Chocola is over de hele wereld zeer geliefd als lekkernij. Het is een mengsel van cacaoboter, cacaomassa en suiker. De volgorde van deze drie ingrediënten bepaalt voor een groot deel de soort en kwaliteit van de chocola.

Afhankelijk van wat de fabrikant maakt, zijn er verschillende varianten van chocolade. In deze verschillende soorten zitten verschillende percentages cacao en cacaoboter. Deze percentages zijn wettelijk vastgelegd en ‘chocolade’ is dan ook een beschermde naam.

De Samenstelling van Chocolade

Chocolade komt tot stand door cacaopoeder te mengen met cacaoboter en suiker. Vervolgens voeg je aan dit mengsel andere ingrediënten toe, zoals lecithine, smaakstoffen, melk of melkproducten (bij melk- en witte chocolade) maar denk ook aan vruchten of noten. Ook vind je in chocolade opwekkende stoffen zoals cafeïne en theobromine.

Verschillende soorten chocolade

Chocola is verkrijgbaar in wit, melk, puur en extra puur. Pure chocola moet een minimum cacaogehalte hebben van 35%, melkchocolade 25%. Aan melkchocola worden daarnaast melkbestanddelen toegevoegd, waardoor deze een lichtere kleur krijgt. Witte chocola bevat helemaal geen cacao, maar minimaal 20% cacaoboter. Pure chocola met een hoog cacaogehalte (meer dan 72%) verdient de voorkeur, omdat in deze soort het minste suiker zit.

Naast deze soorten chocolade bestaat er ook rauwe chocolade, bittere en extra bittere chocolade. Rauwe chocolade is gemaakt van ongebrande cacaobonen en bittere chocolade bevat een hoger percentage cacao. Deze percentages kunnen erg verschillen per product omdat dit niet wettelijk is vastgelegd.

De Voedingswaarde van Cacao

Het belangrijkste bestanddeel van melk- en pure chocolade is cacao. Cacao komt uit de cacaoboon en dat is de vrucht die we vinden in de cacaoboom.

Rauwe cacao - dus zonder suiker of melk - bevat hoge voedingswaarden. Je komt tal van voedingsstoffen tegen zoals polyfenolen (flavonoïden), cafeïne, theobromine, tryptofaan en nog een aantal cannabisachtige stoffen. Verder vind je in rauwe cacao vezels en een paar mineralen, zoals calcium, fosfor, magnesium, ijzer en zink.

Pure chocolade en polyfenolen

Pure chocolade krijgt de stempel ‘beter’ omdat het een hoog gehalte aan cacao bevat en daarmee meer polyfenolen. Als het klopt dat deze polyfenolen gezondheidseffecten hebben, dan kunnen we het beste voor de pure variant gaan. Melkchocolade bevat namelijk minder cacao en witte chocolade bevat zelfs helemaal geen cacao.

Polyfenolen zitten met name in pure chocolade, en door die stoffen krijgt deze soort chocolade de stempel gezond. De wetenschap associeert deze nutriënten met gunstige effecten in het lichaam.

Effecten van polyfenolen

Uit verschillende studies blijkt dat cacao rijk is aan antioxidanten. Antioxidanten zijn stoffen die beschadiging van cellen tegengaan en de polyfenolen in cacao zouden het lichaam beschermen tegen oxidatieve stress. Dit is een proces waarbij vrije radicalen ontstaan die schade kunnen toebrengen aan onze cellen, weefsels en ons DNA. Vrije radicalen zijn moleculen die in ons lichaam ontstaan door de afbraak van voedingstoffen voor energieaanmaak. Factoren zoals roken, uitlaatgassen en een slechte levensstijl kunnen dit proces versnellen.

Ook zijn er binnen de wetenschap studies bekend waarin cacao de bloeddruk verlaagt, invloed heeft op de bloedstolling en een positieve invloed heeft op het LDL-cholesterolgehalte. LDL-cholesterol noemen we ook wel het ‘slechte’ cholesterol. Al deze effecten samen zorgen ervoor dat slagaderen flexibel worden en dát draagt bij aan een gezond hart.

Andere studies rondom pure chocolade spreken van een verminderde insulineresistentie en een verhoogde insulinegevoeligheid door de cacao. Dit heeft dan weer een positief effect op het stabiel houden van de bloedsuikerspiegel.

Welke pure chocolade is gezond?

In pure chocolade zit veel cacao, polyfenolen en andere stoffen die positieve effecten hebben op onze gezondheid. De voedingswaarde van cacao is simpelweg erg hoog. Toch moeten we ook kritisch zijn en altijd naar een product in het geheel kijken. In een reep pure chocolade zit namelijk niet alleen cacao, ook zitten er andere voedingsstoffen in zoals suiker en (verzadigd) vet.

Koolhydraten in Chocolade

Welke reep chocolade je ook neemt, je krijgt hoe dan ook veel suiker en vet binnen en daarmee veel calorieën. Dat kan in grote hoeveelheden een negatief effect hebben op je gewicht. Pure chocolade een medicijn voor je hart noemen is daarom niet geheel juist. Ook zijn de onderzoekuitkomsten rondom cacao en polyfenolen soms wat onduidelijk. De studies over cacao laten namelijk uiteenlopende hoeveelheden zien die je zou moeten nemen voor het gewenste effect. Het betreft soms ook hoeveelheden die zo groot zijn dat een gemiddeld mens dat nooit op een dag binnenkrijgt.

Vergelijk je pure chocolade met melk of witte chocolade dan komt pure chocolade als winnaar uit de strijd. Hiermee doelen we op de hogere voedingswaarde van pure chocolade vanwege meer cacao en polyfenolen. Chocolade bevat echter altijd suiker en (verzadigd) vet, voedingsstoffen die je in grote hoeveelheden onnodig veel calorieën leveren. Probeer daarom niet te vaak een reep pure chocolade soldaat te maken. Neem gerust eens een paar blokjes pure chocolade - het bevat meer voedingsstoffen dan andere varianten - maar bekroon het niet tot hartmedicijn.

In de koolhydratenlijst staan voedingsmiddelen vermeld met de hoeveelheid koolhydraten die het desbetreffende voedingsmiddel bevat. Deze lijst geeft je inzicht in de hoeveelheid koolhydraten van de diverse producten per verstrekkingseenheid. Daarnaast kun je met behulp van deze lijst variëren met producten waarbij rekening houdend met de hoeveelheid koolhydraten.

Mocht je een product hebben, wat niet in deze tabel staat, dan kun je eventueel een koolhydratenapp downloaden waar je dan de koolhydraten van het desbetreffende product kunt opzoeken, bijvoorbeeld mijn eetmeter van het Voedingscentrum.

Hoe Pure Chocolade in je Eetpatroon Past

Je weet nu hoeveel koolhydraten er in pure chocolade zitten. Wil je weten hoeveel koolhydraten je elke dag neemt? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt. Dit online dagboek berekent dan hoeveel energie en voedingsstoffen je in totaal binnenkrijgt.

Wil je een andere hoeveelheid of eenheid kiezen van pure chocolade? In de caloriechecker kun je dit aanpassen.

Alternatieven en Gezondere Opties

Onbehandelde cacao mengt slecht met water en smaakt bitter. De Nederlander Coenraad van Houten vond begin 19e eeuw het alkaliseren uit, dat bekend staat als ‘Dutching’. Dit chemische proces wordt sindsdien wereldwijd gebruikt bij het produceren van vrijwel alle chocola. Alkaliseren betekent dat cacaobonen deels worden ontdaan van hun vet en vervolgens worden behandeld met een basische stof. Deze behandeling verhoogt de zuurgraad en de oplosbaarheid van cacao. Verder wordt de smaak zachter en de kleur donkerder. Tegelijkertijd verdwijnt tot wel 90% van de polyfenolen! Dutched chocola kan je dus beter in de winkel laten liggen. Rauwe chocola is een betere keuze.

Op de verpakking staat dit meestal vermeld als ‘RAW’. Soms staat echter niet op de verpakking dat het om onbehandelde chocola gaat. Om te weten hoe het zit, kan je het beste de fabrikant zelf benaderen.

Je kunt met een gerust hart af en toe een stukje pure chocola van goede kwaliteit eten.

Gezonde Producten met Koolhydraten

Er zijn veel soorten producten met koolhydraten. Gezond om te nemen zijn producten zoals volkorenbrood en volkorenpasta, bulgur, volkoren couscous, aardappels, peulvruchten, groente en fruit. Deze staan in de Schijf van Vijf, zitten vol vezels en bieden winst voor je gezondheid. Minder gezond zijn producten met veel (toegevoegd) suiker en weinig goede voedingstoffen zoals frisdrank, sap, koek en snoep.

labels:

Zie ook: