducten en eieren.

Al met al is brood een product met een hoge voedingswaarden. De prachtige slogan “Brood, daar zit wat in”, klopt dus helemaal!

Overzicht Koolhydraten in Brood

Dat brood voor een groot gedeelte uit koolhydraten bestaat komt door het hoofdbestanddeel graan. En doordat elke graansoort unieke kenmerken heeft zijn de gehaltes wisselend. Onderstaande tabel geeft een duidelijk beeld:

Broodsoort Koolhydraten per 100 gram
Volkorenbrood (grof) 38,6 gram
Volkorenbrood (fijn) 39,3 gram
Bruinbrood 41 gram
Bruin (tijgerbrood) 41,5 gram
Bruin (knip) 41 gram
Witbrood 51 gram
Desem (wit) 47,8 gram
Desem (bruin) 41 gram
Desem (donker) 36 gram
Speltbrood 36 gram
Roggebrood 34 gram
Waldkorn 41 gram
Maïsbrood 42 gram
Meergranen 44 gram
Mueslibrood 35 gram
Koolhydraatarm brood 18 gram

Wat opvalt is dat er minder koolhydraten zitten in brood waarbij de hele graankorrel (volkoren) is gebruikt. In wit brood zitten juist de meeste koolhydraten, een broodsoort waarbij niet de hele graankorrel is gebruikt. Nuttige informatie, vinden we, zo kun je namelijk met de juiste kennis een weloverwogen keuze maken bij welk brood jij je goed voelt.

Is Brood een Dikmaker?

Brood is absoluut geen dikmaker, daar is ook geen enkel wetenschappelijk bewijs voor te vinden. Het is juist een product dat relatief weinig calorieën bevat. Zo bevat één snee brood net zoveel calorieën als een appel (80kcal), wat niet calorierijk valt te noemen.

Gewichtstoename ontstaat doordat je meer energie binnenkrijgt dan je verbruikt, oftewel: alles wat je in totaal eet en dan de hoeveelheid daarvan. Smeer je bijvoorbeeld altijd een dikke laag pindakaas op je brood, beleg je jouw boterhammen met een dubbele laag vette kaas en neem je dan ook nog eens een flinke stapel boterhammen, ja, dan kan dat voor een calorieoverschot zorgen. Je krijgt meer calorieën binnen dan je verbruikt en dat kan uiteindelijk zorgen voor gewichtstoename. Echter heeft dit met het soort beleg te maken en met de hoeveelheid, brood zelf is daar niet de oorzaak van.

Soorten Brood

Nederland kent een lange traditie van brood eten en de schappen staan vol met verschillende varianten. De bekendste zijn: witbrood, bruinbrood, meergranenbrood, volkorenbrood en roggebrood. Daarnaast is er speltbrood, desembrood, krentenbrood, luxe en speciaal brood en ander feestelijk brood.

Meergranenbrood

De naam verklapt het eigenlijk al, maar meergranen is gemaakt van meerdere graansoorten. Minimaal drie soorten om precies te zijn, waarbij de basis óf volkorenmeel is of het bestaat uit bloem, de basis van witbrood. Bestaat de basis uit volkorenmeel dan heeft het brood hogere voedingswaarden. Is bloem de basis dan zitten er weer minder voedingsstoffen in. De voedingswaarde van brood hangt dus nauw samen met de ingrediënten. Per 1 juli 2022 staat op elk etiket van meergranenbrood of het wit, bruin of volkoren is, dat maakt het helemaal gemakkelijk!

Roggebrood

Waar de andere broden van tarwe zijn gemaakt, wordt roggebrood van het graansoort rogge gemaakt. Ondanks dat er vele soorten roggebrood zijn, onderscheiden we twee hoofdsoorten: Fries en Brabants roggebrood. Het Friese roggebrood is gemaakt van gebroken roggekorrels en de Brabantse variant voor gemalen rogge. De voedingswaarden van roggebrood ligt hoog, er zitten veel vezels in en ook het mineraal ijzer is goed vertegenwoordigd. Vind je het lekker? Neem het dan graag!

Gezonde Producten met Koolhydraten

Er zijn veel soorten producten met koolhydraten. Gezond om te nemen zijn producten zoals volkorenbrood en volkorenpasta, bulgur, volkoren couscous, aardappels, peulvruchten, groente en fruit. Deze staan in de Schijf van Vijf, zitten vol vezels en bieden winst voor je gezondheid. Minder gezond zijn producten met veel (toegevoegd) suiker en weinig goede voedingstoffen zoals frisdrank, sap, koek en snoep.

Hoe Past Volkoren Brood in Je Eetpatroon?

Je weet nu hoeveel koolhydraten er in volkoren brood zitten. Wil je weten hoeveel koolhydraten je elke dag neemt? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.

Wil je een andere hoeveelheid of eenheid kiezen van volkoren brood? In de caloriechecker kun je dit aanpassen.

Als je brood eet krijg je dus koolhydraten binnen, maar hoe slecht is dat? Koolhydraten zijn in algemene zin niet slecht voor je, in tegendeel. Je maag en darmen zetten de koolhydraten uit het brood namelijk om in energie, iets wat je dagelijks nodig hebt om te functioneren. Bij een gezond eetpatroon komt 40 tot 60 procent van je benodigde energie uit koolhydraten.

Koolhydraten zijn niet de enige voedingsstoffen die in brood zitten. Zoals je eerder al kon lezen in onze blog ‘Is volkoren brood een dikmaker?’ bevat brood ook eiwitten, vezels en diverse vitaminen: onmisbare voedingsstoffen in een gezond leefpatroon. In de broden van Nollen zitten zelfs extra eiwitten, wat de kwaliteit ten goede komt.

labels: #Brood

Zie ook: