Als je zwanger bent, word je overspoeld door adviezen en informatie over wat je wel of juist niet mag eten en drinken. Ook over koffie wordt veel gesproken en geschreven. Maar hoe zit het precies met koffie en zwanger zijn? En met koffie en borstvoeding? Hier vind je alles wat je wilt weten over koffie als je zwanger bent en cafeïne en borstvoeding.

Waarom geen koffie tijdens zwangerschap?

Het wordt vaak afgeraden om teveel koffie te drinken tijdens een zwangerschap. Koffie bevat namelijk de stimulerende stof cafeïne. Cafeïne komt in je bloed terecht en komt daardoor ook bij je baby.

Toch hoef je koffie niet helemaal uit je voedingspatroon te schrappen als je in verwachting bent. Door het Voedingscentrum wordt aangeraden om niet meer dan 200 mg cafeïne per dag in te nemen. Afhankelijk van de grootte van je kopje en het soort koffie dat je drinkt, komt dat neer op zo’n een of twee kopjes per dag. Het is dus niet nodig om koffie helemaal weg te laten uit je dieet als je zwanger bent. Wel is het nodig om je inname van cafeïne te beperken tot 200 mg per dag. Het gaat om balans: drink 1 kopje per dag. En je kunt natuurlijk ook altijd kiezen voor een cafeïnevrije variant.

Cafeïne zit ook in producten als thee, cola en energiedrankjes.

Wat is cafeïne?

Cafeïne is een oppeppende stof die via voedingsmiddelen in je bloed terechtkomt. Je krijgt het vooral binnen als je koffie en thee drinkt. Het kan een positieve invloed hebben op je concentratievermogen, alertheid en energie. Maar, cafeïne kan ook een keerzijde hebben: rusteloosheid, hoofdpijn en prikkelbaarheid. Als je te veel drinkt, kan je ook moeite krijgen met slapen.

Door de naam denk je misschien dat cafeïne en theïne verschillend zijn. Het zijn echter niet twee aparte stoffen, maar precies hetzelfde. Er zit dus geen verschil tussen cafeïne en theïne, het gebruik van de naam wisselt alleen soms. Wist je dat…?…cafeïne al binnen drie tot vier minuten in je bloed terechtkomt?

Hoeveel koffie mag je als je zwanger bent?

Laten we met het goede nieuws beginnen: je hoeft je geliefde ochtendkoffie niet op te geven tijdens de zwangerschap, al is het wel belangrijk om met de hoeveelheid rekening te houden. Volgens het Voedingscentrum is tot 200 mg cafeïne (tot twee kopjes sterke koffie) per dag veilig tijdens de zwangerschap.

Het advies van het Voedingscentrum en van veel verloskundigen is om voor de zekerheid niet meer dan 2 kopjes koffie per dag te nemen. Twee koppen koffie komt neer op ongeveer 200 milligram cafeïne op een dag. Dat advies geldt ook voor cafeïnevrije koffie.

Cafeïnegehalte in verschillende producten

Het gaat er dus niet alleen om of zwangere vrouwen koffie mogen drinken; ook met cafeïnehoudende thee en andere voedingsmiddelen en dranken moet je rekening houden. Als je al twee koppen koffie gedronken hebt, overschrijd je met een extra kop thee de dagelijkse cafeïnegrens tijdens je zwangerschap.

Het Voedingscentrum geeft deze cijfers als richtlijn:

  • Een kopje koffie (125 ml): 60 mg
  • Een kopje zwarte thee (125 ml): 30 mg
  • Een kopje groene thee (125 ml): 20 mg
  • Een glas cola (200 ml): 22 mg
  • Twee blokjes pure chocolade: 7 mg

Energiedrankjes behoren tot de voedingsmiddelen en dranken die je tijdens de zwangerschap beter kunt vermijden, want ze bevatten cafeïne, verschillende ongezonde additieven en veel suiker. Ook frisdranken zoals cola moeten vermeden worden omdat ze veel suiker en additieven bevatten. Natuurlijk is er niets mis met een beetje pure chocolade hier en daar als energieboost!

Cafeïnegehalte in verschillende soorten koffie en producten

Let op: De hoeveelheid cafeïne van een kop koffie of een kop thee kan per merk en manier van klaarmaken sterk verschillen. Een mok koffie bevat bijvoorbeeld tussen de 200 en 250 ml, dubbel zoveel als in de tabel beschreven staat!

Product Cafeïnegehalte per portie Cafeïnegehalte per 100ml/100g
Filterkoffie (Kopje 125 ml) 56 mg 45 mg
Instantkoffie (Kopje 125 ml) 56 mg 45 mg
Espresso (Kopje 50 ml) 67 mg 134 mg
Starbucks koffie 'Grande' (Beker 473 ml) 330 mg 70 mg
Cafeïnevrije koffie (Kopje 125 ml) 3 mg 2,5 mg
Zwarte thee (Kopje 125 ml) 28 mg 22 mg
Groene thee (Kopje 125 ml) 19 mg 15 mg
Chocolademelk (Beker 180 ml) 8 mg 4 mg
Cola (Glas 200 ml) 22 mg 11 mg
Energiedrank (Blikje 250 ml) 80 mg 32 mg
Energieshotje (Blikje 60 ml) 80 mg 135 mg
Pure chocolade (14 gram) 7 mg 53 mg
Melk chocolade (14 gram) 2 mg 17 mg

Bron: Voedingscentrum

Wat zegt de wetenschap over cafeïne tijdens zwangerschap?

Al jaren is er discussie over hoeveel cafeïne veilig is om te drinken tijdens de zwangerschap. Goed nieuws voor koffieliefhebbers die in verwachting zijn: een nieuwe studie suggereert dat het drinken van koffie tijdens de zwangerschap geen nadelige gevolgen heeft voor de hersenontwikkeling van het kind.

Het lastige met onderzoek naar cafeïne en zwangerschap is dat er niet één duidelijke studie is om een harde conclusie te trekken.

Mogelijke gevolgen van cafeïne tijdens zwangerschap

Er zijn wisselende berichten over de gevolgen van cafeïne tijdens de zwangerschap. Er is veel onderzoek naar gedaan. Het is alleen niet veilig om zwangere vrouwen expres veel cafeïne te laten drinken en de effecten daarvan te onderzoeken. Daardoor kunnen de onderzoeken geen sterk bewijs geven. De onderzoeken die zijn gedaan, geven vaak ook heel verschillende resultaten.

Wetenschappers kunnen hierdoor moeilijk zeggen of cafeïne echt de oorzaak is van de negatieve gevolgen die onderzocht zijn. Wel kunnen ze zien dat vrouwen met de mogelijke gevolgen hieronder, vaker meer cafeïne binnenkregen. Daarom is het advies dan ook: minder dan 200 mg cafeïne per dag. Dit is om te voorkomen dat te veel cafeïne tijdens je zwangerschap voor jou en voor je baby vervelende gevolgen heeft.

Mogelijke gevolgen voor je baby

Het gebruik van cafeïne lijkt te maken te hebben met de volgende gevolgen voor je baby:

  • Vertraagde groei. Baby’s van moeders die meer koffie drinken dan wordt aangeraden, lijken een grotere kans te hebben op een lager geboortegewicht.
  • Onrustige baby. Cafeïne wordt via jouw bloed aan je baby meegegeven. Je kleine reageert daar sterker op dan jij. Het hart kan hierdoor onregelmatiger gaan kloppen en hij kan onrustig en slapeloos worden.
  • Miskraam of vroeggeboorte. Het risico op een miskraam of vroeggeboorte kan bij te veel cafeïnegebruik stijgen.
  • Overgewicht als kind. Mogelijk kan cafeïne ervoor zorgen dat je kind meer kans heeft op overgewicht. Als je meer dan 300 mg cafeïne per dag drinkt, is dit risico extra hoog.

Mogelijke gevolgen voor jou

Voor jou kan het gebruik van cafeïne tijdens de zwangerschap mogelijk de volgende gevolgen hebben:

  • Verhoogde bloeddruk. Cafeïne verhoogt je bloeddruk. Dit wil je niet tijdens je zwangerschap en kan slapeloosheid en hoofdpijn veroorzaken.
  • Brandend maagzuur. Koffie prikkelt je maag om extra maagzuur aan te maken. Hierdoor kan je tijdens je zwangerschap meer last krijgen van brandend maagzuur.
  • Vruchtbaarheid. Volgens een aantal onderzoeken kan te veel cafeïnegebruik ook een nadelig effect hebben op je vruchtbaarheid.
  • Bescherming tegen zwangerschapsdiabetes. In sommige onderzoeken lijkt het erop dat cafeïnegebruik van minder dan 200 mg per dag een voordeel kan hebben. Het zou mogelijk kunnen beschermen tegen het krijgen van zwangerschapsdiabetes.

Alternatieven voor koffie tijdens de zwangerschap

Drink je graag koffie? Kies dan tijdens je zwangerschap liever voor de cafeïnevrije variant. Helemaal zonder cafeïne is dit niet, maar je kan jezelf iets meer kopjes per dag gunnen. Gelukkig smaakt cafeïnevrije koffie steeds meer naar ‘echte’ koffie.

Andere keuzes in plaats van koffie zijn:

  • Zwarte of groene thee (niet meer dan drie koppen per dag)
  • Kruidenthee (zoals rooibos, kamille en munt, maar geen venkel, anijs, sterrenmix of zoethout)
  • Chai latte (let wel op het gebruik van kaneel en anijs)
  • Warme chocolademelk

Hoeveel koffie tijdens borstvoeding?

Als je baby geboren is en je borstvoeding geeft, is het nog steeds verstandig om te letten op je cafeïne-inname. Cafeïne kan namelijk invloed hebben op de moedermelk. De melk kan daardoor schadelijk zijn voor je baby.

Je wilt natuurlijk alleen het allerbeste voor je pasgeboren kindje. Beperk daarom je cafeïne consumptie ook na de geboorte van je baby tot 200 mg per dag. Qua hoeveelheid gelden dezelfde regels als voor hoeveel cafeïne je mag hebben tijdens de zwangerschap. Dat is dus tot 200 mg per dag.

Te veel cafeïne kan leiden tot rusteloosheid, buikpijn en winderigheid bij je baby. Ongeveer één tot twee kopjes koffie per dag wordt tijdens de borstvoeding als veilig beschouwd. Drink je koffie zo mogelijk direct na de borstvoeding, zodat de meeste cafeïne voor de volgende maaltijd kan worden afgebroken.

Kun je decaf koffie drinken tijdens de zwangerschap en borstvoeding?

Als je een echte koffieliefhebber bent, kan cafeïnevrije koffie een alternatief voor je zijn. Decaf koffie tijdens borstvoeding en zwangerschap is veiliger dan cafeïnehoudende koffie. Kun je dus naar hartelust decaf koffie drinken terwijl je zwanger bent of borstvoeding geeft? Nee, er zijn grenzen. Een kopje cafeïnevrije koffie bevat nog 2-4 mg cafeïne. Controleer dus de details van de specifieke decaf, zodat je weet hoeveel kopjes je mag hebben zonder de dagelijkse limiet van 200 mg te overschrijden.

Het is de moeite waard op te merken dat je alleen cafeïnevrije koffie moet kiezen die zonder chemische processen gedecafeïneerd is. Als op de verpakking aangegeven staat dat het "natuurlijk cafeïnevrij" is of "geproduceerd zonder chemische processen", zit je goed.

labels:

Zie ook: